Quy định hệ thống THADS
Trước khi các đại biểu bấm nút thông qua, báo cáo một số vấn đề lớn trong giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi), Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo luật sau khi được tiếp thu, chỉnh lý, trình Quốc hội xem xét, thông qua có 5 chương, 116 điều (giảm 2 điều so với dự thảo Luật Chính phủ trình Quốc hội).
Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng (Ảnh: Media Quốc hội).
Về hệ thống tổ chức thi hành án dân sự, có ý kiến đề nghị quy định mô hình cơ quan THADS theo hướng tổ chức mô hình 2 cấp tại địa phương (cấp tỉnh và khu vực) để tương đồng với mô hình của Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân, thuận lợi cho công tác phối hợp. Một số ý kiến đề nghị bổ sung chức danh tư pháp "Chấp hành viên trưởng" cho Phòng THADS khu vực.
Ông Tùng cho biết, thực hiện Kết luận số 162 của Bộ Chính trị, dự thảo Luật quy định hệ thống THADS gồm: cơ quan quản lý THADS thuộc Bộ Tư pháp, 34 cơ quan THADS cấp tỉnh và 355 Phòng THADS khu vực trực thuộc cơ quan THADS cấp tỉnh.
Dự thảo Luật đã bổ sung chức danh tư pháp "Chấp hành viên trưởng" để bổ nhiệm đối với Trưởng phòng THADS khu vực nhằm bảo đảm thống nhất trong việc chỉ đạo và phối hợp liên ngành trong công tác THADS ở địa phương.
Tại Điều 23. Chấp hành viên, Chấp hành viên trưởng của Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) quy định: Trưởng phòng Phòng Thi hành án dân sự khu vực đồng thời là Chấp hành viên trưởng.
Chấp hành viên trưởng thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của Chấp hành viên; hướng dẫn, chỉ đạo hoạt động tổ chức thi hành án của Chấp hành viên Phòng Thi hành án dân sự khu vực và thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo phân công, ủy quyền của Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự.
Chấp hành viên trưởng chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao.
Chuyển giao kho vật chứng về Bộ Công an quản lý
Về Văn phòng THADS, Thừa hành viên và thẩm quyền cưỡng chế thi hành án, nhiều ý kiến đề nghị mở rộng thẩm quyền cho văn phòng THADS, Thừa hành viên được áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành án để nâng cao hiệu quả xã hội hóa THADS.
Uỷ ban Thường vụ Quốc hội báo cáo, chủ trương đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động THADS đã được đề ra tại nhiều văn bản của Đảng, tuy nhiên cưỡng chế thi hành án là hoạt động mang tính quyền lực Nhà nước, tác động trực tiếp đến quyền cơ bản của công dân (tài sản, cư trú...).
Quang cảnh phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội).
Việc trao quyền này cho Văn phòng THADS là tổ chức ngoài công lập tiềm ẩn rủi ro về an ninh, trật tự nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Do đó, UBTVQH đề nghị Quốc hội cho phép quy định theo hướng: chưa trao quyền cưỡng chế thi hành án toàn diện cho Văn phòng THADS. Thừa hành viên chỉ có quyền đề nghị cơ quan có thẩm quyền thực hiện phong tỏa tài khoản, tài sản, tạm dừng giao dịch để ngăn chặn tẩu tán tài sản.
Về điều khoản chuyển tiếp, Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) quy định: Vật chứng đã được cơ quan thi hành án dân sự tiếp nhận trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành thì cơ quan thi hành án dân sự tiếp tục bảo quản và xử lý theo quy định của pháp luật.
Đối với vật chứng đã được cơ quan thi hành án dân sự tỉnh, thành phố tiếp nhận và đang bảo quản tại các kho vật chứng không thuộc khuôn viên trụ sở cơ quan thi hành án dân sự thì Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Tài chính phối hợp thực hiện việc chuyển giao các kho vật chứng cùng vật chứng đang bảo quản tại kho về Bộ Công an để quản lý trước ngày 1/7/2028.
