Khủng hoảng thất nghiệp của giới trẻ Ấn Độ đã trở thành một trong những điểm yếu lớn nhất đối với Thủ tướng Narendra Modi, phơi bày khoảng cách sâu sắc giữa tham vọng kinh tế của đất nước và thực tế phũ phàng mà hàng triệu sinh viên tốt nghiệp đang phải đối mặt.
Làn sóng phẫn nộ bùng nổ sau khi sự cố rò rỉ đề thi buộc kỳ tuyển sinh y khoa khốc liệt của Ấn Độ phải tổ chức lại. Sự việc châm ngòi cho các cuộc biểu tình của sinh viên trên toàn quốc, được dẫn dắt bởi một phong trào thanh niên bùng nổ trên mạng xã hội có tên là "Đảng Cockroach Janta" (Đảng Con Gián).
Bê bối
Dù bê bối thi cử là ngòi nổ trực tiếp, các chuyên gia kinh tế nhận định rằng các cuộc biểu tình đã phản ánh một vấn đề sâu xa hơn: cả một thế hệ đang vật lộn để tìm kiếm những công việc ổn định, thu nhập tốt dù đã dành nhiều năm trời cạnh tranh khốc liệt trên con đường học vấn.
Những sinh viên Gen Z trong đám đông đang yêu cầu chính phủ phải chịu trách nhiệm sau khi đề thi của Kỳ Tuyển sinh Y khoa Quốc gia (NEET) bị lọt ra ngoài vào tháng 5. Dù một kỳ thi khác đã được tổ chức vào tháng 6, hơn 20 sinh viên đã tự tử sau vụ bê bối lộ đề này.
"Tôi rất đồng cảm với các em vì bản thân từng là một sĩ tử NEET vào năm 2018," một người tên Mohanty chia sẻ với CNBC, nhớ lại áp lực khủng khiếp khi cha mẹ thúc giục anh phải đỗ kỳ thi này.
Mohanty không trúng tuyển và chuyển sang học ngành truyền thông. "Rất khó để tìm được việc làm," anh nói. Sau một năm chờ đợi, anh nhận được một công việc tại Mumbai, nhưng cha mẹ anh lại nhất quyết bắt anh phải thi lại NEET. Họ cho rằng mức lương hàng tháng 20.000 rupee (khoảng 208 USD) của anh là "không thể sống nổi" tại Mumbai.
Ấn Độ sở hữu dân số Gen Z lớn nhất thế giới, nhưng cũng phải đối mặt với một trong những thách thức việc làm khốc liệt nhất. Theo báo cáo Thực trạng Lao động Ấn Độ 2026, tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm sinh viên tốt nghiệp từ 15 đến 25 tuổi tiệm cận mốc 40%, trong khi nhóm người có bằng đại học chiếm tới 2/3 tổng số người thất nghiệp của cả nước vào năm 2023.
Khi các công việc tốt ngày càng trở nên hiếm hoi, hàng triệu thanh niên Ấn Độ đặt cược toàn bộ hy vọng vào một số ít kỳ thi tuyển sinh cực kỳ khắc nghiệt trong ngành y, kỹ thuật và công chức - một trong những con đường hiếm hoi đảm bảo tương lai ổn định và thu nhập tốt.
Không có gì đáng ngạc nhiên khi số lượng thí sinh đăng ký thi NEET đã tăng 50%, lên hơn 2,2 triệu người trong giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2026, theo dữ liệu từ Cơ quan Thử nghiệm Quốc gia. Cuộc đua thảm khốc này không chỉ dừng lại ở ngành y. Hàng triệu sinh viên cũng đang lao vào Kỳ thi Tuyển sinh Chung (JEE) để chen chân vào Học viện Công nghệ Ấn Độ (IIT) danh giá, Kỳ thi Tuyển sinh Đại học Chung (CUET), và kỳ thi công chức của Ủy ban Dịch vụ Công cộng Liên bang (UPSC).
Tại thành phố công nghệ Bengaluru, Aditi Garg, một nhà thiết kế đồ họa 24 tuổi, cũng rơi vào bi kịch tương tự. Việc làm thì hiếm, ứng viên lại quá đông, và kết quả là "các công ty trả mức lương quá rẻ mạt", cô nói với CNBC.
