Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa chính thức ban hành Công văn số 6608/NHNN-TT gửi các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cùng các đơn vị cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, yêu cầu siết chặt công tác bảo đảm an ninh, an toàn trong các hoạt động thanh toán.
Động thái này được đưa ra trong bối cảnh thị trường thanh toán thời gian qua ghi nhận nhiều phương thức, thủ đoạn gian lận công nghệ cao tiềm ẩn rủi ro lớn đối với người dùng và hệ thống tài chính.
Chiêu trò đánh tráo chip thẻ vật lý và bất cập "thẻ không tên"
Tại văn bản chỉ đạo, NHNN đã chỉ rõ những thủ đoạn lừa đảo và lỗ hổng an ninh mới xuất hiện trên thị trường:
Ảnh tạo bơi AI
Đánh tráo chip trên thẻ vật lý: Kẻ gian lợi dụng sơ hở, mất cảnh giác của khách hàng khi thanh toán tại các cơ sở kinh doanh, nhà hàng... để thực hiện bóc tách, tráo đổi chip từ thẻ thật sang phôi thẻ giả. Sau đó, các đối tượng sử dụng thẻ giả lập này để thực hiện giao dịch nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản.
Thẻ vật lý thiếu thông tin chủ thẻ: Một số dòng thẻ ngân hàng hiện nay không in tên chủ thẻ trên bề mặt thẻ vật lý. Điều này khiến các đơn vị chấp nhận thanh toán (POS) thiếu cơ sở đối chiếu, kiểm tra tính trùng khớp giữa người thực hiện giao dịch và chủ tài khoản.
Dịch vụ thanh toán xuyên biên giới chưa kiểm soát: Việc một số tổ chức nước ngoài cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán cho khách hàng không cư trú hoặc người nước ngoài tại Việt Nam thông qua liên kết thẻ quốc tế (Visa, MasterCard...) với ví điện tử nước ngoài đang tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Thiếu minh bạch về phí và lãi suất: Một số tổ chức phát hành thẻ chưa thực hiện công khai, minh bạch đầy đủ thông tin về các loại phí, lãi suất cũng như công thức tính lãi đối với người dùng, đặc biệt là dòng sản phẩm thẻ tín dụng.
Yêu cầu triển khai khẩn cấp các biện pháp bảo vệ người dùng
Để ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật và bảo đảm tối đa quyền lợi của khách hàng, NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng và đơn vị trung gian thanh toán khẩn trương thực hiện các nhóm giải pháp trọng tâm:
Rà soát pháp lý và tăng cường giải pháp kỹ thuật
Các đơn vị phải kiểm tra, rà soát việc cung ứng dịch vụ thanh toán cho người nước ngoài và người không cư trú, bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt khoản 3 Điều 5 Nghị định 52/2024/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt.
Song song đó, đẩy mạnh công tác truyền thông giúp khách hàng nâng cao cảnh giác trước thủ đoạn bóc tách chip thẻ; đồng thời nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật tiên tiến nhằm ngăn chặn nguy cơ tháo gỡ chip khỏi phôi thẻ.
Siết chặt quản lý tại các điểm chấp nhận thanh toán
Tăng cường thanh tra, giám sát các điểm chấp nhận thanh toán nhằm phát hiện và ngăn chặn kịp thời hành vi trục lợi bất hợp pháp. Yêu cầu các đơn vị chấp nhận thanh toán thực hiện nghiêm quy trình kiểm tra, đối chiếu thông tin trên thẻ để xác nhận người giao dịch đúng là chủ thẻ.
Rà soát việc in thông tin trên bề mặt thẻ vật lý nhằm đáp ứng quy định tại khoản 1 Điều 11 Thông tư 18/2024/TT-NHNN (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 45/2025/TT-NHNN).
Minh bạch chi phí và lãi suất thẻ tín dụng
NHNN yêu cầu các tổ chức phát hành thẻ rà soát toàn bộ biểu phí, mức lãi suất và phương pháp tính lãi. Đơn vị phát hành có trách nhiệm công khai, minh bạch thông tin, đảm bảo người sử dụng thẻ nắm rõ đầy đủ quyền lợi, nghĩa vụ, các khoản phí và lãi phát sinh (cũng như mọi điều chỉnh nếu có) trong suốt quá trình sử dụng dịch vụ.
NHNN nhấn mạnh các tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán phải triển khai nghiêm túc, khẩn trương các chỉ đạo tại Công văn 6608/NHNN-TT nhằm nâng cao tính an toàn cho toàn bộ hệ thống thanh toán quốc gia.
Thái Hà
