Xem Sex Education, nhân vật ông Hiệu trưởng Michael Groff luôn khiến tôi vừa ngột ngạt vừa chua xót. Cả cuộc đời người đàn ông ấy dường như chỉ vận hành xung quanh một mục tiêu duy nhất: bấu víu lấy thể diện bằng những lời dối trá.
Ông cố gồng mình đóng vai một người chồng quyền uy, một gia đình kiểu mẫu chuẩn mực trong khi cuộc hôn nhân với bà Maureen đã mục rỗng từ lâu. Ông khoác lên mình tấm áo hiệu trưởng mẫu mực, thét ra lửa để che giấu sự bất lực, kém cỏi trong năng lực quản trị. Và đau đớn nhất, ông trút toàn bộ thất bại trong việc làm cha lên đầu Adam, biến con trai thành "vật tế thần" cho sự ngỗ nghịch, chỉ cốt để giữ cho bản thân một hồ sơ sạch đẹp trước mắt người đời.
Nhìn Michael Groff loay hoay trong chiếc lồng son do chính sự hèn nhát và thói sĩ diện dựng nên, tôi giật mình thấy hình bóng của chính chồng mình. Một người đàn ông cả đời sống vì ánh nhìn của thiên hạ, sẵn sàng ép cả vợ con phải đóng chung một vở kịch dối trá đến nghẹt thở.
Chiếc áo học bổng cho một kỳ thi thất bại
Chồng tôi là người có vị trí nhất định ngoài xã hội. Anh trọng danh dự, sĩ diện đến mức bệnh hoạn. Trong mắt họ hàng, bạn bè và đối tác, anh luôn tự xây dựng hình ảnh một gia đình hoàn hảo: vợ đảm, con ngoan, kinh tế vững vàng và con cái phải là niềm tự hào chói lọi.
Thế nhưng, thực tế nghiệt ngã lại không đi theo kịch bản của anh. Con trai chúng tôi lực học chỉ ở mức trung bình đuối. Cháu không có thế mạnh về sách vở, thi cử mà chỉ thích những công việc thực tế, chân tay. Thay vì chấp nhận năng lực thật của con để định hướng một lối đi vừa sức, chồng tôi luôn gây áp lực, ép con phải học ngày cày đêm để thi vào trường đại học top đầu của thành phố.
Kết quả kỳ thi đại học năm ấy như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào sự kiêu hãnh của anh: con thi trượt thảm hại, điểm số thậm chí không đủ điểm chuẩn sàn vào bất kỳ trường công lập nào.
Đối với một người bình thường, đó là một thất bại cần ngồi lại để tìm hướng đi mới. Nhưng đối với chồng tôi, đó là một nỗi nhục nhã ê chề không thể chấp nhận được. Anh sợ bạn bè đồng nghiệp cười chê, sợ những lời hỏi thăm của họ hàng ở quê, sợ cái danh xưng "con nhà cán bộ mà học dốt".
Và rồi, anh đưa ra một quyết định làm cả tôi lẫn con chết lặng: anh gom góp toàn bộ tiền tiết kiệm, vay mượn thêm một khoản không nhỏ để làm hồ sơ cho con đi du học tự túc ở một trường tư thục tại Úc. Nhưng điều kinh khủng nhất là anh công khai tuyên bố với tất cả mọi người rằng: con trai đã xuất sắc giành được học bổng toàn phần danh giá nhờ thành tích học tập vượt trội.
Cả gia đình bị biến thành những diễn viên bất đắc dĩ
Một lời nói dối được thốt ra để cứu vãn thể diện, nhưng cái giá phải trả là chuỗi ngày sống trong địa ngục giả tạo.
