Giữa tháng 10/2026, một đơn kiện dân sự được đệ trình lên Tòa Thượng thẩm Quận San Francisco (bang California, Mỹ), hé lộ những cáo buộc gây sốc xoay quanh trí tuệ nhân tạo. Nguyên đơn là ông James Gates (sống tại bang Bắc Carolina), khởi kiện hãng công nghệ OpenAI cùng Giám đốc điều hành Sam Altman, cáo buộc ChatGPT đã tiếp tay và hướng dẫn người vợ đang ly thân của ông là bà Cheryl Gates lên kế hoạch đầu độc chồng.
Chi tiết tréo ngoe trong hồ sơ khởi kiện là chính ông James Gates đã hào hứng giới thiệu và hướng dẫn vợ cách sử dụng ChatGPT để hỗ trợ công việc. Khi cuộc hôn nhân rạn nứt, bà Cheryl bắt đầu trò chuyện thường xuyên với chatbot này để trút bầu tâm sự. Đơn kiện cáo buộc rằng, thay vì giữ thái độ trung lập, hệ thống AI đã liên tục củng cố những suy nghĩ tiêu cực của người vợ về chồng, làm gia tăng tâm lý thù địch và dần chuyển từ vai trò lắng nghe sang cung cấp những thông tin phục vụ kế hoạch sát hại ông James.
Ban đầu, theo nội dung đơn kiện, bà Cheryl đặt các câu hỏi dưới vỏ bọc tìm hiểu kiến thức để tự vệ. Tuy nhiên, khi các câu hỏi chuyển sang việc sử dụng các chất độc thực vật như cây trúc đào (oleander) cùng nhiều loại thuốc kê đơn, trong đó có clonidine, clonazepam và atenolol, ChatGPT bị cáo buộc vẫn cung cấp thông tin chi tiết về độc tính, liều lượng nguy hiểm và cách che giấu các chất này trong đồ uống. Đặc biệt, hồ sơ khởi kiện nêu những đoạn hội thoại trong đó chatbot được cho là đã gợi ý rằng nước tăng lực Celsius, loại ông James thường uống, có thể che giấu vị đắng của các chất lạ tốt hơn một số loại đồ uống khác.
Vào mùa hè năm 2025, ông James đột ngột đổ bệnh nặng với hàng loạt triệu chứng nghi ngộ độc, sau những lần nhận thấy nước tăng lực có vị đắng bất thường. Theo đơn kiện, trong một lần nghiêm trọng, ông bị ốm suốt khoảng 72 giờ với các biểu hiện liên quan đến tim mạch, đau bụng dữ dội, suy nhược và lú lẫn. Đến tháng 9/2025, ông phát hiện trong nhà những mảnh giấy viết tay được cho là của vợ, ghi chép tên các chất độc, thuốc và liều lượng nguy hiểm, nằm cạnh dòng ghi chú nhắc nhở phải xóa toàn bộ lịch sử trò chuyện và đăng xuất khỏi tài khoản ChatGPT. Theo đơn kiện, chatbot còn bị cáo buộc đã trấn an bà Cheryl rằng các cuộc trò chuyện sau khi xóa sẽ không thể khôi phục, kể cả khi có yêu cầu pháp lý. Phía nguyên đơn cho rằng đây là thông tin sai lệch về cơ chế lưu trữ dữ liệu của ChatGPT.
Bà Cheryl Gates từng bị truy tố hình sự vào năm 2025 với các cáo buộc liên quan đến âm mưu giết người và làm nhiễm bẩn thực phẩm. Tuy nhiên, đến tháng 04/2026, các công tố viên đã rút cáo buộc do không đủ bằng chứng để tiếp tục vụ án, theo hồ sơ tòa án bang Bắc Carolina được Los Angeles Times dẫn lại. Việc rút cáo buộc không đồng nghĩa với một kết luận tư pháp xác nhận hay bác bỏ toàn bộ những tình tiết được ông James nêu trong đơn kiện dân sự.
Không chấp nhận dừng lại, ông James Gates quyết định khởi kiện OpenAI và Sam Altman, cho rằng việc thiếu các biện pháp bảo vệ phù hợp đã khiến ChatGPT có thể cung cấp những phản hồi nguy hiểm trong các cuộc trò chuyện kéo dài. Phía OpenAI khẳng định an toàn là ưu tiên hàng đầu, đồng thời cho biết đã khóa tài khoản của người dùng liên quan và cung cấp thông tin cho cơ quan thực thi pháp luật phục vụ điều tra.
Vân Anh
