Một chuyến Uber được đặt với mục đích đưa hai cô gái về nhà an toàn sau buổi đi chơi đã kết thúc bằng bi kịch. Sau khi một hành khách nôn trong xe, tài xế dừng tại khu vực nguy hiểm trên cao tốc ở California, Mỹ.
Chuyến xe về nhà kết thúc giữa cao tốc
Theo AP, vụ việc xảy ra vào rạng sáng ngày 12/8/2023 tại Orange County, bang California, Mỹ.
Emily Normandin-Parker, 23 tuổi, cùng người bạn Luna Moore vừa trải qua một buổi tối đi chơi và đặt Uber để trở về nhà. Emily đã uống rượu và lựa chọn không tự lái xe.
Người nhận chuyến là tài xế Vu Tran. Trong quá trình di chuyển, Moore cảm thấy không khỏe và nôn trong xe. Sau đó, Tran cho xe dừng trên State Route 73.
Điểm đáng chú ý là vị trí chiếc Uber dừng lại không phải một bãi đỗ hay khu vực an toàn bên ngoài cao tốc. Theo hồ sơ trọng tài, tài xế dừng tại một “gore point” - phần mặt đường hình tam giác nằm giữa làn cao tốc và lối ra. Trọng tài viên Richard A. Stone, một thẩm phán đã nghỉ hưu, mô tả đây là vị trí dừng xe “không an toàn và trái quy định”.
Sau khi xe dừng, cả ba người ra ngoài. Theo kết luận của trọng tài, Tran bắt đầu tranh cãi với Moore sau sự việc cô nôn trong xe. Hồ sơ cho biết tài xế biết hai nữ hành khách đã uống rượu nhưng vẫn để họ lại tại khu vực nguy hiểm này.
Trong lúc cuộc tranh cãi diễn ra, Emily đi về phía phần đường xe đang lưu thông. Cô bị một phương tiện chạy trên cao tốc tông trúng và tử vong.
AP lưu ý vẫn còn những khoảng trống trong việc xác định chính xác từng diễn biến ở những thời khắc quan trọng, bởi theo trọng tài viên, lời khai của các bên không hoàn toàn đáng tin cậy. Tuy nhiên, các chứng cứ được xem xét cho thấy Tran đã dừng xe tại khu vực nguy hiểm thay vì tiếp tục đến một vị trí an toàn hơn.
Theo ABC News, trọng tài Stone nhận định tài xế hoàn toàn có lựa chọn khác: tiếp tục chạy đến lối ra MacArthur Boulevard gần đó rồi dừng tại một địa điểm an toàn. Thay vào đó, chiếc xe được dừng ngay khu vực phân tách giữa cao tốc và đường ra.
Ken Parker và Carol Normandin bên chú chó Trooper và bức ảnh của con gái quá cố Emily Normandin-Parker tại Seattle, Mỹ. Ảnh: Manuel Valdes/AP.
Rời hiện trường rồi gọi Uber về phí vệ sinh
Một trong những chi tiết được nhắc tới trong phán quyết là hành động của tài xế ngay sau vụ việc.
Dữ liệu GPS được trình bày trong quá trình trọng tài cho thấy Tran rời khu vực, chạy qua gần nơi Emily gặp nạn rồi đi đến lối ra kế tiếp. Sau đó, tài xế liên hệ Uber liên quan đến phí vệ sinh chiếc xe.
Theo AP, trọng tài Stone nhận định Tran đã đặt hai nữ hành khách vào tình thế nguy hiểm khi dừng xe tại khu vực này vào ban đêm, dù có thể dễ dàng lựa chọn một địa điểm an toàn hơn. Ông cũng cho rằng tài xế đã bỏ lại hai người mà mình biết đang trong tình trạng say xỉn sau cuộc tranh cãi liên quan đến sự việc xảy ra trên xe.
Vụ việc sau đó trở thành tâm điểm của một cuộc tranh chấp pháp lý kéo dài, trong đó câu hỏi không chỉ xoay quanh trách nhiệm của tài xế mà còn là Uber có phải chịu trách nhiệm đối với hành động của người lái xe hoạt động trên nền tảng hay không.
Emily Normandin-Parker đang trên đường trở về nhà sau một buổi đi chơi thì bi kịch xảy ra. Ảnh: FBNV
Uber lập luận mình là một nền tảng công nghệ kết nối hành khách với những tài xế độc lập. Công ty cũng viện dẫn Proposition 22 - quy định tại California cho phép các nền tảng gọi xe phân loại tài xế ứng dụng là nhà thầu độc lập thay vì nhân viên.
