Có bằng đại học, nỗ lực học tập suốt nhiều năm, nhưng khi bước vào thị trường lao động, không ít người trẻ lại đối mặt với thực tế khắc nghiệt khi nộp hàng trăm hồ sơ nhưng chỉ nhận về sự im lặng hoặc những email từ chối.
Chỉ trong vòng 2 tháng kể từ khi tốt nghiệp ngành Quản trị Kinh doanh, Charlotte Briggs (22 tuổi) sống tại Anh đã nộp tới 500 đơn xin việc. Ba năm học tập để đạt bằng loại Giỏi, nhưng điều cô nhận lại là hàng loạt lời từ chối chỉ vì thiếu kinh nghiệm.
“Bạn phải nỗ lực gấp 10 lần mới có thể có được một công việc mà 10 năm trước, chỉ cần tốt nghiệp đại học là đã có thể dễ dàng có được”, Charlotte chia sẻ.
Câu chuyện của Charlotte không phải là cá biệt. Theo số liệu mới nhất từ Văn phòng Thống kê Quốc gia Anh (ONS), có tới 22,5% người trong độ tuổi 16–24 không tìm được việc làm. London hiện là khu vực có tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên cao thứ hai tại Anh, trong khi khu vực Đông Bắc đứng đầu với 24,6%.
Tính chung trên toàn nước Anh, tỉ lệ thất nghiệp của nhóm tuổi này ở mức 16,1% - cao nhất trong hơn một thập kỷ. Riêng tại London, trong quý cuối năm 2025, khoảng 125.000 người trẻ trong độ tuổi 16-24 không có việc làm, tăng thêm 22.000 người so với cùng kỳ năm trước. Trong số này, nam giới chiếm 55% và nữ giới chiếm 45%. Tỉ lệ thất nghiệp chung tại London hiện ở mức 7,6%, cao hơn đáng kể so với mức trung bình 5,2% của cả nước Anh.
Theo Avnee Morjaria, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Chính sách Công của Anh, đây là những dấu hiệu ban đầu cho thấy thị trường lao động đang gặp khó khăn. “Các ngành như dịch vụ ăn uống và bán lẻ đang suy yếu, cơ hội gia nhập thị trường lao động ngày càng hạn chế, trong khi chi phí tuyển dụng lao động trẻ lại tăng cao,” bà nhận định.
Trong bối cảnh đó, Charlotte buộc phải nhận trợ cấp xã hội (universal credit), điều mà cô coi là “giải pháp cuối cùng”. Dù vậy, cô vẫn không muốn từ bỏ mục tiêu làm việc đúng chuyên ngành, cho rằng những công việc trong lĩnh vực bán lẻ hay dịch vụ ăn uống không mang lại cơ hội phát triển lâu dài. “Tôi đã nộp hơn 500 hồ sơ và bị từ chối tất cả”, cô nói.
Không chỉ riêng Charlotte, nhiều người trẻ khác cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Theo dal Pozzo (23 tuổi), người sở hữu bằng Thạc sĩ xuất sắc ngành Khoa học máy tính, cho biết anh cũng đã nộp hơn 500 hồ sơ xin việc nhưng đều nhận về kết quả bị từ chối.
Theo nhận định của anh, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến cuộc cạnh tranh trên thị trường lao động trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết. “Mọi người dùng AI để viết hồ sơ, còn doanh nghiệp lại dùng AI để sàng lọc CV. Điều đó khiến việc tạo ra sự khác biệt giữa hàng nghìn ứng viên trở nên cực kỳ khó khăn”, anh chia sẻ.
Thực tế mà những người trẻ như Charlotte hay Theo đang đối mặt cho thấy thị trường lao động ngày nay không còn vận hành theo “công thức” quen thuộc: học tốt - có bằng - có việc. Khi cạnh tranh gia tăng, công nghệ can thiệp sâu vào quy trình tuyển dụng và yêu cầu từ doanh nghiệp ngày càng cao, tấm bằng đại học dần chỉ còn là điều kiện cần, không còn là “tấm vé đảm bảo” như trước.
Điều này đặt ra một thách thức lớn nhưng cũng là lời nhắc rõ ràng đối với sinh viên, ngoài kiến thức chuyên môn, việc tích lũy kinh nghiệm thực tế, kỹ năng mềm và khả năng thích nghi sớm với thị trường là yếu tố quyết định. Trong một môi trường mà hàng trăm, thậm chí hàng nghìn hồ sơ có thể bị “lọc” chỉ trong vài giây, sự khác biệt không đến từ danh xưng, mà đến từ năng lực thực và cách mỗi người chuẩn bị cho mình ngay từ khi còn trên giảng đường.
Theo BBC News
Nhật Linh
