Mới đây, Agroind S.A. – doanh nghiệp nhà nước của Cuba – đã ký thỏa thuận với Liên danh Lúa gạo Nga nhằm nâng cao năng suất và sản lượng lúa gạo trong nước.
Thông tin được Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) công bố trong bản tin tuần gần nhất cho biết, thỏa thuận giữa Agroind S.A. và phía Nga đặt mục tiêu đưa năng suất lúa tại Cuba lên trên 6 tấn/ha trong dự án thí điểm quy mô 600 ha tại khu vực La Sierpe, tỉnh Sancti Spíritus. Nếu thành công, diện tích hợp tác có thể được mở rộng lên tới 10.000 ha.
Đáng chú ý, sáng kiến hợp tác với Nga được đánh giá có nhiều nét tương đồng với các dự án trồng lúa trước đây do Việt Nam hỗ trợ triển khai tại Cuba. Những mô hình này từng đạt năng suất trung bình khoảng 7 tấn/ha – cao gấp nhiều lần so với mức bình quân toàn quốc của Cuba, vốn chỉ khoảng 1,5–1,6 tấn/ha.
Kỳ tích từ hợp tác Việt Nam – Cuba
Theo hãng tin quốc tế IPS, doanh nghiệp tư nhân Agri VMA của Việt Nam đã thuê 1.000 ha đất tại huyện Los Palacios, tỉnh Pinar del Río (cực Tây Cuba) để trồng lúa trong thời hạn ba năm. Vụ thu hoạch đầu tiên vào năm 2025 ghi nhận năng suất ấn tượng 7,2 tấn/ha, cao gấp hơn bốn lần mức trung bình của địa phương.
Kết quả này đến từ việc áp dụng đồng bộ "gói công nghệ Việt Nam", bao gồm giống lúa lai chất lượng cao, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và quy trình canh tác hiện đại.
Trước đó, Agri VMA đã thí điểm thành công trên diện tích 16 ha với năng suất 6,5 tấn/ha ngay trong vụ trái mùa.
Theo tính toán, nếu duy trì hiệu quả sản xuất, diện tích trồng lúa theo mô hình này có thể mở rộng lên tới 5.000 ha trong tương lai gần. Đây là tín hiệu đặc biệt tích cực trong bối cảnh sản lượng lúa nội địa của Cuba năm 2024 chỉ đạt khoảng 80.000 tấn, mới đáp ứng được 11% nhu cầu tiêu thụ trong nước.
Điểm khác biệt của mô hình hợp tác Việt Nam – Cuba là không dừng lại ở việc thuê đất trồng lúa, mà hướng tới xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh ngay tại chỗ. Toàn bộ lúa thu hoạch được bán trực tiếp cho Chính phủ Cuba, góp phần giảm nhập khẩu gạo, tiết kiệm chi phí vận chuyển và giảm phụ thuộc vào thị trường quốc tế.
Ông Ariel García, Giám đốc Công ty Nông nghiệp Los Palacios, nhấn mạnh: "Sản xuất lúa gạo ngay tại Cuba hiệu quả hơn nhiều so với nhập khẩu. Mục tiêu của chúng tôi là thay thế nhập khẩu, chứ không phải đưa gạo từ Việt Nam sang Cuba" – Theo Theo hãng tin quốc tế IPS.
Theo báo cáo của Ban quản lý Dự án hợp tác Việt Nam – Cuba giai đoạn 2020–2025, tại một số mô hình trình diễn, năng suất lúa đạt tới 11,16 tấn/ha/2 vụ/năm, vượt xa mục tiêu đề ra và cao gấp 3–4 lần mức trung bình toàn quốc. Ở quy mô sản xuất đại trà, năng suất bình quân cũng đạt hơn 5,3 tấn/ha.
Nhờ áp dụng thành công kỹ thuật canh tác của Việt Nam, lượng gạo nhập khẩu của Cuba đã giảm mạnh, từ mức 400.000–450.000 tấn/năm giai đoạn 2005–2011 xuống còn khoảng 210.000–220.000 tấn/năm trong giai đoạn 2020–2024 – mức thấp kỷ lục trong lịch sử - Thông tin trên Báo Dân Việt.
Thành công của hợp tác Việt Nam – Cuba không chỉ góp phần giải bài toán an ninh lương thực, mà còn tạo tiền đề để Cuba tự tin mở rộng hợp tác với các đối tác khác như Nga.
Ngọc Minh
