Tàu cứu hộ bị đồn là “du thuyền của ông Putin”
Trong một động thái khá kín tiếng, Nga vừa đưa vào vận hành con tàu "cứu hộ" hoàn toàn mới mang tên Voyevoda tại khu vực Baltic.
Tuy nhiên, dù được biên chế cho Cơ quan Cứu hộ Hàng hải Nga, đã xuất hiện những đồn đoán bởi chính truyền thông Nga rằng con tàu ít nhất mang vai trò kép, bao gồm cả chức năng phục vụ Tổng thống. Điều này khiến nó được mệnh danh là "du thuyền của ông Putin", mặc dù vẫn còn những nghi vấn lớn về tính thực tế của giả thuyết này, theo TWZ.
Cơ quan Cứu hộ Hàng hải Nga đã trải qua nhiều lần thay đổi tên gọi và cơ cấu trong những năm gần đây, nhưng trách nhiệm chính vẫn là cứu nạn trên biển, bên cạnh nhiệm vụ thứ yếu là kiểm soát ô nhiễm. Hạm đội của cơ quan này bao gồm khoảng 80 tàu, với các tàu đa năng, tàu kéo cứu hộ, tàu lặn và các tàu bổ trợ.
Trong khi đó, tàu Voyevoda thuộc lớp Đề án 23700 (Project 23700), do Cục Thiết kế Severnoye phác thảo. Lớp tàu Đề án 23700 thực chất là một loại tàu tuần tra cỡ lớn, với lượng giãn nước 7.500 tấn, chiều dài 111 mét và chiều rộng 24 mét. Tàu có khả năng đạt tốc độ 22 hải lý/giờ và tầm hoạt động 5.000 dặm. Voyevoda có thể mang theo bốn xuồng nhỏ và hai trực thăng.
Về mặt chính thức, Voyevoda được thiết kế để thực hiện và hỗ trợ nhiều loại hình cứu nạn hàng hải, bao gồm cả các hoạt động bên ngoài biển Baltic. Theo Cơ quan Cứu hộ Hàng hải, tàu có thể vận chuyển, triển khai và cung cấp thiết bị tìm kiếm cứu nạn, bao gồm các xuồng nhỏ và trực thăng kể trên.
Tuy nhiên, theo một số báo cáo, con tàu được trang bị tiện nghi đến mức "đáng ngờ" đối với một tàu làm nhiệm vụ cứu hộ.
Dựa trên tài liệu do Nhà máy đóng tàu Yantar công bố, tàu có "cơ sở vật chất tiện nghi nâng cao" dường như vượt xa những tiêu chuẩn thông thường. Chúng bao gồm tám căn hộ cư trú với phòng ngủ, phòng tắm và phòng làm việc, một phòng họp, một phòng ăn hành khách có khu vực phục vụ và nhiều khu vực đi lại thông thoáng.
Mặc dù một số tiện ích này là bình thường trên tàu biển hiện đại, nhưng điều đáng chú ý là vào năm 2019, Yantar đã thông báo tìm kiếm nhà thầu để thực hiện công việc "trang bị toàn diện cho các không gian tiện nghi cao cấp trên tàu". Giá khởi điểm cho hợp đồng này vào khoảng 2,9 triệu USD.
Do đó, một số ý kiến khẳng định rằng Voyevoda chủ yếu nhằm phục vụ như một du thuyền cho "người đứng đầu điều hành" nước Nga – Tổng thống Vladimir Putin.
Ngay cả trong quá trình đóng tàu, những câu hỏi về vai trò thực sự của nó đã bắt đầu nảy sinh.
Ngay từ năm 2017, các nguồn tin trong ngành công nghiệp đóng tàu đã chia sẻ với nhật báo Kommersant của Nga rằng họ "nghi ngờ khả năng con tàu sẽ được sử dụng cho các nhiệm vụ cứu hộ". Thay vào đó, họ cho rằng nó có khả năng là một "tàu lưỡng dụng đặc biệt" hoặc một "du thuyền cho các quan chức cấp cao".