Tuy nhiên, trọng tài Stone không chấp nhận lập luận rằng cách phân loại đó đồng nghĩa Uber được miễn trách nhiệm trong vụ việc.
Theo phán quyết, Uber kiểm soát nhiều yếu tố quan trọng trong trải nghiệm của hành khách, thiết lập giá cước và trực tiếp thu lợi từ các chuyến đi. Trên cơ sở đó, trọng tài xác định Uber phải chịu trách nhiệm liên đới đối với hành vi bất cẩn của tài xế.
Sau quá trình trọng tài kéo dài 5 ngày, cha mẹ Emily là Carol Normandin và Ken Parker được xác định nhận 20 triệu USD mỗi người, tổng cộng 40 triệu USD. Uber và tài xế Tran bị xác định cùng chịu trách nhiệm đối với khoản tiền này.
Luna Moore, người đi cùng Emily trong đêm xảy ra vụ việc, được trao thêm 300.000 USD. Trọng tài không đưa ra khoản bồi thường mang tính trừng phạt.
Uber không đồng tình với phán quyết
Uber phản đối kết luận cho rằng công ty phải chịu trách nhiệm pháp lý. Trong tuyên bố được AP dẫn lại, Uber cho biết tôn trọng quy trình trọng tài nhưng cho rằng trọng tài viên đã sai khi quy trách nhiệm pháp lý cho công ty đối với những gì xảy ra trong đêm đó.
Uber đồng thời cho biết đã tiếp tục đầu tư vào các biện pháp an toàn thông qua công nghệ, chính sách và những lớp bảo vệ mới, trong đó có hướng dẫn dành cho tài xế nhằm tránh trả khách tại các địa điểm không an toàn. Công ty nhấn mạnh công việc liên quan đến an toàn vẫn đang tiếp tục.
Theo New York Times, Uber cho biết Tran hiện không còn quyền truy cập ứng dụng. Trước đó, tài xế này đã thực hiện gần 6.000 chuyến đi, có điểm đánh giá 4,96 và theo phía công ty, chưa từng có sự cố trước đó liên quan đến việc trả khách không an toàn trên cao tốc hoặc khiến hành khách bị thương.
Tuy nhiên, phía luật sư của gia đình Emily cho biết trong quá trình trọng tài, bằng chứng được đưa ra cho thấy Uber từng nhận được những phản ánh về cách lái xe của Tran. Một hành khách mô tả đây là chuyến đi “kém an toàn nhất” họ từng trải nghiệm, trong khi một người khác phàn nàn về khả năng lái xe của tài xế.
Vụ việc được giải quyết bằng trọng tài tư, thay vì một phiên xét xử thông thường tại tòa án. Đây là cơ chế giải quyết tranh chấp được quy định trong điều khoản dịch vụ mà người dùng Uber đồng ý khi đăng ký tài khoản.
Vì vậy, AP lưu ý quyết định này không tạo ra tiền lệ pháp lý giống một bản án của tòa án. Dù vậy, phán quyết đặt ra câu hỏi đáng chú ý về phạm vi trách nhiệm của các nền tảng gọi xe khi tài xế được phân loại là nhà thầu độc lập.
Ba năm sau cái chết của Emily, cha mẹ cô cho biết khoản tiền không thể thay đổi những gì đã xảy ra. Gia đình đã thành lập Emily Normandin-Parker Foundation, dự kiến sử dụng một phần tiền để tài trợ học bổng, các chương trình cố vấn, hoạt động vận động nâng cao tiêu chuẩn an toàn trong ngành gọi xe và hỗ trợ các tổ chức LGBTQ+.
Emily tốt nghiệp UCLA năm 2022. Gia đình nhớ về cô là một người yêu viết lách, đang theo đuổi công việc viết kịch và thường lên tiếng ủng hộ những người xung quanh.
Với cha mẹ Emily, điều họ muốn sau vụ việc không chỉ nằm ở khoản bồi thường 40 triệu USD, mà là những thay đổi nhằm ngăn một chuyến xe được đặt để đưa hành khách về nhà an toàn lại kết thúc bên lề một cao tốc giữa đêm như trường hợp của con gái họ.
Nguồn: AP, ABC News, The New York Times, Los Angeles Times
Minh Ngọc
