Từ trước đến nay, dân số Trái đất được ước tính vào khoảng 8,2 tỷ người. Nhưng một nghiên cứu mới cho thấy con số đó có thể thấp hơn đáng kể so với số lượng người sống ở các vùng nông thôn trên toàn thế giới.
Các nhà nghiên cứu từ Đại học Aalto đã phân tích dữ liệu dân số từ hàng trăm dự án đập thủy điện trên 35 quốc gia và phát hiện ra rằng các bộ dữ liệu dân số toàn cầu lớn có thể đã liên tục đánh giá thấp dân số nông thôn trong nhiều thập kỷ. Tùy thuộc vào bộ dữ liệu được xem xét, dân số nông thôn đã bị thống kê thiếu từ 53% đến 84% trong suốt thời gian nghiên cứu.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Communications, do nhà nghiên cứu sau tiến sĩ Josias Láng-Ritter dẫn đầu. Thay vì dựa vào các số liệu thống kê dân số truyền thống, nhóm nghiên cứu đã so sánh các cơ sở dữ liệu dân số toàn cầu với các hồ sơ di dời chi tiết được thu thập khi các dự án đập lớn làm di dời cộng đồng địa phương. Vì việc chi trả bồi thường đòi hỏi số liệu thống kê chính xác, nên các hồ sơ này cung cấp một nguồn dữ liệu dân số chi tiết hiếm có từ các vùng nông thôn.
Các nhà nghiên cứu đã kết hợp những số liệu này với ảnh vệ tinh và phân tích không gian để đánh giá độ chính xác của các bộ dữ liệu dân số được sử dụng rộng rãi, bao gồm WorldPop, LandScan, GRUMP, GWP và GHS-POP. Kết quả cho thấy các cộng đồng vùng sâu vùng xa có thể đông dân hơn nhiều so với ước tính chính thức.
Nếu được xác nhận, kết quả có thể vượt xa thống kê dân số. Những phát hiện này cũng nêu bật một thách thức lâu dài trong nghiên cứu nhân khẩu học. Nhiều quốc gia đang phát triển phải đối mặt với những hạn chế về nguồn lực khiến việc thu thập dữ liệu điều tra dân số toàn diện trở nên khó khăn, trong khi các cộng đồng vùng sâu vùng xa và bị cô lập về mặt địa lý thường khó tiếp cận và ghi nhận thông tin chính xác hơn.
Không phải tất cả các chuyên gia đều tin rằng nghiên cứu này chỉ ra dân số toàn cầu lớn hơn đáng kể. Một số nhà nghiên cứu lập luận rằng, mặc dù việc thống kê thiếu chính xác dân số vùng nông thôn là một mối lo ngại thực sự, nhưng ý tưởng cho rằng Trái đất có thể chứa nhiều tỷ người hơn so với ước tính hiện tại sẽ mâu thuẫn với hàng thập kỷ nghiên cứu nhân khẩu học và nhiều bộ dữ liệu độc lập khác nhau.
Hiện tại, nghiên cứu này đặt ra những câu hỏi quan trọng về cách đo lường số liệu dân số và mức độ tin cậy mà các nhà hoạch định chính sách nên đặt vào dữ liệu định hình các quyết định toàn cầu. Cho dù dân số thực tế cao hơn một chút hay lớn hơn đáng kể, nghiên cứu cho thấy các cộng đồng xa xôi nhất trên thế giới có thể ít được thể hiện trong thống kê chính thức hơn so với nhận định trước đây.
Thùy Anh (Theo Wonderful Engineering)
