Sam Altman, Giám đốc điều hành OpenAI và là gương mặt đại diện của ChatGPT, từ lâu đã tự xây dựng cho mình hình ảnh một "thiên tài AI" kiệt xuất ,với sức ảnh hưởng được cho là vươn đến tận Nhà Trắng. Tuy nhiên, một bài viết điều tra chuyên sâu mới đây trên tờ New Yorker đã phác họa chân dung có phần trái ngược và đáng lo ngại về vị CEO quyền lực này.
Dựa trên các cuộc phỏng vấn với nhiều nhân sự nội bộ từng làm việc sát cánh cùng Altman tại OpenAI, bài báo chỉ ra rằng ông không phải là một thiên tài kỹ thuật như công chúng vẫn tưởng. Thay vào đó, Altman bị đánh giá là một nhà thao túng bậc thầy với nền tảng kiến thức mỏng manh đến bất ngờ về chính các hệ thống AI mà công ty ông đang ngày đêm phát triển.
"Thiên tài" hổng kiến thức kỹ thuật?
Một số kỹ sư tham gia phỏng vấn nhận định Altman thiếu kinh nghiệm thực tế trong cả lập trình lẫn học máy (machine learning). Theo các nguồn này, điều đó đôi khi bộc lộ qua việc ông nhầm lẫn một số thuật ngữ AI trong quá trình trao đổi công việc.
Altman từng theo học khoa học máy tính tại Stanford University nhưng rời trường sau hai năm. Việc chưa hoàn thành chương trình học dĩ nhiên không phải thước đo duy nhất cho năng lực. Tuy nhiên, khi đặt vào vị trí lãnh đạo tối cao của một doanh nghiệp có thể sớm trở thành công ty đại chúng giá trị nhất thế giới, những lầm tưởng và sự cường điệu xung quanh năng lực thực sự của ông lại trở thành một vấn đề đáng phải lưu tâm.
Hình ảnh “thiên tài công nghệ” được truyền thông xây dựng xung quanh Altman, theo một số nhận định, đã tạo ra một lớp uy tín mang tính hình tượng. Chính điều này có thể giúp ông xử lý hoặc vượt qua những tình huống khó khăn mà không phải lãnh đạo nào cũng dễ dàng làm được.
Nghệ thuật điều hành và những tranh cãi
Những người được phỏng vấn cho rằng khả năng xử lý các vấn đề ở cấp độ tổ chức chính là điểm mạnh của Altman. Một số nguồn trong ngành thậm chí ví cách ông thuyết phục và dẫn dắt như “thủ thuật tâm lý Jedi” - ám chỉ kỹ năng ảnh hưởng tâm lý và định hướng quyết định.
Cựu nhà nghiên cứu OpenAI, Carroll Wainwright, chia sẻ với The New Yorker rằng Altman thường thiết lập các cơ chế quản trị có vẻ như nhằm hạn chế quyền lực của chính mình trên giấy tờ. Tuy nhiên, khi những cơ chế này bắt đầu có hiệu lực, chúng đôi khi lại bị điều chỉnh hoặc loại bỏ.
Wainwright nói: “Ông ta thường thiết lập các cơ chế mà trên lý thuyết sẽ ràng buộc mình trong tương lai. Nhưng rồi khi thời điểm đó đến, khi những ràng buộc cần được thực thi, Sam lại tìm cách loại bỏ chính những cấu trúc đã được dựng lên trước đó.”
Tờ The New Yorker cũng dẫn thêm một nhận định từ lãnh đạo cấp cao tại Microsoft, qua đó phản ánh những hoài nghi xoay quanh cách điều hành và hình ảnh cá nhân của Sam Altman. Theo đó, vẫn tồn tại một khả năng, dù không lớn, rằng trong tương lai ông có thể bị nhìn nhận theo hướng tiêu cực, tương tự Bernie Madoff hay Sam Bankman-Fried.
Nhân vật giấu tên này nói: “Tôi nghĩ vẫn tồn tại một khả năng, dù không lớn nhưng hoàn toàn có thật, rằng cuối cùng ông ấy sẽ bị nhớ đến như một kẻ lừa đảo ở mức độ Bernie Madoff hoặc Sam Bankman-Fried.”
Tuấn Nguyễn
