Ngày 05/11/2026, theo thông tin từ Electrek, hồ sơ điều tra mang mã số AQ26002 của Cơ quan An toàn Giao thông Cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) đã xuất hiện các tài liệu phản hồi từ Tesla liên quan đến việc tự chứng nhận tiêu chuẩn an toàn cho mẫu taxi tự lái Cybercab. Dù phải giải trình theo yêu cầu pháp lý có tuyên thệ, Tesla vẫn đưa ra đề nghị cơ quan quản lý giữ bí mật toàn bộ nội dung hai tài liệu quan trọng nhất. Bởi vậy, công chúng còn lâu mới có thể tiếp cận được những lập luận kỹ thuật và pháp lý mà hãng sử dụng để chứng minh Cybercab đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn liên bang.
Cuộc điều tra được NHTSA mở ngày 03/09/2026, cùng thời điểm Tesla bắt đầu triển khai dịch vụ chở khách thương mại bằng Cybercab tại Austin, bang Texas. Hồ sơ điều tra đề cập tới khoảng 1.000 xe thuộc phạm vi xem xét, nhưng số lượng xe đã được đưa vào khai thác thương mại thực tế nhiều hơn. Ngày 10/09, cơ quan quản lý tiếp tục ban hành Lệnh Đặc biệt gồm 21 yêu cầu, chất vấn cách Tesla tự chứng nhận một mẫu xe không có vô-lăng, bàn đạp điều khiển truyền thống và gương chiếu hậu vẫn đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn liên bang. Nếu Tesla không thể trả lời đầy đủ, trung thực, hãng có thể sẽ phải đối mặt với mức phạt dân sự lên tới 139 triệu USD, cùng nguy cơ bị xử lý hình sự trong những trường hợp vi phạm nghiêm trọng.
Theo hệ thống Tiêu chuẩn An toàn Phương tiện Cơ giới Liên bang Mỹ (FMVSS), nhiều quy định hiện hành vẫn được xây dựng dựa trên giả định xe có người lái. Chẳng hạn, FMVSS 135 quy định về hệ thống phanh và cơ cấu điều khiển phanh bằng chân; FMVSS 108 có yêu cầu liên quan đến cơ chế tự ngắt tín hiệu xi-nhan khi xoay vô-lăng; còn FMVSS 111 đặt ra các yêu cầu về khả năng quan sát phía sau, bao gồm gương và hệ thống hiển thị hình ảnh. Trong khi đối thủ Zoox, thuộc Amazon, đã xin và được NHTSA cấp miễn trừ tạm thời theo Phần 555 của quy định liên bang, với giới hạn tối đa 2.500 xe mỗi năm, Tesla lại lựa chọn tự chứng nhận Cybercab đáp ứng các tiêu chuẩn áp dụng mà không xin miễn trừ theo cơ chế này.
NHTSA cũng yêu cầu Tesla làm rõ việc Cybercab có thể sử dụng các bộ phận điều khiển thủ công lắp tạm, như vô-lăng và bàn đạp, trong quá trình thử nghiệm hoặc chứng nhận hay không. Nếu các bộ phận này được sử dụng để chứng minh xe đạt chuẩn rồi bị tháo bỏ trước khi đưa vào khai thác, cơ quan quản lý muốn biết Tesla giải thích thế nào về việc tuân thủ quy định cấm vô hiệu hóa các thiết bị an toàn bắt buộc.
Sau khi đề nghị gia hạn thêm 8 tuần nhưng chỉ được chấp thuận thêm 30 ngày, Tesla đã nộp ba tài liệu phản hồi vào ngày 30/10/2026, theo Electrek. Tuy nhiên, hai tài liệu quan trọng nhất, gồm thư giải trình chính thức và phần trả lời chi tiết liên quan đến cơ sở chứng nhận, dữ liệu thử nghiệm và phân tích kỹ thuật, đều bị che toàn bộ nội dung trong phiên bản công khai với lý do chứa thông tin kinh doanh mật.
Tài liệu còn lại mà công chúng có thể đọc là bản hướng dẫn tương tác với Cybercab dành cho cảnh sát và lực lượng cứu hỏa, dài khoảng 30 trang, vốn đã được Tesla công bố từ tháng 07/2026. Tài liệu này hướng dẫn lực lượng ứng cứu cách tiếp cận và xử lý chiếc xe khi xảy ra sự cố, trong đó có thao tác sử dụng phù hiệu trước camera ở cột B để truy cập các chức năng cần thiết trên màn hình cảm ứng và di chuyển xe trong tình huống khẩn cấp.
Dù vậy, việc Tesla đề nghị bảo mật không đồng nghĩa NHTSA đã chấp thuận giữ kín vĩnh viễn các thông tin này. Cơ quan quản lý vẫn chưa công bố quyết định cuối cùng đối với yêu cầu bảo mật của hãng. Cuộc điều tra cũng chưa đưa ra kết luận Cybercab có vi phạm tiêu chuẩn an toàn liên bang hay không. Tuy nhiên, việc những lập luận quan trọng nhất chưa được công khai đang đặt ra câu hỏi về mức độ minh bạch của quy trình tự chứng nhận đối với một mẫu xe được thiết kế để vận hành hoàn toàn không cần người lái.
Vân Anh
