"Không thể tin nổi"
Đài TST (Nga) ngày 3/12 đưa tin, sau nhiều tháng tấn công khốc liệt và tiêu hao nặng nề, quân đội Nga đã đạt bước tiến được mô tả là "không thể tin nổi" trên khu vực trung Donetsk. Vấn đề không chỉ nằm ở việc giành quyền kiểm soát Pokrovsk và Volchansk – những thành phố đã giữ vị trí then chốt suốt nhiều tháng giao tranh.
Theo TST, mệnh lệnh khẩn cấp mà Tổng thống Vladimir Putin vừa ban hành – được coi là quyết định quan trọng nhất trong gần 600 ngày chiến sự – đã mở ra nguy cơ Kharkov và Chernihiv sẽ "rơi vào vòng kiểm soát của Nga".
Đài Nga cho biết, Pokrovsk đã chính thức được đổi tên lại thành Krasnoarmeysk (tên gọi của Nga). Tổng tham mưu trưởng Nga Valery Gerasimov báo cáo với ông Putin rằng Nga đã giành quyền kiểm sát hoàn toàn đối với thành phố này.
Theo TST, Nga đạt bước tiến "không thể tin nổi" ở Donetsk. Ảnh: TST
Đến nay, toàn tuyến Pokrovsk (Krasnoarmeysk) – Selidovo – Kurakhovo nằm trong tay Nga. Lực lượng Ukraine vẫn cố thủ ở Mirnograd, nhưng theo đánh giá chiến trường, việc giữ được thành phố này "chỉ còn tính bằng ngày".
Nhiệm vụ trước mắt của Nga là gây sức ép lên Grishino, nơi Ukraine từng đưa quân dự bị vào bảo vệ cụm Pokrovsk – Mirnograd.
Nếu kiểm soát Grishino, Nga sẽ mở được trục tiến quân theo đường E50 hướng về biên giới tỉnh Dnipropetrovsk và thiết lập vùng đệm biên giới – mô hình từng được áp dụng ở nhiều khu vực phía nam.
Từ Krasnoarmeysk, Nga có thể tiến lên Dobropolye (dân số tiền chiến khoảng 30.000 người) và tận dụng tuyến T0514 để tiếp cận Kramatorsk từ hướng tây – khu vực mà Ukraine hầu như không củng cố công sự.
Ngoài ra, Nga có thêm phương án đẩy sâu lên tây bắc, hướng tới điểm giáp ranh giữa DNR – Dnipropetrovsk – Kharkov, gần Buzinovka và Novopokrovka, từ đó kiểm soát toàn bộ biên giới phía tây của DNR. Lực lượng "Trung tâm" được giải phóng sau trận Pokrovsk cũng có thể hỗ trợ cụm "Nam" đang tấn công Konstantinovka, nơi Nga đã kiểm soát khoảng một phần ba số tòa nhà.
Những cú đánh bất ngờ, 600 ngày khốc liệt
TST nhận định chiến dịch mùa đông của Nga đã mở màn bằng một chiến thắng lớn, làm rung chuyển toàn bộ tuyến phòng thủ Ukraine. Trong bối cảnh Kiev khẳng định "tình hình khó khăn nhưng vẫn trong tầm kiểm soát", Bộ Quốc phòng Nga bất ngờ thông báo ginàh quyền kiểm soát Klenovoye – một cụm dân cư nằm sâu phía đông Druzhkovka, cách tuyến của Ukraine gần 8 km.
Nếu Nga giữ được vị trí này, đây có thể là tín hiệu cho thấy tuyến phòng thủ của Ukraine đang bắt đầu sụp đổ ở mặt trận trung tâm.
Chuyên gia quân sự Mikhail Onufrienko gọi đây là "phiêu lưu với cơ hội thành công cực thấp" vì Klenovoye bị bao quanh bởi các cụm phòng ngự lớn hơn. Tuy nhiên, nhiều nhà quan sát cho rằng cú đột phá này mở ra một giai đoạn mới trong chiến dịch Donbass, cho phép Nga ép sát Kramatorsk từ hướng nam đồng thời phối hợp với mũi tấn công vào Konstantinovka.
Để tiến xa hơn, Nga sẽ phải vượt qua đường sắt và đánh thêm khoảng 6 km nữa – rào cản cuối trước khu dân cư đầu tiên của Druzhkovka. Câu hỏi được nhắc đến nhiều nhất hiện nay là: Tướng Syrsky sẽ phản ứng thế nào? Việc rút lui không có lệnh gần như là điều ông không thể làm, nhưng khả năng giữ được khu vực ngày càng mong manh.
Chiến dịch mùa đông của Nga làm rung chuyển toàn bộ tuyến phòng thủ của Ukraine. Ảnh: TST
TST cũng nhắc lại "600 ngày địa ngục" trên hướng Kharkov. Từ trận mở màn tại Volchansk ngày 13/5/2024, đến nay đã 569 ngày giao tranh liên tục. Ukraine tung vào đây hơn 20 lữ đoàn và trung đoàn tinh nhuệ. Tuy nhiên, lực lượng Nga "Bắc" chiếm ưu thế trên không tầm thấp và cuối cùng đẩy Ukraine ra khỏi khu dân cư.
