Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định số 283/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Có hiệu lực thi hành từ ngày 10/9/2026, văn bản pháp luật này siết chặt các chế tài đối với hành vi xâm phạm quyền lợi của lao động nữ và vi phạm nguyên tắc bình đẳng giới tại nơi làm việc.
Siết chặt chế tài bảo vệ lao động nữ và bình đẳng giới
Chương II của Nghị định 283/2026/NĐ-CP cập nhật chi tiết danh mục hành vi vi phạm, hình thức xử phạt cũng như các biện pháp khắc phục hậu quả liên quan. Mức tiền phạt trong lĩnh vực lao động, tiền lương và bảo hiểm xã hội dao động từ 5 triệu đồng đến tối đa 100 triệu đồng tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.
Trong đó, Điều 26 (Chương II) quy định cụ thể các khung phạt đối với doanh nghiệp, người sử dụng lao động vi phạm quy định về bảo đảm bình đẳng giới và chế độ dành cho lao động nữ:
Phạt tiền từ 5 - 10 triệu đồng: Áp dụng đối với người sử dụng lao động không bảo đảm bình đẳng giới hoặc không triển khai các biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới trong tuyển dụng, phân công công việc, đào tạo, chế độ làm việc, nghỉ ngơi, tiền lương... (chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự); hoặc không tổ chức lấy ý kiến của lao động nữ/đại diện lao động nữ khi quyết định các vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của họ.
Phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng: Áp dụng đối với người sử dụng lao động có từ 1.000 lao động nữ trở lên nhưng không bố trí phòng vắt, trữ sữa mẹ tại nơi làm việc theo quy định.
Mức phạt 10 - 20 triệu đồng cho nhiều vi phạm về thai sản và chế độ lao động
Nghị định cũng quy định mức phạt từ 10 đến 20 triệu đồng đối với hàng loạt hành vi vi phạm nghiêm trọng khác liên quan đến thai sản và chăm sóc con nhỏ của lao động nữ:
Ép buộc làm thêm giờ, đi công tác: Bố trí lao động nữ mang thai từ tháng thứ 7 (hoặc từ tháng thứ 6 nếu làm việc ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo) hoặc lao động đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi làm việc ban đêm, làm thêm giờ, đi công tác xa khi chưa nhận được sự đồng ý của người lao động.
Không điều chỉnh điều kiện làm việc nguy hiểm: Không thực hiện việc chuyển đổi công việc nhẹ hơn hoặc không giảm 01 giờ làm việc hằng ngày đối với lao động nữ làm các nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm khi họ đã thông báo việc mang thai (trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận khác).
Vi phạm thời giờ nghỉ ngơi sinh lý: Không cho lao động nữ nghỉ 30 phút hằng ngày trong thời gian hành kinh hoặc không cho nghỉ 60 phút hằng ngày trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi (trừ trường hợp có thỏa thuận khác).
Xử lý kỷ luật trái luật: Tiến hành xử lý kỷ luật lao động đối với lao động nữ trong thời gian mang thai, nghỉ thai sản hoặc người lao động đang trực tiếp nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Buộc khắc phục hậu quả và bồi thường quyền lợi cho người lao động
Bên cạnh hình thức phạt tiền, Nghị định 283/2026/NĐ-CP bắt buộc người sử dụng lao động phải có các biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng với từng hành vi vi phạm.
Cụ thể, doanh nghiệp phải truy lĩnh, trả đủ tiền lương cho lao động nữ tương ứng với khoảng thời gian họ không được nghỉ trong kỳ kinh nguyệt hoặc thời gian nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi; đồng thời phải nhận người lao động trở lại làm việc nếu đã xử lý kỷ luật sa thải trái quy định pháp luật.
Thái Hà
