Mới đây, bác sĩ dinh dưỡng Lưu Bác Nhân (Đài Loan, Trung Quốc) chia sẻ trường hợp một bệnh nhân nam mắc ung thư hạch khiến giới chuyên môn đặc biệt chú ý. Trong quá trình điều trị, bệnh nhân được thực hiện thêm các xét nghiệm về độc tố môi trường. Kết quả cho thấy nồng độ chất chuyển hóa của các chất hóa dẻo trong cơ thể tăng cao bất thường, đặc biệt là hai chỉ số MnBP và MEHP (chất chuyển hóa của DEHP) đều vượt xa mức an toàn.
Khi tìm hiểu nguyên nhân, gia đình cho biết người đàn ông này có thói quen kéo dài nhiều năm: thường xuyên dùng túi nilon để đựng trực tiếp các món ăn còn nóng như canh, mì, đồ kho, cơm hộp… Dù đã nhiều lần được nhắc nhở, ông vẫn không thay đổi.
Nguy cơ từ việc dùng nhựa sai cách
Theo bác sĩ Lưu, điều đáng lo ngại không nằm ở bản thân vật liệu nhựa, mà ở cách sử dụng không đúng. Khi nhựa tiếp xúc với nhiệt độ cao, dầu mỡ hoặc thực phẩm có tính axit, các chất hóa dẻo thuộc nhóm phthalates (như DEHP, DBP, DINP…) có thể dễ dàng thôi nhiễm vào thực phẩm.
“Không ít người nghĩ rằng mình không ăn nhựa thì sẽ không hấp thụ chất độc từ nhựa. Tuy nhiên, các chất hóa dẻo không gắn chặt trong vật liệu mà có thể giải phóng ra môi trường, đặc biệt trong điều kiện nhiệt độ cao”, bác sĩ cho biết.
Những thói quen phổ biến như đựng canh nóng bằng túi nilon, hâm nóng thức ăn trong hộp nhựa, dùng màng bọc thực phẩm tiếp xúc trực tiếp với đồ nóng hay uống đồ nóng với nắp nhựa… đều có thể làm tăng nguy cơ phơi nhiễm hóa chất độc hại.
Liên quan đến nguy cơ ung thư, bác sĩ Lưu nhấn mạnh hiện chưa có bằng chứng khẳng định mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa chất hóa dẻo và ung thư hạch. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc phơi nhiễm lâu dài với các chất này có thể gây viêm mạn tính, stress oxy hóa, rối loạn nội tiết và suy giảm miễn dịch - những yếu tố có liên quan đến sự hình thành và phát triển của khối u.
Thói quen nhỏ, hệ lụy lớn
Đáng chú ý, một số nghiên cứu còn ghi nhận mối liên hệ giữa phơi nhiễm phthalates và nguy cơ gia tăng các bệnh lý của hệ bạch huyết. Trong đó, DEHP đã được một số tổ chức quốc tế xếp vào nhóm hóa chất có khả năng gây ung thư.
Các chuyên gia cho rằng, tác động của những yếu tố này thường không xuất hiện ngay lập tức mà tích lũy theo thời gian. Giống như việc thức khuya, hút thuốc hay ăn uống nhiều dầu mỡ, những thói quen nhỏ lặp đi lặp lại mỗi ngày có thể âm thầm gây hại cho cơ thể sau nhiều năm.
Trong bối cảnh nhịp sống hiện đại, việc sử dụng túi nilon, hộp nhựa để đựng thức ăn nóng hay đồ uống mang đi là rất phổ biến. Tuy nhiên, đây cũng chính là nguồn khiến cơ thể tích lũy các chất gây rối loạn nội tiết mà nhiều người không nhận ra.
Để giảm thiểu nguy cơ, các chuyên gia khuyến cáo:
Tránh dùng nhựa với đồ nóng: Hạn chế tối đa việc đựng thức ăn nóng trong túi hoặc hộp nhựa; thay thế bằng vật liệu an toàn như thủy tinh, inox hoặc gốm sứ.
Không hâm nóng bằng nhựa: Tuyệt đối không cho hộp nhựa vào lò vi sóng, tránh để màng bọc thực phẩm tiếp xúc trực tiếp với thức ăn nóng.
Điều chỉnh thói quen sinh hoạt: Hạn chế dùng nắp nhựa cho đồ uống nóng, không để chai nhựa trong môi trường nhiệt độ cao.
Ăn uống lành mạnh: Tăng cường thực phẩm tươi, giàu chất xơ, rau xanh để hỗ trợ cơ thể đào thải một phần độc tố.
“Vấn đề không phải là loại bỏ hoàn toàn nhựa khỏi cuộc sống, mà là sử dụng đúng cách và hạn chế những thói quen có thể gây hại. Chỉ cần thay đổi nhỏ mỗi ngày cũng có thể tạo ra khác biệt lớn cho sức khỏe về lâu dài”, bác sĩ Lưu nhấn mạnh.
Nguyệt Hạ (Theo Mirror Daily)
