FIFA ASEAN Cup 2026 là lần đầu tiên Liên đoàn bóng đá thế giới đứng ra tổ chức một giải đấu cho khu vực Đông Nam Á. Theo kế hoạch, giải sẽ diễn ra từ ngày 21/9 đến 6/10, trùng với đợt FIFA Days tháng 9 và tháng 10.
Việc lựa chọn thời gian tổ chức như trên giúp các đội bóng dự giải có thể triệu tập đầy đủ lực lượng mạnh nhất, bởi các CLB buộc phải nhả người về cho ĐTQG. Đây là điều mà ASEAN Cup phiên bản do Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á tổ chức trước đây chưa làm được.
Đồng thời, đợt FIFA Days nói trên cũng nằm trong kế hoạch thay đổi lịch trình, với việc Liên đoàn bóng đá thế giới gộp 2 đợt tập trung tháng 9 và tháng 10 lại với nhau, giúp các đội tuyển có thể thi đấu tối đa 4 trận liên tiếp.
Tuy nhiên về thể thức của FIFA ASEAN Cup 2026 hiện vẫn đang trong quá trình bàn bạc. Theo tìm hiểu, đang có một số phương án được tính đến, với tiêu chí cốt lõi là đảm bảo chất lượng giải đấu cũng như số trận đấu cho các đội dự giải.
Ở phương án đầu tiên, 11 đội dự giải được chia thành 2 nhóm dựa theo vị trí trên bảng xếp hạng FIFA. Nhóm 1 gồm 6 đội có thứ hạng cao hơn, còn nhóm 2 gồm 5 đội còn lại.
Với nhóm 1, các đội được chia thành 2 bảng, mỗi bảng 3 đội, thi đấu vòng tròn 1 lượt tính điểm. Hai đội nhất nhì mỗi bảng sẽ đi tiếp. Mỗi cặp đấu ở vòng bán kết và chung kết sẽ diễn ra chỉ với 1 lượt trận để tìm ra nhà vô địch. Trong khi đó, 2 đội xếp cuối mỗi bảng sẽ gặp nhau theo thể thức lượt đi - lượt về, đội thua sẽ phải xuống chơi ở nhóm 2 trong giải tiếp theo.
Trong khi đó, nhóm 2 sẽ thi đấu với thể thức khác. 5 đội bóng thi đấu vòng tròn 1 lượt tính điểm. Đội vô địch sẽ được thăng hạng lên nhóm 1 ở giải tiếp theo.
Phương án này đảm bảo tất cả các đội bóng dự giải đều được chơi 4 trận, trong đó có 2 trận sân nhà và 2 trận sân khách.
Một phương án khác được tính đến là chia 11 đội thành 3 nhóm theo vị trí trên bảng xếp hạng FIFA. Nhóm 1 gồm 4 đội, chia thành 2 cặp đấu loại trực tiếp. 2 đội thắng sẽ vào chơi trận chung kết, còn 2 đội thua tranh giải ba. Cả hai vòng đấu đều được tổ chức theo thể thức lượt đi - lượt về, trong đó đội xếp thứ 4 chung cuộc sẽ phải xuống hạng.
Nhóm 2 với 4 đội cũng thi đấu theo thể thức tương tự, với đội vô địch được lên hạng, còn đội xếp cuối bị xuống hạng.
Với nhóm 3, do chỉ có 3 đội nên tổ chức thi đấu vòng tròn 2 lượt tính điểm. Đội vô địch nhóm 3 sẽ được thăng hạng lên nhóm 2 ở giải tiếp theo.
Phương án tiếp tục đảm bảo tất cả các đội bóng dự giải đều được chơi 4 trận, trong đó có 2 trận sân nhà và 2 trận sân khách.
Ngoài ra, một phương án thứ 3 cũng có thể được xem xét, nơi 11 đội được chia thành 3 nhóm hạt giống theo cách tương tự như trên và xếp vào 4 nhánh đấu loại trực tiếp.
Ở vòng 1, ban tổ chức sẽ bốc thăm chia cặp. 1 đội ở nhóm hạt giống số 2 sẽ có lá thăm may mắn để vào thẳng vòng sau, trong khi 3 đội còn lại gặp 3 đội ở nhóm hạt giống số 3. Các đội thi đấu loại trực tiếp 1 lượt trận để tranh vé đi tiếp. Việc bốc thăm này cũng sẽ xếp các đội bóng vào nhánh đấu cụ thể ở vòng tiếp theo.
Tới vòng 2 (tương đương vòng tứ kết), 4 đội hạt giống số 1 mới bắt đầu phải thi đấu và sẽ gặp 4 đội vừa vượt qua vòng 1 theo nhánh đấu đã được bốc thăm trước đó. Các đội sẽ thi đấu loại trực tiếp 1 lượt duy nhất để tìm ra 4 cái tên vào bán kết. Tiếp đó, vòng bán kết và trận chung kết sẽ tiếp tục với thể thức tương tự để tìm ra nhà vô địch.
Cùng với đó, để đảm bảo việc các đội đều được chơi 4 trận, ban tổ chức cũng sẽ tổ chức cho các đội thua gặp nhau để thi đấu phân hạng.
Chưa rõ FIFA sẽ chốt phương án ra sao, nhưng chắc chắn với việc các đội tuyển đều có được lực lượng mạnh nhất, cuộc cạnh tranh cho chức vô địch FIFA ASEAN Cup 2026 hứa hẹn sẽ rất hấp dẫn, với mức tiền thưởng giá trị của một giải đấu do Liên đoàn bóng đá thế giới đăng cai.
Với tuyển Việt Nam, dù giải đấu được tổ chức theo phương án nào, thứ hạng top 2 Đông Nam Á vững chắc như hiện tại giúp đội quân của HLV Kim Sang-sik được nằm ở nhóm hạt giống số 1.
Linh Đan
