Giờ đây, việc sinh viên giao cho AI viết thay bài luận và vẫn có thể đạt điểm cao đã là một thực trạng chung. Khi được kiểm tra lại, hầu hết những sinh viên này không thể nhớ nổi những chi tiết cơ bản trong chính bài làm của mình. Đó là những tình huống được người tham gia nghiên cứu phản ánh trong báo cáo công bố ngày 11/11/2026 của Office for Students (OfS), cơ quan quản lý giáo dục đại học tại Anh, và tổ chức Advance HE.
Nghiên cứu ghi nhận ý kiến của hơn 300 sinh viên và nhân viên tại 127 trường đại học, cao đẳng. Một số sinh viên kể rằng bạn cùng lớp dùng công cụ AI tạo sinh để hoàn thành bài đánh giá trong vài phút, nhưng vẫn được chấm điểm tương đương những người tự làm bài. Một số giảng viên cho rằng AI đang khiến việc đánh giá năng lực thật qua bài tập làm ở nhà trở nên “gần như bất khả thi” trong một số lĩnh vực.
Vấn đề không phải là có cho phép sinh viên dùng AI hay không. Điểm số trên trường lớp còn cần đảm bảo khả năng đánh giá năng lực và sự công bằng giữa các học viên. Nếu một bài luận đạt điểm cao mà bản thân người nộp bài lại không cần bỏ ra nhiều công sức, điểm số và cả giá trị tấm bằng đều có nguy cơ mất đi ý nghĩa vốn có.
Ông Josh Fleming, Giám đốc Chiến lược và Triển khai của OfS, cảnh báo AI đặt ra rủi ro lớn đối với việc học của sinh viên và khả năng kiểm tra kiến thức của các trường. OfS cho biết những cơ sở không bảo đảm đánh giá hợp lệ, đáng tin cậy có thể vi phạm điều kiện đăng ký hoạt động và đối mặt với biện pháp xử lý theo quy định hiện hành.
Một hướng ứng phó là tăng các bài thi ít hoặc không thể nhờ AI hỗ trợ, như thi viết trực tiếp có giám sát, thi vấn đáp, thuyết trình hoặc thực hành. Hiệp hội Universities UK, đại diện cho 147 cơ sở giáo dục đại học, cho biết nhiều trường đã thay đổi cách đánh giá, bao gồm cả hình thức yêu cầu sinh viên trình bày quá trình nghiên cứu hoặc sử dụng AI trong phạm vi được kiểm soát.
Tuy nhiên, đây không phải lệnh buộc tất cả trường đại học lập tức bỏ bài luận trực tuyến hay quay hoàn toàn về kiểm tra giấy bút. OfS nói sẽ sử dụng công cụ quản lý hiện có khi phát hiện rủi ro đối với người học, đồng thời tiếp tục hỗ trợ các trường thích ứng với AI.
Vân Anh
