Những tình tiết mới liên quan đến vụ chìm tàu vận tải Ursa Major của Nga vào tháng 12/2024 đang làm dấy lên nghi vấn con tàu này vốn mang theo các bộ phận lò phản ứng hạt nhân dùng cho tàu ngầm để cung cấp cho Triều Tiên.
Các cơ quan chức năng Tây Ban Nha, cùng các báo cáo từ CNN và tờ báo La Verdad, chỉ ra rằng chuyến hải hành cuối cùng của con tàu có liên quan đến những kiện hàng nhạy cảm phục vụ mục đích quân sự của Nga.
Con tàu mang cờ Nga đã chìm xuống đáy biển ngay trước nửa đêm ngày 23/12/2024, tại vị trí cách bờ biển phía Đông Nam Tây Ban Nha khoảng 71 dặm (gần vùng Murcia), sau hàng loạt tiếng nổ lớn phát ra từ bên trong. Phương tiện dài hơn 142 mét này thuộc sở hữu của Oboronlogistics, một doanh nghiệp vận tải có mối liên hệ mật thiết với chính phủ và công tác hậu cần quốc phòng Nga.
Tín hiệu cấp cứu và những vụ nổ bí ẩn
Cơ quan cứu hộ hàng hải Tây Ban Nha (Sasemar) đã tiếp nhận tín hiệu cầu cứu từ tàu Ursa Major vào lúc 12 giờ 53 phút trưa. Các đội cứu hộ lập tức triển khai trực thăng, tàu kéo và tàu ứng cứu nhanh sau khi các tàu lân cận quan sát thấy con tàu vận tải này đột ngột giảm tốc và nghiêng hẳn sang một bên.
Các thành viên thủy thủ đoàn sau đó kể lại với lực lượng cứu hộ rằng đã có ba vụ nổ xảy ra tại buồng máy. Khi tình hình trở nên tồi tệ, nhiều thủy thủ đã buộc phải rời tàu.
Đáng chú ý, các đội cứu hộ Tây Ban Nha được cho là đã phải thay đổi kế hoạch vào tối cùng ngày khi một tàu chiến Nga xuất hiện tại hiện trường lúc 8 giờ 07 phút tối. Một tài liệu của Chính phủ Tây Ban Nha công bố đầu năm nay tiết lộ, phía quân đội Nga đã giành quyền kiểm soát hiện trường và yêu cầu các tàu cứu hộ Tây Ban Nha phải giữ khoảng cách ít nhất 2 hải lý.
Báo cáo cũng cho biết tàu chiến Nga đã bắn pháo sáng trên khu vực tàu gặp nạn. Theo tờ La Verdad, hành động này có thể nhằm mục đích gây nhiễu các vệ tinh giám sát hồng ngoại đang theo dõi diễn biến tại hiện trường.
Ngay sau khi pháo sáng được triển khai, CNN đưa tin các điều tra viên đã phát hiện "bốn tín hiệu địa chấn tương tự nhau... có mô thức giống với các vụ nổ mìn dưới nước hoặc nổ mìn khai thác đá trên mặt đất". Đến 11 giờ 20 phút đêm, Ursa Major chính thức chìm xuống vùng biển sâu khoảng 2.500 mét. 14 thành viên thủy thủ đoàn đã được cứu sống, nhưng 2 người khác được tin là đã thiệt mạng trong những vụ nổ đầu tiên.
Hàng hóa khả nghi làm dấy lên lo ngại
Ban đầu, các quan chức Nga khẳng định con tàu chỉ chở "hàng hóa không nguy hiểm" như container, cần cẩu và hai nắp cống bảo trì lớn. Tuy nhiên, các điều tra viên Tây Ban Nha bắt đầu nghi ngờ sau khi xem xét ảnh vệ tinh, phát hiện hai container lớn màu xanh lam ở phía đuôi tàu, mỗi chiếc nặng khoảng 72 tấn.
Trong quá trình thẩm vấn, thuyền trưởng con tàu được cho là đã thừa nhận rằng những thứ được gọi là "nắp cống" thực chất là "các bộ phận của lò phản ứng hạt nhân tương tự loại dùng cho tàu ngầm", dù ông khẳng định không có nhiên liệu hạt nhân trên tàu.
Các nhà điều tra cũng đặt câu hỏi tại sao những kiện hàng lớn như vậy lại được vận chuyển bằng đường biển vượt quãng đường hơn 15.000 km từ St. Petersburg đến Vladivostok, thay vì đi đường bộ qua Trung Á.
Báo cáo trên tờ La Verdad nhận định: "Đây là hai kiện hàng gần như không thể vận chuyển qua những cung đường quanh co của Nga, Kazakhstan, Uzbekistan và Afghanistan giữa hai thành phố mà Ursa Major phục vụ. Loại hàng hóa bí ẩn chưa được khai báo này chắc chắn là lý do cho một chuyến hải hành dài hơn 15.000 km bằng đường biển."
Theo CNN, một nguồn tin thân cận với cuộc điều tra khẳng định thuyền trưởng tin rằng số hàng này cuối cùng sẽ được chuyển hướng đến thành phố cảng Rason của Triều Tiên.
Giả thuyết về ngư lôi và những bí ẩn chưa có lời giải
Cuộc điều tra cũng mở rộng sang khả năng tàu bị phá hoại. CNN và La Verdad cho biết các chuyên gia đã phát hiện một lỗ hổng kích thước khoảng 50x50 cm (20x20 inch) trên thân tàu với phần kim loại bị uốn cong vào trong, dấu hiệu cho thấy một tác động từ bên ngoài.
Các báo cáo đề cập đến khả năng tàu trúng ngư lôi siêu khoang– một loại vũ khí dưới nước tốc độ cực cao, di chuyển bằng cách tạo ra một lớp bong bóng khí bao quanh để giảm tối đa lực cản của nước.
CNN dẫn nguồn tin cho hay: "Chỉ có Hoa Kỳ, một vài đồng minh NATO, Nga và Iran được cho là sở hữu loại ngư lôi tốc độ cao này. Nguồn tin thân cận với cuộc điều tra của Tây Ban Nha kết luận rằng việc sử dụng một thiết bị như vậy hoàn toàn khớp với kích thước lỗ hổng trên thân tàu Ursa Major, và nó có thể đã tạo ra một tác động không tiếng động, dẫn đến việc tàu đột ngột giảm tốc vào ngày 22/12."
Ngoài ra, CNN cũng ghi nhận các hoạt động quân sự gia tăng quanh khu vực tàu đắm trong năm qua, bao gồm các chuyến bay của máy bay dò tìm hạt nhân Mỹ và các vụ nổ khác do một tàu do thám Nga gây ra chỉ vài ngày sau khi tàu chìm.
Phía Oboronlogistics đã gọi vụ việc là một "cuộc tấn công khủng bố có mục tiêu", trong khi chính quyền Tây Ban Nha vẫn chưa đưa ra kết luận chính thức cuối cùng về nguyên nhân vụ đắm tàu.
Quốc Vinh (Theo Interesting Engineering)
