Một loại thuốc mới đang được thử nghiệm để điều trị viêm gan B mạn tính vừa cho thấy kết quả đáng chú ý. Trong hai thử nghiệm lâm sàng quốc tế, khoảng 20% bệnh nhân dùng thuốc vẫn duy trì lượng virus ở mức không phát hiện được sau khi ngừng toàn bộ điều trị.
Các nhà nghiên cứu gọi đây là tình trạng “khỏi bệnh chức năng”. Thuật ngữ này không có nghĩa virus đã được loại bỏ hoàn toàn khỏi cơ thể, mà chỉ tình trạng virus được kiểm soát ở mức thấp đến mức hệ miễn dịch có thể tiếp tục kìm hãm bệnh mà người bệnh không cần duy trì thuốc thường xuyên.
Kết quả được công bố trên New England Journal of Medicine và đồng thời trình bày tại một hội nghị khoa học ở Barcelona, Tây Ban Nha. Đây được xem là một bước tiến đáng chú ý trong nỗ lực tìm kiếm phương pháp giúp người mắc viêm gan B không phải điều trị kéo dài.
Kết quả đáng chú ý sau khi người bệnh ngừng sử dụng thuốc
Loại thuốc được nghiên cứu có tên bepirovirsen (bepi), do GSK và Ionis Pharmaceuticals phát triển. Thuốc hiện được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) xem xét theo quy trình nhanh. Nhật Bản, Trung Quốc và châu Âu cũng đang đánh giá về loại thuốc này.
Hai thử nghiệm được thực hiện đã có 1.838 bệnh nhân tham gia. Trong 6 tháng, họ được tiêm bepirovirsen hoặc giả dược hằng tuần, đồng thời vẫn dùng thuốc điều trị viêm gan B theo phác đồ thông thường.
Sau đó, những bệnh nhân đáp ứng tiêu chí nghiên cứu được ngừng thuốc và tiếp tục theo dõi. Kết quả cho thấy khoảng 20% người dùng bepirovirsen vẫn không phát hiện virus trong 6 tháng sau khi ngừng toàn bộ điều trị. Trong nhóm dùng giả dược, không ai đạt kết quả tương tự.
Đây là kết quả đáng chú ý vì virus viêm gan B có thể tồn tại lâu trong tế bào gan và tái hoạt động khi người bệnh ngừng thuốc. Việc kiểm soát virus mà không cần điều trị liên tục vì vậy được xem là một bước tiến quan trọng.
Tiến sĩ Seng Gee Lim, thuộc Hệ thống Y tế Đại học Quốc gia Singapore, cho biết các phương pháp điều trị trước đây chưa đạt được mức độ kiểm soát bệnh như kết quả này.
Vì sao viêm gan B khó điều trị dứt điểm?
Viêm gan B do virus HBV gây ra và có thể lây qua máu,đường tình dục hoặc từ mẹ sang con khi sinh. Vaccine là biện pháp hiệu quả để phòng bệnh. Tuy nhiên, ở một số người, virus tồn tại lâu dài và chuyển thành viêm gan B mạn tính.
Bệnh thường diễn tiến âm thầm nhưng có thể gây tổn thương gan, làm tăng nguy cơ xơ gan, suy gan và ung thư gan. Hơn 250 triệu người trên thế giới đang sống chung với viêm gan B mạn tính, căn bệnh liên quan đến khoảng 1,1 triệu ca tử vong mỗi năm.
Các thuốc hiện nay chủ yếu giúp kiểm soát virus và bảo vệ gan, nên nhiều bệnh nhân phải điều trị trong thời gian dài. Việc chữa khỏi hoàn toàn khó khăn vì virus có thể “ẩn” trong tế bào gan và tái hoạt động khi ngừng thuốc.
Bepirovirsen được phát triển để giải quyết một phần thách thức này. Thuốc vừa cản trở virus nhân lên, vừa làm giảm protein S trên bề mặt virus, qua đó hỗ trợ hệ miễn dịch kiểm soát HBV.
Thử nghiệm cho thấy bệnh nhân có lượng protein S thấp ngay từ đầu có xu hướng đáp ứng tốt hơn. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu vẫn chưa xác định được vì sao chỉ một bộ phận bệnh nhân đạt “khỏi bệnh chức năng”.
Vẫn cần thêm thời gian để đánh giá
Dù kết quả thử nghiệm đầy hứa hẹn, bepirovirsen chưa phải thuốc chữa khỏi viêm gan B cho tất cả bệnh nhân.
Tiến sĩ Anna Lok, chuyên gia về viêm gan tại Đại học Michigan, cho rằng đây là một bước tiến đáng chú ý nhưng cần thêm dữ liệu để xác định hiệu quả có thể duy trì trong bao lâu sau khi ngừng thuốc.
Một số bệnh nhân từ các nghiên cứu trước vẫn khỏe mạnh sau 3 năm theo dõi, nhưng số lượng còn hạn chế. Thuốc cũng có thể gây đau, đỏ tại chỗ tiêm và tăng tạm thời men gan.
Đáng chú ý, các thử nghiệm chưa bao gồm bệnh nhân xơ gan hoặc có lượng protein S cao. Vì vậy, bepirovirsen hiện mới cho thấy tiềm năng giúp một nhóm bệnh nhân kiểm soát virus mà không cần điều trị liên tục, chứ chưa thể áp dụng cho tất cả người mắc viêm gan B.
Nguồn: CNN
Hân Ly