Trên tờ báo này, Alexander Bogdashevsky, giám đốc công ty Ameta chuyên đóng du thuyền động cơ tư nhân, nhận định thêm:
"Kiến trúc và chức năng được mô tả của con tàu gợi nhớ nhiều hơn đến loại du thuyền thám hiểm đang thịnh hành hiện nay. Tuy nhiên, thiết kế lại rất thực dụng, chưa đạt đến tầm của một du thuyền trọn vẹn cho khách hàng tư nhân, nhưng có lẽ đây là chủ ý. Tôi có đầy đủ lý do để tin rằng mục đích thực sự của con tàu không tương ứng với các mục tiêu được công bố, và nó sẽ được sử dụng cho các nhu cầu cụ thể của những quan chức chính phủ cấp rất cao."
Những đặc điểm đáng chú ý khác của Voyevoda bao gồm lớp sơn màu xanh trắng thông minh, tương phản với phần còn lại của hạm đội Cứu hộ Hàng hải. Một biểu tượng có thể là huy hiệu Tổng thống cũng từng được ghi nhận xuất hiện trên tàu trong quá khứ.
Dù chở ông Putin hay các quan chức khác, tầm hoạt động xa của tàu đồng nghĩa với việc nó có thể được sử dụng cho các chuyến thăm cấp nhà nước ở nước ngoài. Các xuồng nhỏ và trực thăng sẽ được dùng để tiếp tế và đưa đón quan chức giữa tàu và đất liền mà không cần cập bến.
Sự thật là gì?
Nếu giả định rằng Voyevoda cuối cùng được sử dụng như một du thuyền tổng thống như các tin đồn – dù chỉ là một phần nhiệm vụ – nó sẽ cần được trang bị các thiết bị cho nhiệm vụ tối quan trọng là "duy trì sự liên tục của chính phủ". Điều này bao gồm hệ thống liên lạc phức tạp và bộ thiết bị tự vệ có năng lực, đặc biệt khi cân nhắc đến mối đe dọa ngày càng tăng từ các loại máy bay không người lái.
Cũng cần lưu ý rằng Nga có "thành tích" trong việc đóng các tàu lưỡng dụng, làm mờ ranh giới giữa vai trò dân sự và quân sự. Một ví dụ điển hình là Đề án 23550, một tàu phá băng được trang bị pháo, với tùy chọn tăng cường hỏa lực trong tương lai, bao gồm cả việc bổ sung tên lửa hành trình.
Tuy nhiên, việc tàu Voyevoda chỉ trang bị phòng thủ cơ bản là chưa đủ để đảm bảo an ninh cho một người dùng cao cấp như lãnh đạo Nga. Nó sẽ cần được trang bị rộng rãi và được hộ tống bởi tàu chiến mặt nước nếu có ý định đi ra ngoài vùng biển Nga với Tổng thống trên tàu.
Bởi vậy, sẽ khó quy kết quyền sở hữu cho ông Putin hay bất kỳ quan chức hay tài phiệt Nga nào khác sử dụng con tàu cho mục đích giải trí. Sẽ hợp lý hơn khi coi đây là một dạng tàu lai do nhà nước sở hữu và vận hành, có thể phục vụ các nhân vật VIP, từ quan chức đến các ông trùm công nghiệp với mức độ an ninh bảo đảm nhất định.
Hiện tại, Voyevoda đang chính thức hoạt động trong hàng ngũ của Cơ quan Cứu hộ Hàng hải như một tàu cứu hộ khẩn cấp. Việc cho rằng đây là một con tàu chuyên dụng dành riêng cho ông Putin có vẻ là một giả định hơi khiên cưỡng nếu không có thêm thông tin, ít nhất là vào thời điểm này.
Quốc Vinh (Theo TWZ)
