Sony đối mặt vụ kiện 435 triệu euro tại Hà Lan
Sony đang bị tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Stichting Massaschade & Consument (SM&C) tại Hà Lan khởi kiện với yêu cầu bồi thường 435 triệu euro (khoảng 13.020 tỷ đồng). Đơn kiện đại diện cho khoảng 1,7 triệu game thủ PlayStation tại nước này, tương đương mức bồi thường trung bình khoảng 256 euro mỗi người (khoảng 7,7 triệu đồng).
Nguyên nhân bắt nguồn từ kế hoạch Sony sẽ chấm dứt sản xuất đĩa game vật lý vào năm 2028. Theo SM&C, khi game vật lý biến mất, người dùng PlayStation sẽ chỉ còn một kênh duy nhất để mua game là PlayStation Store. Điều này khiến Sony gần như toàn quyền quyết định giá bán cũng như các điều kiện sử dụng game.
Lucia Melcherts, Chủ tịch SM&C, cho rằng đĩa game vật lý là lựa chọn cuối cùng giúp người chơi có thể mua game với mức giá cạnh tranh hoặc mua bán lại trên thị trường đồ cũ. Khi lựa chọn này biến mất, người mua sẽ không còn quyền sở hữu theo nghĩa truyền thống và cũng không có giải pháp thay thế PlayStation Store.
Cho rằng game số đắt hơn dù chi phí phân phối thấp hơn
Chiến dịch "Fair PlayStation" được SM&C khởi động từ tháng 2 năm nay với cáo buộc Sony đang lạm dụng vị thế thống lĩnh thị trường game kỹ thuật số.
Theo tổ chức này, các mẫu PS5 Digital Edition đã góp phần đẩy người dùng sang hình thức mua game số. Dẫn kết quả nghiên cứu kinh tế, SM&C cho biết phiên bản kỹ thuật số của cùng một trò chơi có giá trung bình cao hơn khoảng 47% so với bản đĩa vật lý, dù chi phí phân phối của Sony đối với game số thấp hơn đáng kể.
Đơn kiện cũng cáo buộc Sony đang nắm khoảng 80% thị phần máy chơi game console tại Hà Lan. Vì người chơi buộc phải mua game qua PlayStation Store, họ phải gián tiếp gánh khoản hoa hồng 30% mà Sony thu từ các giao dịch, thường được phía nguyên đơn gọi là "Sony tax".
Ngoài giá bán cao hơn, việc chỉ còn game số cũng đồng nghĩa người dùng không thể bán lại, trao đổi hoặc mua game cũ như trước. Theo SM&C, điều này làm giảm quyền lợi của người tiêu dùng và hạn chế cạnh tranh trên thị trường.
Hà Lan chỉ là một phần trong loạt vụ kiện toàn cầu
Vụ kiện tại Hà Lan không phải trường hợp duy nhất Sony đang phải đối mặt.
Tại Anh, phiên tòa đại diện cho khoảng 11 triệu người tiêu dùng đã kết thúc sau 10 tuần xét xử vào tháng 5/2026. Tòa án Cạnh tranh của nước này hiện vẫn đang xem xét phán quyết, trong khi Sony có nguy cơ phải bồi thường khoảng 2 tỷ bảng Anh.
Ở Mỹ, vụ kiện tập thể liên quan đến việc Sony ngừng bán mã game kỹ thuật số của bên thứ ba từ năm 2019 đã đạt được thỏa thuận sơ bộ với giá trị 7,85 triệu USD (khoảng 207 tỷ đồng). Ngoài ra, các vụ kiện tương tự cũng đang được triển khai tại Australia và Bồ Đào Nha, còn Mexico được cho là sẽ sớm tham gia làn sóng pháp lý này.
Hiện Sony chưa đưa ra phản hồi chính thức đối với những diễn biến mới của vụ kiện tại Hà Lan. Kết quả của các vụ kiện có thể tạo ra tiền lệ quan trọng đối với mô hình phân phối game kỹ thuật số, đặc biệt trong bối cảnh nhiều hãng đang dần chuyển sang loại bỏ hoàn toàn đĩa game vật lý.
Phạm Hoàng
