Phát hiện gây lo ngại từ dự án tại châu Âu
Các nhà khoa học vừa phát đi cảnh báo khẩn sau khi phát hiện nhiều hóa chất độc hại trong hàng loạt mẫu tai nghe đang được bán rộng rãi trên thị trường.
Theo kết quả kiểm tra 81 mẫu tai nghe, bao gồm cả loại nhét tai và chụp tai, 100% sản phẩm đều chứa các chất có khả năng gây ung thư, tổn thương gan và ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ. Đáng chú ý, những thương hiệu lớn như Bose, Panasonic, Samsung và Sennheiser cũng nằm trong danh sách bị phát hiện có chứa các hợp chất nguy hại.
Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc dự án ToxFree LIFE for All của châu Âu thực hiện, nhằm kiểm tra sự hiện diện của các hóa chất “gây rối loạn nội tiết” trong tai nghe thương mại.
Các nhà nghiên cứu đã mua 81 cặp tai nghe được bán tại Cộng hòa Séc, Slovakia, Hungary, Slovenia, Áo và trên các sàn thương mại điện tử như Shein và Temu.
Kết quả cho thấy 98% mẫu chứa bisphenol A (BPA) và hơn 75% chứa bisphenol S (BPS). Đây là những hóa chất thuộc nhóm “hóa chất vĩnh cửu” vì rất khó phân hủy trong môi trường.
Nguy cơ từ BPA và BPS
BPA và BPS có khả năng bắt chước hormone estrogen trong cơ thể, gây rối loạn nội tiết. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng những chất này có thể dẫn đến dậy thì sớm ở bé gái, nữ hóa ở nam giới và làm tăng nguy cơ ung thư.
Nồng độ bisphenol trong một số tai nghe lên tới 315 mg/kg, vượt xa mức 10 mg/kg do Cơ quan Hóa chất châu Âu khuyến nghị. Các mức vượt ngưỡng này được ghi nhận ở nhiều sản phẩm, bao gồm Sennheiser Accentum True Wireless và Bose QuietComfort Headphones.
Đặc biệt đáng lo ngại là BPA và BPS có thể thôi nhiễm khỏi nhựa tổng hợp, hòa vào mồ hôi và thẩm thấu qua da. Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng việc tai nghe tiếp xúc trực tiếp và kéo dài với da khiến con đường phơi nhiễm qua da trở nên đáng kể.
Điều này càng đáng quan tâm với các mẫu tai nghe thể thao nhét tai như Samsung Galaxy Buds3 Pro, vốn được sử dụng trong điều kiện vận động, nhiệt độ cao và nhiều mồ hôi, làm gia tăng khả năng thôi nhiễm hóa chất.
Ảnh hưởng lâu dài đáng báo động
Theo chuyên gia hóa học Karolina Brabcová từ tổ chức Arnika, các hóa chất này không chỉ tồn tại trong vật liệu mà có thể di chuyển từ tai nghe vào cơ thể người dùng.
Bà cho biết việc sử dụng hàng ngày, đặc biệt trong lúc tập thể dục, có thể thúc đẩy quá trình thôi nhiễm qua da. Dù không gây nguy hiểm tức thời, phơi nhiễm lâu dài, đặc biệt ở nhóm dễ tổn thương như thanh thiếu niên, là điều đáng lo ngại.
Nghiên cứu cũng phát hiện nồng độ BPA và BPS cao thường xuất hiện ở những mẫu tai nghe được tiếp thị trực tiếp cho trẻ em hoặc tuổi teen.
Các nhà khoa học cảnh báo rằng dù mỗi nguồn phơi nhiễm riêng lẻ có thể chỉ tạo ra liều lượng nhỏ, nhưng khi nhiều hóa chất từ các sản phẩm khác nhau kết hợp lại, làm gia tăng rủi ro sức khỏe nghiêm trọng trong dài hạn.
Ngoài BPA và BPS, một số mẫu còn chứa phthalate, nhóm hóa chất có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, cùng với paraffin clo hóa, vốn liên quan đến tổn thương gan và thận. Tuy nhiên, các chất này chủ yếu được phát hiện ở hàm lượng thấp.
Kêu gọi siết chặt quy định
Trước những phát hiện trên, các nhà nghiên cứu kêu gọi Liên minh châu Âu khẩn trương ban hành quy định đồng bộ nhằm cấm toàn bộ nhóm hóa chất gây rối loạn nội tiết, thay vì chỉ cấm từng chất riêng lẻ.
Theo bà Emese Gulyás, đại diện dự án ToxFree LIFE for All, chỉ có lệnh cấm toàn diện mới bảo vệ được người tiêu dùng và đảm bảo nền kinh tế tuần hoàn an toàn, tránh việc vật liệu tái chế tiếp tục chứa “độc tố di sản”.
Hiện các hãng Sony, Bose, Panasonic, Samsung và Sennheiser đã được liên hệ để phản hồi về kết quả nghiên cứu này.
Nguồn: Daily Mail, The Guardian
Phạm Trang
