Gần đây, Công an tỉnh Gia Lai cho biết trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các dịch vụ ngân hàng điện tử ngày càng trở nên phổ biến, mang lại nhiều tiện ích cho người dân. Tuy nhiên, đi kèm với đó là nguy cơ gia tăng các loại tội phạm công nghệ cao, trong đó nổi lên là tình trạng chiếm quyền sử dụng SIM điện thoại (SIM SWAP) để chiếm đoạt tài sản.
Thời gian gần đây, nhiều người dân bất ngờ gặp tình trạng điện thoại mất sóng kéo dài, không thể thực hiện cuộc gọi, nhắn tin, trong khi khu vực xung quanh vẫn có tín hiệu bình thường. Đây có thể không chỉ là sự cố kỹ thuật thông thường mà còn là dấu hiệu cảnh báo SIM đã bị đối tượng xấu chiếm quyền kiểm soát, từ đó xâm nhập vào các tài khoản cá nhân, đặc biệt là tài khoản ngân hàng.
Nhận diện phương thức gây án
Đối tượng thường thực hiện qua các bước tinh vi sau:
Thu thập dữ liệu cá nhân: Kẻ gian tìm kiếm thông tin của bạn (họ tên, ngày sinh, số CMND/CCCD, địa chỉ...) qua mạng xã hội hoặc các vụ rò rỉ dữ liệu.
Chiếm quyền kiểm soát SIM:
Giả danh nhà mạng: Gọi điện hỗ trợ nâng cấp SIM 4G/5G từ xa, yêu cầu bạn nhắn tin theo cú pháp lạ. Thực chất, đây là lệnh chuyển hướng hoặc kích hoạt SIM mới của kẻ gian.
Giả mạo chính chủ: Dùng giấy tờ giả đến cửa hàng nhà mạng báo mất SIM để yêu cầu cấp lại số điện thoại của bạn.
Chiếm đoạt tài khoản: Khi đã giữ số điện thoại, kẻ gian dùng tính năng "Quên mật khẩu" để nhận mã OTP từ ngân hàng, từ đó đổi mật khẩu và rút hết tiền trong tài khoản.
Dấu hiệu nhận biết bạn đang bị tấn công
Mất tín hiệu đột ngột: Điện thoại đang dùng bình thường bỗng nhiên mất sóng (hiển thị dòng chữ "NO SERVICE") mà không rõ lý do.
Không thể gọi điện/nhắn tin: Bạn không thể thực hiện liên lạc dù máy vẫn còn pin và ở khu vực có sóng.
Thông báo từ nhà mạng: Nhận được tin nhắn xác nhận thay đổi SIM hoặc mã OTP đổi mật khẩu dù bạn không thực hiện.
Biện pháp phòng tránh an toàn
Liên hệ nhà mạng để đăng ký chính chủ. Không nhắn tin theo các cú pháp lạ được gửi từ số lạ hoặc người tự xưng là nhân viên nhà mạng.
Ưu tiên sử dụng phương thức xác thực bằng Smart OTP (tích hợp trong ứng dụng ngân hàng) hoặc ứng dụng tạo mã (Google Authenticator) thay vì nhận OTP qua tin nhắn SMS truyền thống.
Tuyệt đối không chia sẻ ảnh CMND/CCCD hoặc số điện thoại lên các trang mạng công khai.
Thận trọng khi tiếp nhận các cuộc gọi, tin nhắn có nội dung yêu cầu cung cấp thông tin hoặc truy cập vào các đường link lạ.
Không sử dụng các thông tin dễ đoán như số điện thoại, ngày sinh… để làm tên đăng nhập, mật khẩu của các tài khoản trực tuyến.
Nếu điện thoại mất sóng bất thường, hãy tắt điện thoại ngay để chặn đứng cuộc tấn công, sau đó dùng một thiết bị khác gọi ngay cho tổng đài nhà mạng để kiểm tra tình trạng SIM và liên hệ ngân hàng để khóa tạm thời các dịch vụ trực tuyến.
Khi phát hiện cuộc gọi nghi vấn, người dân nên cúp máy ngay và chủ động liên hệ tổng đài chăm sóc khách hàng chính thức của các nhà mạng: Viettel 18008098; VinaPhone 18001091; MobiFone 18001090; hoặc đến trực tiếp cửa hàng giao dịch trên địa bàn để được hướng dẫn.
Khi có nghi vấn, cần báo ngay cho cơ quan Công an gần nhất để được hướng dẫn và xử lý kịp thời.
Hãy thông báo cho bạn bè, đồng nghiệp và người thân biết rằng số điện thoại của bạn có thể bị xâm phạm. Cảnh báo họ không tin tưởng các tin nhắn yêu cầu chuyển tiền, chia sẻ mã xác minh hoặc liên kết lạ cho đến khi bạn xác nhận đã lấy lại quyền kiểm soát hoàn toàn.
Trong thời đại số, số điện thoại di động không chỉ là công cụ liên lạc, mà đã trở thành chìa khóa kỹ thuật số mở ra mọi tài khoản và dữ liệu cá nhân của bạn. Vì thế, nếu một ngày điện thoại của bạn bất ngờ báo “Không có dịch vụ”, đừng vội bỏ qua. Hãy đặt câu hỏi, liệu SIM của mình có đang bị tráo đổi và hành động ngay lập tức trước khi quá muộn.
Thái Hà
