Trong buổi trao đổi với báo giới khu vực sau sự kiện ra mắt, ba lãnh đạo cấp cao của Samsung được hỏi đi hỏi lại một câu quen thuộc, đó là hãng sẽ cạnh tranh thế nào khi các mô hình AI mạnh nhất phần lớn nằm trong tay Google, OpenAI hay các phòng thí nghiệm chuyên về mô hình. Câu trả lời của họ không phải là một lời hứa về mô hình mạnh hơn, mà là một cách định nghĩa lại chính cuộc chơi.
Câu hỏi mà cả ngành đang trả lời giống nhau, và câu trả lời khác của Samsung
Phần lớn cuộc cạnh tranh AI trên di động hiện nay được đo bằng một thước duy nhất, đó là mô hình của ai thông minh hơn. Mỗi kỳ ra mắt, các hãng đua nhau công bố mô hình xử lý nhanh hơn, trả lời sát hơn, điểm chuẩn cao hơn. Cách đo đó đặt các nhà sản xuất phần cứng vào thế bất lợi, bởi những mô hình ngôn ngữ lớn mạnh nhất đòi hỏi nguồn lực nghiên cứu mà rất ít công ty trên thế giới có đủ.
Ông Carl Nordenberg, Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc Ngành hàng Trải nghiệm Di động của Samsung Điện tử khu vực Đông Nam Á và Châu Đại Dương, từ chối bước vào cuộc đua đó theo cách thông thường. "Cuộc cạnh tranh thường xoay quanh việc ai có mô hình tốt nhất. Nhưng với Samsung, vấn đề là ai mang lại được trải nghiệm tốt nhất", ông nói. Phát biểu này nghe qua có vẻ né tránh, nhưng bên dưới nó là một lựa chọn chiến lược đã được tính kỹ.
Lựa chọn đó dựa trên một quan sát đơn giản về bản chất của trải nghiệm AI. Một mô hình dù mạnh tới đâu cũng chỉ hữu ích khi nó hiểu người đang dùng nó, và sự thấu hiểu đó không đến từ sức mạnh tính toán mà đến từ dữ liệu ngữ cảnh về đời sống thật của người dùng. Đây chính là chỗ Samsung có thứ mà một công ty thuần về mô hình không thể có.
Lợi thế nằm ở lượng thiết bị vây quanh người dùng suốt cả ngày
Ông Nordenberg mô tả nền tảng của lợi thế này bằng hình ảnh một ngày của người dùng. "Chúng tôi nhận được tín hiệu về các nhu cầu và hoạt động của bạn trong suốt cả ngày, không chỉ từ điện thoại mà còn từ Galaxy Watch, từ tivi, từ những thiết bị kết nối khác của bạn", ông phân tích. Chuỗi thiết bị đó dựng nên một bức tranh về người dùng mà một ứng dụng AI đơn lẻ trên điện thoại không bao giờ vẽ đủ.
Điểm mấu chốt của lập luận nằm ở chỗ lợi thế này không mua được và không sao chép nhanh được. Một công ty phần mềm giỏi có thể xây một mô hình mạnh trong vài năm, nhưng không thể dựng một mạng lưới điện thoại, đồng hồ, tivi và đồ gia dụng đã nằm sẵn trong nhà và trên người hàng trăm triệu khách hàng. Chuỗi thiết bị đó là kết quả của hàng chục năm, và nó là thứ Samsung mang ra làm nền cho chiến lược AI của mình thay vì mang mô hình ra đọ.
Ông CU Kim, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Samsung Điện tử khu vực Đông Nam Á và Châu Đại Dương, đặt lợi thế đó vào đúng mục tiêu cuối. Theo ông, điều quan trọng nhất là đưa trải nghiệm AI vào đời sống hằng ngày của người dùng một cách tự nhiên, và một trợ lý muốn thực sự hữu ích thì trước hết phải nắm được bối cảnh của người dùng, từ nhu cầu tới thời điểm trong ngày. Sự thấu hiểu đó chỉ đến khi AI quan sát người dùng qua nhiều điểm chạm, chứ không phải qua một màn hình duy nhất.
Dữ liệu mà ông CU Kim chia sẻ công khai sau buổi trao đổi cho thấy nền tảng thực tế của lập luận này. Theo ông, trong nhóm người dùng Galaxy Z Fold7 và Galaxy Z Flip7 tại khu vực Đông Nam Á và Châu Đại Dương, tỉ lệ sử dụng AI đã tăng từ 84% lên 96% trong chưa đầy một năm, và mức tăng đó đến từ việc người dùng dùng các tính năng thông minh cho những tác vụ thực tế hằng ngày, như Circle to Search để tra cứu nhanh, Now Brief để nhận các cập nhật được cá nhân hóa và Photo Assist để chỉnh sửa ảnh. Con số này cho thấy người dùng không chỉ thử AI một lần rồi bỏ, mà đưa nó vào thói quen, và một khi thói quen đã hình thành trên hệ sinh thái Galaxy thì việc rời sang một nền tảng khác trở nên tốn kém với chính người dùng.
