Một báo cáo tiết lộ rằng Mỹ và Nhật Bản đang nghiên cứu một dự án khai thác khoáng sản dưới đáy biển quy mô lớn gần đảo Minamitorishima xa xôi của Nhật Bản, nơi có các mỏ giàu đất hiếm nằm ở độ sâu khoảng 6.000 mét dưới mặt biển, Interesting Engineering thông tin ngày 14/8.
Dự án này có thể trở thành một trong những hoạt động khai thác sâu nhất từng được thực hiện và có thể đánh dấu một bước tiến quan trọng trong nỗ lực của Mỹ và Nhật Bản nhằm giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc đối với nguồn cung đất hiếm.
"Minamitorishima là một dự án đầy tham vọng, nó có thể cho phép Nhật Bản và Mỹ sở hữu một chuỗi cung ứng đất hiếm khép kín hoàn toàn, từ khai thác đến sản xuất nam châm, giúp phá vỡ ảnh hưởng của Trung Quốc đối với họ" - Japan Times trích lời ông William Chou, một chuyên gia cao cấp tại Viện Hudson, cho biết.
Các cuộc khảo sát đã xác định được lớp bùn giàu khoáng chất ở đáy biển xung quanh đảo Minamitorishima. Hình ảnh minh họa: Fumimicreative/Dario
Hiện tại, các kế hoạch về cách thức tiến hành dự án Minamitorishima dường như đang dần hình thành.
Văn phòng Nội các Nhật Bản mới đây đã báo cáo kết quả phân tích mẫu thử được thu thập hồi đầu năm 2026, cho thấy hàm lượng đáng kể của Yttrium, Gadolinium và Dysprosium - những nguyên tố đất hiếm nặng mà Trung Quốc đặc biệt chiếm ưu thế trong sản xuất.
Một đợt thử nghiệm khai thác lớn kéo dài một tháng dự kiến diễn ra vào đầu năm 2027. Nhiều cuộc khoan thăm dò hơn nữa đang được lên kế hoạch, với mục tiêu xây dựng kế hoạch thương mại hóa vào năm 2028.
Mỏ đất hiếm sâu 6.000 mét dưới lòng Thái Bình Dương: Đáp ứng nhu cầu trong nhiều thế kỷ
Đảo Minamitorishima là một hòn đảo bằng phẳng nhỏ bé - chỉ rộng bằng vài khu phố, với một trạm thời tiết và một đường băng. Đảo nằm cách Tokyo hơn 1.600 km về phía đông nam, thuộc Thái Bình Dương.
Đảo Minamitorishima nhìn từ trên cao. Nguồn: Nikkei Asia
Tuy nhiên, bên dưới đáy đại dương xung quanh thuộc Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Nhật Bản là một mỏ nguyên tố đất hiếm khổng lồ, có thể "đáp ứng nhu cầu công nghiệp trong nhiều thế kỷ", theo một tuyên bố chung của Mỹ và Nhật Bản về hợp tác xem xét khai thác chúng sau hội nghị thượng đỉnh.
Theo nghiên cứu từ Đại học Tokyo (Nhật Bản), lớp bùn biển sâu xung quanh Minamitorishima chứa hơn 16 triệu tấn khoáng sản đất hiếm. Trong đó, trữ lượng ước tính của nguyên tố đất hiếm Yttrium (Y) đủ để đáp ứng nhu cầu toàn cầu cho màn hình LED và thiết bị bán dẫn trong 780 năm.
Ngoài ra, khu vực này đặc biệt dồi dào Dysprosium và Terbium - những đầu vào thiết yếu để sản xuất nam chân vĩnh cửu siêu từ tính dùng trong xe điện, turbine gió và công nghệ quốc phòng.
Thách thức kỹ thuật khổng lồ, nhưng đầy lợi thế môi trường
Trung Quốc hiện kiểm soát gần 90% lượng chế biến đất hiếm toàn cầu và nắm giữ quyền kiểm soát còn lớn hơn đối với đất hiếm nặng.
Một nhà nghiên cứu đang kiểm tra mẫu vật lấy từ đáy biển phía nam đảo Minamitorishima. Ảnh tư liệu do Cơ quan Khoa học và Công nghệ Biển-Trái đất Nhật Bản cung cấp
Dự án khai thác đất hiếm gần đảo Minamitorishima giữa Mỹ và Nhật Bản không chỉ đơn thuần là khai thác mỏ. Cốt lõi của nó là giành quyền kiểm soát chuỗi cung ứng hỗ trợ cho xe điện, thiết bị điện tử, công nghệ năng lượng tái tạo, sản xuất tiên tiến và hệ thống quốc phòng.
17 nguyên tố đất hiếm là một nhóm khoáng chất có tính chất từ tính, điện và hóa học bất thường. Chúng rất cần thiết cho lĩnh vực chuyển đổi xanh của thế giới.
Để làm được điều đó, hai nước phải vượt qua thách thức kỹ thuật to lớn. Bởi, việc khai thác khoáng sản ở độ sâu 6 km đặt ra những rào cản kỹ thuật chưa từng có:
Áp suất cực hạn: Áp suất nước tại đáy biển gấp khoảng 600 lần so với trên mực nước biển. Chưa từng có hoạt động khai thác đáy biển thương mại nào vận hành ở độ sâu như vậy.
Bơm hút bùn: Các hoạt động khai thác sẽ dựa vào hệ thống ống dẫn nâng công suất lớn để bơm khoảng 3.500 tấn bùn giàu khoáng sản lên bề mặt mỗi ngày.
Lợi thế môi trường: Không giống như các mỏ đất hiếm trên đất liền vốn thường tạo ra chất thải phóng xạ nguy hại, bùn tại Minamitorishima có mức độ phóng xạ rất thấp, hứa hẹn một quy trình khai thác sạch hơn.
Mặc dù chi phí khai thác dưới biển sâu ước tính cao gấp khoảng ba lần so với khai thác trên đất liền (ở Trung Quốc), cả Mỹ và Nhật Bản đều xem dự án này là một khoản đầu tư thiết yếu cho an ninh quốc gia và sự tự chủ của chuỗi cung ứng.
Nguồn: Japan Times, Interesting Engineering
Trang Ly