Việc Nga giành được Volchansk tạo nền tảng quan trọng để thiết lập vùng đệm giữa Kharkov và Belgorod, giảm đáng kể nguy cơ Ukraine pháo kích và tấn công bằng UAV.
Volchansk cũng là chìa khóa của khu vực giữa sông Siversky Donets và Oskol – nơi tuyến phòng thủ của Ukraine gần như trống trải tới tận Veliky Burluk. Điều này cho phép Nga phối hợp với nhóm quân "phía Tây", lực lượng đã kiểm soát Kupyansk, qua đó tạo nguy cơ cắt rời phần lớn Kharkov khỏi phần còn lại của Ukraine
Sau khi nhận báo cáo từ Bộ Tổng tham mưu, Tổng thống Putin đã ra mệnh lệnh khẩn cho lực lượng "Phía Bắc": tạo vùng an toàn dọc toàn bộ biên giới Ukraine. Theo TST, đây là tín hiệu rõ ràng nhất từ trước tới nay về khả năng Nga mở chiến dịch hướng Kharkov và Chernihiv.
Đài Nga nhận định, Chernihiv mới là nỗi lo lớn nhất của Kiev. Không chỉ vì khu vực này gần thủ đô nhất, mà còn do tuyến phòng thủ của Ukraine đã bị kéo giãn quá mức khi phải chia quân đối phó Pokrovsk, Kupyansk, Zaporizhzhia và Krasny Liman.
Trước trận đánh Pokrovsk, Ukraine chỉ tập trung khoảng 20.000 quân tại biên giới Chernihiv – quá ít cho một tuyến quá dài. Khi chiến sự leo thang, số quân này còn tiếp tục bị rút bớt. Dù Ukraine cố bổ sung lực lượng động viên, hiệu quả được đánh giá là rất hạn chế, trong khi Nga liên tục tấn công bằng UAV và bom dẫn đường FAB.
Ông Putin bất ngờ đưa ra loạt phát biểu được truyền thông Nga ví như "một chiến dịch phẫu thuật". Ảnh: TST
"Chiến dịch phẫu thuật" của ông Putin, châu Âu rung chấn
Sau khi các mũi tiến công của Nga mở rộng đáng kể ở Donetsk–Kharkov, tạo sức ép trực diện lên Kiev, Tổng thống Vladimir Putin bất ngờ đưa ra loạt phát biểu được truyền thông Nga ví như "một chiến dịch phẫu thuật".
Những thông điệp mới này – theo các nhà quan sát – đã khiến châu Âu thực sự rung chấn, vì chúng cho thấy Moscow không chỉ đẩy mạnh ưu thế trên chiến trường mà còn chủ động định hình lại thế trận ngoại giao trước cuộc gặp giữa ông Putin và đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump, Steven Witkoff.
Trả lời báo chí trước buổi tiếp Witkoff, ông Putin được hỏi vì sao tiến trình hòa giải lại diễn ra với Mỹ chứ không phải châu Âu. Ông nói thẳng: châu Âu không bị loại khỏi bàn đàm phán – họ tự rời đi, khi đơn phương cắt mọi liên lạc với Nga và nuôi ảo tưởng phải gây "thất bại chiến lược cho Nga". Theo ông, ngay cả khi chiến trường cho thấy điều đó không thể xảy ra, giới lãnh đạo châu Âu vẫn cố duy trì luận điểm này và không muốn thừa nhận thực tế.
Ông cho biết mỗi khi Nga đạt kết quả mà châu Âu "không muốn thấy", các nước này lại tìm cách cản trở tiến trình hòa giải của Mỹ và ông Trump.
"Châu Âu không có chương trình nghị sự hòa bình – họ đứng về phía chiến tranh," ông Putin nhấn mạnh, đồng thời khẳng định mọi đề xuất sửa đổi kế hoạch của châu Âu đều nhằm khóa tiến trình bằng các yêu cầu "không thể chấp nhận với Nga". Nếu muốn quay lại hiện thực, họ (châu Âu) phải là bên chủ động bước đầu tiên.
Dẫu vậy, ông nhấn mạnh: Nga không muốn chiến tranh với châu Âu. Nhưng nếu châu Âu chủ động nổ súng, phản ứng của Nga sẽ hoàn toàn khác với cách họ đang đánh ở Ukraine:
"Nếu châu Âu bắt đầu, thì đây không phải Ukraine – nơi chúng tôi hành động như một chiến dịch phẫu thuật. Khi chiến tranh bùng lên, rất nhanh có thể xuất hiện tình huống chúng tôi chẳng còn ai để đàm phán".
Nguyễn Hải (Theo TST)