Không sở hữu mô hình mạnh nhất, nhưng sở hữu cả cái khung mà mọi mô hình phải chạy trong đó
Điểm khiến chiến lược này khác biệt hẳn là Samsung không cố tự làm ra trợ lý AI thông minh nhất rồi đóng kín người dùng vào đó. Ông Nordenberg mô tả Galaxy AI như một nền tảng mở, nơi nhiều trợ lý cùng tồn tại và người dùng chọn công cụ phù hợp cho từng việc. Trong cách nhìn này, mỗi trợ lý có một thế mạnh riêng, Bixby hiểu rõ thiết bị Galaxy và thao tác được xuyên suốt hệ sinh thái, còn một trợ lý như Perplexity lại mạnh về tìm kiếm và khám phá.
Cách tiếp cận mở đó thoạt nghe giống một sự nhượng bộ, bởi Samsung chấp nhận đưa cả trợ lý của đối thủ lên thiết bị của mình. Nhưng đặt vào bức tranh lớn, đây mới là nước cờ giành vị thế. Khi làm chủ nền tảng mà các trợ lý phải chạy trên đó, hãng không cần thắng ở tầng mô hình vẫn giữ được quyền quyết định trải nghiệm nào đến tay người dùng và đến bằng cách nào.
Ông Won Joon Choi, Chủ tịch kiêm Giám đốc Vận hành Mảng Trải nghiệm Di động của Samsung Electronics, cho biết tham vọng này đi tới tận lớp sâu nhất của thiết bị. Theo ông, Samsung đang cùng Google thực hiện những thay đổi nền tảng đối với hệ điều hành và giao diện của điện thoại, hướng tới thứ mà ông gọi là điện thoại AI. Ông so sánh với thời điểm smartphone ra đời năm 2007, khi ba trụ cột định hình sản phẩm là kho ứng dụng, hệ sinh thái và cảm ứng, và ông cho rằng giao diện tự nhiên nhất trong kỷ nguyên tới sẽ là giọng nói, văn bản và thị giác, thay cho thao tác chạm vuốt vốn chỉ quen chứ chưa hẳn tự nhiên.
Vì sao đây là định nghĩa dẫn dắt bền hơn một mô hình mạnh nhất thời
Điểm mạnh của cách định vị này nằm ở chỗ nó không phụ thuộc vào việc thắng một cuộc đua thay đổi từng tháng. Mô hình mạnh nhất của hôm nay có thể bị vượt qua sau một kỳ ra mắt, và ông Won Joon Choi cũng thừa nhận AI tạo sinh mới ở giai đoạn đầu với nhiều thứ cần hoàn thiện. Trong bối cảnh mọi mô hình đều đang chạy đua và đều có thể bị soán ngôi, việc đặt cược vào lớp nền tảng và lớp giao diện là cách giữ vị thế mà không phải thắng lại cuộc đua đó mỗi năm.
Cách tiếp cận này cũng có cái giá và điểm hở của nó. Khi tự đặt mình vào vai nền tảng cho trợ lý của bất kỳ ai, Samsung chấp nhận không nắm quyền định giá đối với phần được xem là thông minh nhất trong sản phẩm, và mô hình mạnh nhất tích hợp sâu trong máy hiện lại đến từ đối tác. Đổi lại, hãng giữ hai thứ mà một công ty thuần mô hình khó chạm tới nếu không đi qua thiết bị, đó là điểm chạm với người dùng và luồng tín hiệu ngữ cảnh nuôi chính các trợ lý đó.
Lợi thế hệ sinh thái mà cả ba lãnh đạo cùng nhấn mạnh cũng phát huy trọn vẹn nhất với nhóm người dùng gắn bó nhiều thiết bị cùng thương hiệu, một điều kiện chưa hiển nhiên ở những thị trường quen mua sắm theo từng món riêng lẻ. Đây là phần bài toán mà chiến lược nền tảng vẫn phải chứng minh trong thực tế, chứ không chỉ trên sơ đồ.
Điều đáng theo dõi trong vài năm tới vì vậy không phải Samsung có công bố được mô hình mạnh nhất hay không, mà là hãng có biến chuỗi thiết bị của mình thành một trải nghiệm AI liền mạch tới mức người dùng cảm thấy khác biệt rõ ràng hay không. Nếu làm được, vị thế dẫn dắt mà hãng theo đuổi sẽ được đứng trên một nền tảng vững chắc mà đối thủ khó lòng sao chép.
PV
