ThS.BS. Dương Phúc Hiếu, Khoa Điều trị bệnh da phụ nữ và trẻ em, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết gần đây, đơn vị tiếp nhận một nữ bệnh nhân, 50 tuổi đến khám do xuất hiện nhiều dát đỏ bong vảy toàn thân và ngứa rất nhiều.
Bệnh diễn biến 2 năm nay, khởi phát xuất hiện dát đỏ hình đa cung, bề mặt bong vảy mỏng, đã đi khám nhiều nơi, sử dụng rất nhiều loại thuốc bôi mua qua mạng hoặc mua ở hiệu thuốc mà không có đơn thuốc. Ngoài ra bệnh nhân còn tắm lá, uống thuốc nam, thuốc bắc hằng ngày. Tổn thương không đỡ mà còn lan rộng ra toàn thân.
Qua thăm khám, bác sĩ phát hiện tổn thương cơ bản của bệnh nhân là các dát đỏ hình đa cung, ranh giới rõ với da lành, trung tâm tổn thương lành, bề mặt bong vảy mỏng dính lan tỏa đầu, mặt, tay chân thân mình. Xét nghiệm soi tươi tìm nấm ở vùng tay chân, thân mình phát hiện có hình ảnh nấm sợi. Vì vậy, bệnh nhân được chẩn đoán: nấm da toàn thân. Bệnh nhân được điều trị thuốc uống itraconazole và bôi thuốc kháng nấm tại chỗ.
Bệnh nhân có tổn thương dát, mảng đỏ bong vảy da lan toả toàn thân kèm theo ngứa nhiều do nhiễm nấm. Ảnh: BVCC
Khi thuốc bôi da trở thành kẻ tiếp tay cho vi nấm
Sau 3 ngày điều trị, tình trạng của bệnh nhân đã cải thiện tốt: tổn thương da đã thâm lại, đỡ đỏ, không còn bong vảy da. Bệnh nhân tiếp tục điều trị theo phác đồ tại Bệnh viện.
ThS.BS. Dương Phúc Hiếu, Khoa Điều trị bệnh da phụ nữ và trẻ em, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết bệnh da do nấm sợi (dermatophytes) là tình trạng nhiễm nấm nông ngoài da, bao gồm nấm thân, nấm mặt, nấm bẹn, nấm bàn tay và nấm bàn chân. Việc chẩn đoán chủ yếu dựa vào các triệu chứng lâm sàng và xét nghiệm soi tươi tìm nấm. Tùy theo mức độ bệnh, bác sĩ có thể chỉ định thuốc bôi, thuốc uống đơn thuần hoặc kết hợp cả hai. Bệnh thường đáp ứng điều trị khá tốt sau 1–2 tuần. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc không đúng cách có thể khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn và kéo dài thời gian điều trị.
Theo BSCKII. Nguyễn Thị Thanh Thùy, Trưởng Khoa Khoa Điều trị bệnh da phụ nữ và trẻ em, Bệnh viện Da liễu Trung ương hiện nay, cùng với sự phát triển của các sàn thương mại điện tử, người dân rất dễ dàng tiếp cận với nhiều loại thuốc bôi với những lời quảng cáo có cánh như: “Khỏi nấm sau 3 ngày”, “Dứt điểm chàm, tổ đỉa chỉ sau một lần bôi”, “Kem gia truyền 3 đời”... Chính vì thế Bệnh viện Da liễu Trung ương tiếp nhận rất nhiều bệnh nhân đến phòng khám trong tình trạng da trợt loét, sẩn đỏ và ngứa nhiều không thể kiểm soát.
Câu chuyện luôn bắt đầu bằng: "Tôi thấy ngứa, ra hiệu thuốc mua đại một tuýp kem về bôi, thấy đỡ nhanh lắm nên cứ thế bôi liên tục..." Hầu hết các loại thuốc bôi không rõ nguồn gốc hoặc thuốc tự pha trộn (kem trộn) thường chứa Corticoid hàm lượng cao. Giai đoạn đầu: Da hết ngứa rất nhanh, mẩn đỏ biến mất khiến người bệnh lầm tưởng đã khỏi. Thực tế: Corticoid chỉ làm ức chế miễn dịch tại chỗ, khiến nấm không bị tiêu diệt mà còn "nuôi" nấm phát triển âm thầm.
Khi bôi liên tục các loại thuốc trên mà không theo chỉ định, không rõ nguồn gốc, thành phần lên vùng da bị nấm, người bệnh sẽ đối mặt với các biến chứng nặng nề:
- Nhiễm nấm sau bôi steroid (Tinea Incognito): Nấm mất đi hình dạng điển hình, lan ra toàn thân, ăn sâu vào nang lông khiến việc điều trị sau này cực kỳ khó khăn.
- Teo da, rạn da: Da trở nên mỏng dính như tờ giấy, lộ rõ các mạch máu và xuất hiện các vết rạn không thể phục hồi.
- Bội nhiễm vi khuẩn: Hệ miễn dịch của da bị suy yếu, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập gây mủ, viêm loét, thậm chí nhiễm trùng máu.
- Lệ thuộc thuốc: Ngưng bôi là nấm da bùng phát dữ dội, ngứa
Các chuyên gia cho biết để "cứu" làn da của chính bản thân, người dân cần dừng bôi thuốc ngay lập tức, chấp nhận một vài ngày khó chịu để cắt đứt sự lệ thuộc.
Chụp ảnh lại nhãn thuốc (nếu có): Điều này giúp bác sĩ xác định hoạt chất bạn đã dùng để có hướng xử lý chính xác.
Thăm khám chuyên khoa: Nấm da nặng do dùng sai thuốc cần một phác đồ phối hợp giữa thuốc uống kháng nấm và các loại kem phục hồi da chuyên sâu.
Làn da là lá chắn đầu tiên bảo vệ cơ thể. Đừng đặt cược sức khỏe của mình vào những tuýp thuốc không tên tuổi. Một lần khám đúng còn hơn mười lần bôi sai!
