Tới đầu tháng 2 này, doanh số xe tại các thị trường lớn trong Đông Nam Á đều đã được công bố hoàn chỉnh. Xu thế chung tại nhiều thị trường lớn là đi xuống, chẳng hạn như tại Indonesia, Thái Lan và phần nào đó là cả Malaysia.
Thái Lan
Khởi đầu với “Detroit Đông Nam Á” là Thái Lan, doanh số 2024 mà thị trường này đạt được là 572.675 xe - giảm sâu tới 26,2% so với 2023. Đây cũng là mức doanh số thấp nhất mà thị trường này chứng kiến trong 14 năm gần nhất.
Một vấn đề cực lớn với mức giảm trên là việc nền công nghiệp ô tô Thái Lan được cấu trúc để đáp ứng nhu cầu của ít nhất 600.000 xe bán ra mỗi năm. Nếu doanh số xuống thấp hơn mức này, nhiều doanh nghiệp cung ứng và linh kiện có thể đứng trước nguy cơ đóng cửa.
Không ngạc nhiên khi mổ xẻ chi tiết, phần lớn các thương hiệu xe có mặt tại Thái Lan đều đi xuống. Các hãng xe trông cậy nhiều vào bán tải (phân khúc số 1 Thái Lan) đi xuống rõ nhất như Isuzu (-43,7%) hay Ford (-42,7%). Các hãng xe lớn như Toyota (-17,1%), Honda (-18,8%) hay xe Trung Quốc như MG (-36,9%), BYD (-11,2%) cũng chịu chung số phận.
Nguyên nhân được cho đến từ nhiều phía, như kinh tế chung đi xuống, thắt chặt tín dụng... Trong đó, một nguyên nhân đáng chú ý đến từ sự xuất hiện ồ ạt của xe Trung Quốc. Ông Supavud Saicheua, chủ tịch cơ quan kế hoạch nhà nước Hội đồng Phát triển kinh tế và Xã hội Quốc gia, cho rằng mô hình kinh tế dựa vào sản xuất của Thái Lan đã bị phá vỡ khi nói với Reuters: "Người Trung Quốc đang cố gắng xuất khẩu đi khắp nơi. Những hàng nhập khẩu giá rẻ đó thực sự gây rắc rối".
Indonesia
Tại quốc gia đông dân nhất Đông Nam Á là Indonesia, doanh số xe trong năm 2024 của họ đạt 865.723 xe. Mức này cao hơn mức mục tiêu sau chỉnh sửa ban đầu (1,1 triệu xuống 850.000 xe) nhưng vẫn giảm 13,9% so với 2023.
Các hãng xe dẫn đầu tại thị trường này là Toyota (-14,2%), Daihatsu (-13,3%), Honda (-31,8%), Mitsubishi (-6,7%) hay Suzuki (-17,6%) đều ghi nhận doanh số đi xuống. Do sức mua giảm, Indonesia cũng chỉ đặt mục tiêu bán ra từ 750.000 tới 900.000 xe trong năm 2025.
Malaysia
Tại Malaysia, doanh số các hãng xe lớn cũng đều đi xuống trong năm 2024, tuy nhiên thương hiệu “nội địa” là Perodua tăng trưởng mạnh giúp thị trường này có doanh số không âm.
Cụ thể, tổng doanh số xe bán ra tại Malaysia là 816.747 xe trong năm 2024, tăng nhẹ 2,1%. Perodua chiếm gần nửa lượng xe bán ra với 385.102 chiếc - doanh số kỷ lục mới tương đương mức tăng 8,4%. Trong khi đó, Toyota giảm 5,2%, Mitsubishi giảm 25,6%, Mazda giảm 24,9% hay Nissan giảm 23,5%, chỉ mình Honda là tăng trưởng (cùng Perodua) với mức tăng 2%.
Philippines
Một thị trường lớn khác trong khu vực là Philippines có mức tăng trưởng đều hơn thay vì trông cậy vào một hãng xe duy nhất. Trong năm 2024 quốc gia này chứng kiến 467.252 xe được tiêu thụ, tương đương mức tăng 8,7% so với 2023.
Các hãng xe dẫn đầu tại quốc gia này là Toyota (chiếm gần nửa thị phần ở 46,66%), Mitsubishi (19,07%), Ford (5,99%), Nissan (5,73%) và Suzuki (4,36%). Trong nhóm này 3 thương hiệu Nhật trừ Nissan đều tăng trưởng quanh mức 10% trong khi Ford giảm 10,6% còn Nissan giảm nhẹ 1,3%.
Việt Nam
Giữa tháng 1 vừa qua, báo cáo của các thành viên thuộc Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA), Hyundai Thành Công và VinFast cho thấy thị trường ô tô Việt Nam năm 2024 đạt doanh số tổng cộng 494.310 xe, tăng 22% so với 2023. Con số thực tế có thể còn cao hơn bởi một số hãng không công bố doanh số.
Đây là kết quả khá ổn xét tới việc thị trường trong nước sụt giảm 25% trong năm trước đó, và bức tranh thị trường ô tô Đông Nam Á nói chung. Đáng chú ý, có thể nói, năm 2024 thị trường Việt Nam đã có cú lộn ngược dòng ngoạn mục, bởi nửa đầu năm khá ảm đạm.
Tương tự Malaysia, tăng trưởng lớn nhất về doanh số ở Việt Nam đến từ thương hiệu nội địa - VinFast. Hãng xe Việt tăng 150% doanh số so với năm 2023, lên hơn 87.000 xe 2024, tất cả đều là xe điện. Nhờ đó, thị phần xe điện Việt Nam năm 2024 hiện dẫn đầu khu vực, đứng trước Thái Lan (12,3%), Indonesia (5%), Malaysia (2,5%). Xét trên thị trường quốc tế, Việt Nam chỉ đứng sau Trung Quốc về thị phần xe điện.
Như vậy, nhìn chung, Indonesia vẫn dẫn đầu khu vực Đông Nam Á trong khi Malaysia vươn lên đứng thứ 2, vượt xa Thái Lan xếp thứ 3. Philippines xếp thứ 5 trong khi Việt Nam đứng thứ 4.
Quang Phong
