Bạn đã bao giờ bị con làm cho tức đến mức chỉ muốn… chui luôn vào tủ lạnh cho hạ hỏa chưa? Bảo con tắt tivi, 10 phút sau vẫn thấy mắt dán vào màn hình. Bảo con ngồi vào bàn học, con lập tức biểu diễn “đi vệ sinh 2 tiếng kết hợp suy ngẫm về cuộc đời”.
Nhiều cha mẹ nghĩ con cố tình lì lợm, nhưng thực ra chưa chắc. Có thể chỉ là… “thùy trán” của con vẫn chưa thật sự khởi động mà thôi.
Trong não bộ, thùy trán được ví như một “CEO lý trí”, phụ trách khả năng tự kiểm soát, lập kế hoạch, tập trung và điều tiết cảm xúc. Đây cũng là vùng não giúp trẻ biết suy nghĩ trước khi hành động, biết chờ đợi, biết cân nhắc đúng sai.
Các nhà nghiên cứu cho rằng trước 3 tuổi, vùng não này của trẻ gần như vẫn đang trong quá trình hình thành. Khoảng 6 tuổi mới bắt đầu phát triển mạnh hơn và đến khoảng 12 tuổi mới dần hoàn thiện khả năng kiểm soát hành vi.
Tin vui là: thùy trán có thể được “rèn luyện” mỗi ngày.
Giống như cơ bắp vậy, càng được luyện tập đúng cách, não bộ của trẻ càng linh hoạt, khả năng học tập và tự chủ cũng tăng lên rõ rệt. Nhiều chuyên gia giáo dục còn cho rằng, một đứa trẻ có thùy trán phát triển tốt thường học nhanh hơn, ít bốc đồng hơn và biết tự chịu trách nhiệm hơn.
Dưới đây là 9 cách đơn giản, không tốn tiền, không cần quát mắng nhưng lại rất hiệu quả để giúp trẻ “nâng cấp” bộ não của mình:
Đầu tiên là tập cho trẻ chờ đợi. Ví dụ khi con muốn ăn bánh, cha mẹ có thể nói: “Đợi thêm 10 phút nữa nhé”. Khả năng trì hoãn ham muốn chính là bài tập cực tốt cho thùy trán.
Thứ hai, cho trẻ tự lên kế hoạch nhỏ. Hãy để con tự quyết định: “Con muốn làm bài Toán trước hay tắm trước?”. Những lựa chọn đơn giản này giúp não bộ học cách sắp xếp thứ tự ưu tiên.
Thứ ba, hạn chế việc “nhắc liên tục”. Nhiều phụ huynh cứ 5 phút lại hối: “Nhanh lên!”, “Viết bài chưa?”. Thực tế, càng bị thúc ép, trẻ càng mất khả năng tự quản lý. Thay vì nhắc liên tục, hãy cùng con lập checklist để tự đánh dấu hoàn thành.
Thứ tư là chơi các trò cần ghi nhớ và tập trung như xếp hình, tìm điểm khác nhau, ghép lego hay chơi cờ. Đây đều là những hoạt động kích thích vùng não điều hành hoạt động mạnh hơn.
Thứ năm, cho trẻ vận động đều đặn. Chạy nhảy, đá bóng, đạp xe hay bơi lội không chỉ tốt cho thể chất mà còn giúp tăng kết nối thần kinh ở não bộ.
Thứ sáu, tập cho trẻ gọi tên cảm xúc của mình. Khi con tức giận hay buồn bã, đừng vội quát: “Nín ngay!”. Hãy hỏi: “Con đang buồn hay thất vọng?”. Việc nhận diện cảm xúc giúp trẻ học cách điều tiết thay vì bùng nổ.
Thứ bảy, để con tự giải quyết một số vấn đề nhỏ. Ví dụ đồ chơi hỏng, cãi nhau với bạn hay quên đồ ở trường… Cha mẹ đừng lập tức lao vào xử lý thay. Chính quá trình tự nghĩ cách sẽ giúp thùy trán phát triển mạnh.
Thứ tám là duy trì giờ ngủ ổn định. Não bộ của trẻ phát triển mạnh nhất khi ngủ sâu. Một đứa trẻ thiếu ngủ thường dễ mất kiểm soát cảm xúc và khó tập trung hơn rất nhiều.
Và cuối cùng, điều quan trọng nhất: cha mẹ phải làm gương.
Nếu người lớn cứ nóng nảy, mất bình tĩnh, cầm điện thoại suốt ngày nhưng lại yêu cầu con tự giác, thì rất khó. Não bộ trẻ học bằng cách quan sát nhiều hơn là nghe giảng.
Nhiều phụ huynh chỉ chăm chăm tìm lớp học thêm, khóa luyện IQ hay chương trình phát triển trí tuệ cho con mà quên rằng: nền tảng quan trọng nhất của sự thông minh lại nằm ở những thói quen nhỏ mỗi ngày.
Một đứa trẻ biết chờ đợi, biết kiểm soát cảm xúc, biết tự giải quyết vấn đề và biết lập kế hoạch cho bản thân… thường sẽ đi rất xa trong tương lai.
Thông minh thật sự không chỉ là làm toán nhanh hay nhớ bài tốt. Đó còn là khả năng làm chủ chính mình. Và tất cả đều bắt đầu từ việc “rèn luyện thùy trán” ngay từ những điều nhỏ nhất trong cuộc sống hằng ngày.
Hiểu Đan (Theo QQ)
