Tại văn phòng một nghị sĩ Công đảng Anh, khoảng một nửa số email nhận được hiện có dấu hiệu sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), theo ước tính của Hollie Wickens, chuyên viên xử lý hồ sơ có 10 năm kinh nghiệm. Bà cho biết hiện tượng này mới xuất hiện lẻ tẻ từ năm 2024 nhưng nay đã tăng mạnh, khiến các yêu cầu của cử tri trở nên phức tạp và mất nhiều thời gian giải quyết hơn.
Tình trạng được gọi là “AI clog”, tức sự tắc nghẽn do nội dung AI tạo ra, không chỉ xảy ra tại văn phòng nghị sĩ. Chính quyền địa phương, trường học, doanh nghiệp và giới luật sư tại Anh cũng đang phải tiếp nhận ngày càng nhiều thư phản ánh, yêu cầu cung cấp thông tin và khiếu nại có văn phong pháp lý cầu kỳ. ChatGPT, Claude hay Gemini giúp người không có kiến thức chuyên môn soạn những văn bản tưởng như rất chặt chẽ chỉ bằng vài câu lệnh; phần khó nhất lại chuyển sang người đọc và người có trách nhiệm trả lời.
Deborah Evans, lãnh đạo tổ chức đại diện cho các luật sư chính quyền địa phương Lawyers in Local Government, cho biết đơn khiếu nại trước đây thường dài khoảng hai trang, còn nhiều đơn hiện nay dài gấp 10 lần, thậm chí có trường hợp lên tới 200 trang. Nội dung có thể viện dẫn án lệ không phù hợp với hệ thống pháp luật đang áp dụng hoặc chứa thông tin do AI tự tạo. Nhân viên vẫn phải tìm ra yêu cầu thực chất, kiểm chứng những căn cứ được nêu và xử lý theo quy định.
Cơ quan quản lý thông tin Anh (ICO) cũng lưu ý các yêu cầu có dấu hiệu được AI soạn thảo, dù dài dòng hay chứa sai sót, vẫn cần được con người xem xét và trả lời. Trong khi đó, Transport for London nhận kỷ lục 4.769 yêu cầu tiếp cận thông tin trong năm 2025–2026 và ghi nhận số đơn khiếu nại có dấu hiệu dùng AI tăng lên.
Nghịch lý là công nghệ được kỳ vọng tiết kiệm thời gian lại có thể làm tăng khối lượng công việc ở phía tiếp nhận. Một số cơ quan đang cân nhắc dùng AI tóm tắt thư hoặc chuẩn hóa biểu mẫu khiếu nại, nhưng họ vẫn phải bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ công và các yêu cầu chính đáng không bị bỏ sót.
Vân Anh
