Đầu đạn chùm trên tên lửa Kalibr
Kết quả kiểm tra kỹ thuật đối với các tên lửa hành trình Kalibr bị đánh chặn đã hé lộ một biến thể đầu đạn chùm mới. Đây là một sửa đổi đáng kể đối với một trong những vũ khí tấn công tầm xa chủ lực của Nga.
Các tên lửa hành trình Kalibr của Nga bị lực lượng phòng không Ukraine đánh chặn gần đây đã bộc lộ hai bước phát triển đáng chú ý: sự xuất hiện của đầu đạn chùm và việc tiếp tục phụ thuộc vào các linh kiện điện tử do nước ngoài sản xuất. Những phát hiện này đến từ một cuộc kiểm tra kỹ thuật chi tiết do Bộ Quốc phòng Ukraine tiến hành.
Các chuyên gia Ukraine đã tháo dỡ các tên lửa thu hồi được đến từng chi tiết nhỏ nhất, nghiên cứu mọi thứ từ bảng mạch, hệ thống định vị cho đến chính đầu đạn. Những hoạt động điều tra như vậy giúp nhà chức trách Ukraine hiểu rõ hơn về năng lực tên lửa của Nga, đồng thời xác định các lỗ hổng tiềm tàng có thể bị khai thác bởi các hệ thống phòng không và tác chiến điện tử.
Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, tên lửa Kalibr đã trải qua hai lần sửa đổi đáng kể kể từ khi cuộc chiến tổng lực nổ ra. Đầu tiên là sự xuất hiện của đầu đạn chùm, loại đầu đạn lần đầu tiên được nhận diện trên các tên lửa bị đánh chặn vào mùa xuân năm 2026.
Trước đây, tên lửa Kalibr thường được trang bị đầu đạn nổ phá mảnh thông thường chứa hàng nghìn mảnh kim loại. Phần tải trọng dạng chùm mới bị phát hiện này tương tự như loại đầu đạn được sử dụng trên tên lửa hành trình phóng từ trên không Kh-101 của Nga, nhằm mục đích tăng hiệu quả sát thương chống lại các mục tiêu trải rộng trên diện tích lớn.
Sự cải tiến này nhằm nâng cao năng lực tấn công chống lại các máy bay đang đậu tại sân bay, các vị trí quân sự kiên cố hở, các kho bãi và các mục tiêu khu vực khác – nơi mà các đạn con có thể gây ra thiệt hại lớn hơn so với đầu đạn nổ phá mảnh thông thường.
Không như Nga tuyên bố?
Phát hiện lớn thứ hai liên quan đến hệ thống điện tử của tên lửa. Bất chấp những tuyên bố lặp đi lặp lại của Nga về việc thay thế hàng nhập khẩu, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng hơn 80-90% linh kiện điện tử trong hệ thống dẫn đường vẫn có nguồn gốc từ các nhà sản xuất nước ngoài. Các nỗ lực trước đây nhằm thay thế linh kiện nhập khẩu bằng các giải pháp thay thế trong nước được ghi nhận là đã xuất hiện trên các tên lửa sản xuất trong năm 2023 và 2024, nhưng các tên lửa được sản xuất vào năm 2025 lại một lần nữa chứa một lượng lớn các bộ phận nhập khẩu.
Các nhà nghiên cứu nhận định rằng các giải pháp thay thế do Nga sản xuất có thể đã chứng minh được hiệu quả kém hơn, có tiềm năng làm ảnh hưởng đến độ chính xác của việc dẫn đường và hiệu suất của hệ thống.
Các điều tra viên cũng đặc biệt nhấn mạnh đến hệ thống định vị SN-99, vốn ban đầu được phát triển tại thành phố Smila của Ukraine vào những năm 2000. Mặc dù hệ thống này hiện đang được sản xuất hàng loạt tại Nga, nhưng nguồn gốc thiết kế của nó vẫn gắn liền với Ukraine.
Nghiên cứu cũng xác nhận rằng mặc dù tên lửa Kalibr vẫn rất khó bị phát hiện nhờ quỹ đạo bay ở độ cao thấp và khả năng bay bám địa hình, nhưng hạn chế cốt lõi của nó vẫn không thay đổi: đây là một tên lửa hành trình cận âm.
Đặc tính này tiếp tục khiến loại vũ khí này dễ bị tổn thương trước các hệ thống phòng không hiện đại. Các thông tin thu thập được trong quá trình kiểm tra, bao gồm chi tiết về các nhà cung cấp linh kiện, kỹ sư và nhà quản lý tham gia vào quá trình sản xuất tên lửa, cũng sẽ được phương Tây sử dụng để thắt chặt các lệnh trừng phạt nhằm vào lĩnh vực công nghiệp quốc phòng của Nga.
Quốc Vinh (Theo Defense Express)