Hơn 5 năm trước, Garg đã trượt kỳ thi vào Học viện Công nghệ Ấn Độ (IIT) dù đạt điểm số khá cao.
"Tôi không thể nhớ nổi mình đã nộp đơn vào bao nhiêu công việc trong năm qua," Garg nói và cho biết thêm rằng những người cùng thế hệ với cô "hầu như không thể tìm được việc làm hoặc phải chấp nhận một công vị trí tiệm cận mức tối thiểu." Hầu như không có dư địa để đàm phán mức lương tốt hơn, cô giải thích, vì "luôn có hàng trăm người khác" sẵn sàng làm công việc đó với mức thù lao thấp hơn vì quá tuyệt vọng.
Cơn sốt NEET
Neelanjan Sircar, phó giáo sư tại Khoa Khoa học Xã hội thuộc Đại học Ahmedabad, nhận định với CNBC rằng sức hút của ngành y và các công việc nhà nước đối với giới trẻ là điều dễ hiểu.
"Ở một quốc gia mà 'gần như cứ hai sinh viên tốt nghiệp thì có một người không tìm được việc', giới trẻ buộc phải chọn những con đường như NEET - nơi đảm bảo chắc chắn cho họ một đầu ra," ông nói.
Dimpy Gola, 17 tuổi, đã tham dự kỳ thi NEET hai lần trong năm nay: lần đầu vào tháng 5 và lần thứ hai khi kỳ thi được tổ chức lại vào tháng 6. Cô không đạt đủ điểm để giành một suất vào trường y và hiện dự định sẽ dành một năm "gap year" để ôn thi lại vào năm sau. Ngay cả khi lấy được bằng thạc sĩ khoa học và bằng tiến sĩ, triển vọng tìm việc làm của cô vẫn rất mờ nhạt, cô chia sẻ.
Tuần trước, Bộ trưởng Giáo dục Ấn Độ Dharmendra Pradhan đã phải nộp đơn xin từ chức trước làn sóng biểu tình của sinh viên Gen Z. Cô cho biết sự cố rò rỉ đề thi đã "làm sụp đổ" tinh thần của nhiều sinh viên, đặc biệt là những người đã phải bỏ dở học tập hơn một năm để dồn sức cho kỳ thi.
Các cuộc biểu tình trở nên đặc biệt đáng chú ý vì chúng chĩa mũi nhọn vào một chính phủ vốn duy trì được sự ủng hộ cử tri vô cùng mạnh mẽ từ giới trẻ. Các chuyên gia nhận định sự bất mãn về giáo dục và việc làm đang trở thành một trong những điểm yếu lớn nhất của chính quyền Thủ tướng Modi.
Mặc dù vụ lộ đề thi là ngòi nổ trực tiếp, vấn đề cốt lõi vẫn là nguồn cung hạn hẹp của các "công việc ổn định, thu nhập tốt" tại Ấn Độ, Alexandra Hermann Prasad, chuyên gia kinh tế trưởng tại Oxford Economics, phân tích với CNBC.
Bài toán việc làm cho sinh viên tốt nghiệp ở Ấn Độ đã tích tụ qua nhiều năm. Việc tiếp cận giáo dục đại học mở rộng nhanh chóng, nhưng năng lực tạo việc làm lại không theo kịp. Từ năm 2004 đến 2023, mỗi năm quốc gia này đào tạo ra khoảng 5 triệu sinh viên tốt nghiệp, nhưng chỉ có 2,8 triệu người tìm được việc làm và số người có được công việc hưởng lương ổn định còn ít hơn nữa, theo báo cáo Thực trạng Lao động.
Tổ chức nghiên cứu toàn cầu Bernstein, trong một báo cáo vào tháng 4, đã nhấn mạnh sự thất bại của các chính sách kinh tế Ấn Độ trong việc chuyển dịch lực lượng lao động ra khỏi ngành nông nghiệp, thúc đẩy lĩnh vực chế tạo và hướng dòng vốn đầu tư vào công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) chủ quyền. Báo cáo chỉ ra rằng gần 45% lực lượng lao động vẫn mắc kẹt trong ngành nông nghiệp - lĩnh vực chỉ đóng góp từ 15% đến 16% GDP, trong khi tỷ trọng của ngành chế tạo trong nền kinh tế hầu như không thay đổi.
Vũ Anh
Theo: CNBC
