Điểm số Elo 3.000 là con số tối đa trong môn cờ vua, và cho đến nay cũng chưa có kỳ thủ nào đạt tới mức điểm số này. Nhưng một lập trình viên vừa cho thấy, với sự trợ giúp của công nghệ, đây không còn là điều bất khả thi đối với một người đánh cờ nghiệp dư nữa.
Cho dù các hệ thống AI hiện đại đã cho thấy sự xuất sắc trong khả năng đánh cờ của mình, nhưng nếu phải liên tục tra cứu trên điện thoại sẽ rất mất thời gian cho mỗi nước đi của mình, vì vậy, nhà phát triển có tài khoản 0xProbability trên X đã mang đến một giải pháp khác.
Trong video được chia sẻ trên mạng xã hội ngày 25/10, 0xProbability giới thiệu cách anh tích hợp AI vào kính Ray-Ban Meta để hỗ trợ chơi cờ vua. Hệ thống có thể nhận diện bàn cờ, xác định trạng thái các quân cờ và tìm nước đi tốt nhất bằng công cụ phân tích chuyên dụng. Tác giả mô tả sức mạnh của hệ thống ở mức Elo trên 3.000, dù chưa có kết quả kiểm chứng độc lập cho tuyên bố này.
Điểm đáng chú ý không nằm ở việc AI chơi cờ giỏi đến đâu, mà ở cách người dùng tiếp cận năng lực đó. Thay vì phải mở một ứng dụng, chụp ảnh bàn cờ rồi nhập dữ liệu thủ công, hệ thống hướng tới việc nhận diện trực tiếp hình ảnh trước mắt người chơi. Các nước đi được đề xuất bằng âm thanh hoặc hiển thị dưới dạng mũi tên và ký hiệu trên giao diện trực quan.
Để làm được điều này, nhà phát triển cho biết anh đã tự huấn luyện một mạng nơ-ron trên dữ liệu từ hàng nghìn giờ chơi cờ nhằm giải quyết bài toán nhận diện bàn cờ theo thời gian thực. Sau đó, một công cụ cờ vua chuyên dụng đảm nhận việc phân tích thế trận. Quá trình xử lý được thực hiện thông qua điện thoại, thay vì toàn bộ công việc đều diễn ra ngay trên kính.
Ứng dụng xuất hiện trong video có tên SeeMate, đồng thời giới thiệu khả năng sử dụng camera iPhone bên cạnh kính Ray-Ban Meta. Tác giả cho biết hệ thống không chỉ phụ thuộc vào phiên bản kính có màn hình, bởi người dùng vẫn có thể nghe nước đi được đề xuất mà không cần nhìn thấy hình ảnh trực tiếp trên tròng kính.
Thế nhưng hỗ trợ chơi cờ vua chỉ là một trường hợp sử dụng cụ thể. Việc tăng cường khả năng tương tác của AI với môi trường xung quanh mà không cần con người phải trực tiếp tác động có thể mang tới các ứng dụng lớn trong tương lai.
Ví dụ một người đang sửa chữa thiết bị. Thay vì phải tìm kiếm hàng loạt video hướng dẫn, họ có thể hướng camera vào một linh kiện để hệ thống nhận diện và chỉ ra bộ phận cần kiểm tra, nếu AI có đủ dữ liệu và khả năng nhận diện chính xác.
Khi nấu ăn, người dùng có thể nhận hướng dẫn theo từng bước mà không phải liên tục cầm điện thoại. Trong một cửa hàng, trợ lý thị giác có thể giúp xác định sản phẩm hoặc đọc thông tin trên nhãn. Đây là những khả năng tiềm năng của cùng cách tiếp cận, không phải các tính năng đã được chứng minh trong thử nghiệm SeeMate.
Điện thoại hiện nay đã có thể thực hiện nhiều tác vụ tương tự thông qua camera và AI, nhưng kính thông minh có thể giúp việc tương tác thuận tiện hơn khi người dùng đang bận tay hoặc cần quan sát trực tiếp đối tượng. Thay vì chuyển qua lại giữa thế giới thực và màn hình, họ có thể tiếp tục công việc trong khi nhận hướng dẫn.
Dẫu vậy, để biến tiềm năng đó thành sản phẩm đáng tin cậy, vẫn còn nhiều thách thức. AI phải nhận diện chính xác vật thể và tình huống, hiểu được ngữ cảnh, đồng thời tránh đưa ra chỉ dẫn sai. Khả năng hoạt động còn phụ thuộc vào chất lượng camera, điều kiện ánh sáng, tốc độ xử lý và kết nối với điện thoại. Với một ván cờ, nước đi sai có thể khiến người chơi thất thế; với các công việc sửa chữa hay thao tác kỹ thuật, hậu quả có thể lớn hơn nhiều.
Bên cạnh đó, khả năng quan sát môi trường xung quanh cũng đặt ra câu hỏi về quyền riêng tư, đặc biệt khi kính có thể ghi nhận hình ảnh của những người khác. Một công cụ hỗ trợ học tập còn có thể bị sử dụng để gian lận trong thi đấu, như chính tác giả thừa nhận khi thảo luận về dự án.
Nguyễn Hải