Chồng tôi mở một bữa tiệc liên hoan linh đình để "chia tay con lên đường du học giành học bổng". Trước ngày tiệc diễn ra, anh triệu tập một cuộc họp gia đình căng thẳng, dặn dò từng chi tiết, ép tôi và con phải học thuộc lòng từng câu trả lời: trường tên gì, điều kiện học bổng ra sao, điểm hồ sơ cao thế nào. Anh cấm tiệt hai mẹ con không được để lộ nửa lời về chuyện con thi trượt hay gia đình phải tự bỏ tiền túi ra đi.
Trong bữa tiệc hôm ấy, nhìn chồng huyên thuyên nâng ly chúc tụng, tự đắc đón nhận những lời xuýt xoa, ngưỡng mộ của khách khứa, tôi thấy buồn nôn đến thắt ruột gan. Còn con trai tôi, đứa trẻ 18 tuổi vừa trải qua một cú sốc thi cử, nay lại bị bố bắt mặc bộ vest bảnh bao, đứng gượng cười như một con rối trên sân khấu. Từng lời khen ngợi của người ngoài như từng nhát dao cứa vào lòng tự trọng non nớt của thằng bé. Nó xấu hổ, tủi nhục đến mức suốt cả buổi tiệc chỉ cúi gằm mặt, không dám nhìn thẳng vào mắt ai.
Sau khi con sang xứ người, vở kịch ấy vẫn chưa dừng lại. Mỗi lần gọi điện về, thay vì hỏi con có khỏe không, thích nghi với môi trường mới thế nào, câu đầu tiên chồng tôi luôn căn dặn là: "Nhớ chụp ảnh trường lớp đẹp đẹp đăng lên mạng xã hội, ai hỏi thì cứ bảo đang làm nghiên cứu học bổng đấy nhé". Anh biến sự nỗ lực sinh tồn nơi đất khách quê người của con thành những tấm ảnh sống ảo để phục vụ cho sự khoe khoang của bản thân trên Facebook.
Con trai tôi dần khép kín, nó sợ những cuộc gọi của bố, sợ mỗi lần nhắc về chuyện học hành và ngày càng xa cách gia đình. Đứa trẻ phải gánh trên vai một chiếc vương miện bằng giấy quá nặng nề mà nó chưa bao giờ mong muốn.
Cái giá đắt của sự hư danh
Michael Groff trên phim cuối cùng cũng phải trả giá bằng sự sụp đổ của toàn bộ danh vọng, mất đi vợ con và rơi vào sự cô độc tột cùng trước khi học được cách đối diện với sự thật trần trụi của chính mình. Sự bấu víu vào thể diện chưa bao giờ mang lại hạnh phúc thật sự, nó chỉ như một liều thuốc độc gặm nhấm dần sự chân thành và tình cảm ruột thịt dưới một mái nhà.
Nhiều người đàn ông nhầm tưởng rằng thể diện của bản thân được đo bằng sự hoàn hảo của vợ con, bằng những lời tán dương phù phiếm ngoài xã hội. Nhưng họ không hiểu rằng, một gia đình thực sự bền vững là nơi người ta dám bao bọc lấy những khiếm khuyết của nhau, dám chấp nhận sự bất toàn để cùng nhau tìm lối đi, chứ không phải là nơi ép nhau đeo mặt nạ để mua vui cho thiên hạ.
Tôi biết mình không thể tiếp tục câm lặng để dung túng cho sự dối trá của chồng thêm nữa. Bởi nếu cứ tiếp tục sống trong vở kịch này, người chịu tổn thương nặng nề nhất chính là con trai tôi. Một đứa trẻ không thể trưởng thành vững vàng nếu ngay từ bước chân đầu đời, cha mẹ đã dạy nó cách phủ nhận chính mình để đổi lấy một hư danh rỗng tuếch. Đã đến lúc phải xé bỏ tấm màn nhung giả tạo ấy, dẫu có bẽ bàng trước mắt người đời, nhưng ít nhất con tôi sẽ được sống thật với bản thân và tìm lại được sự bình yên trong tâm hồn.
Minh Châu
