Sáng 23/2, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh, đang tạm giữ hình sự Nguyễn Thị Mùi (47 tuổi, trú xã Kép, Bắc Ninh) để điều tra về hành vi cưỡng đoạt tài sản.
Nguyễn Thị Mùi là người đã có hành vi thu tiền trông giữ xe trái phép tại đoạn đường vào Đền Bà chúa Then và Đền Cô bé Chí Mìu. Đoạn clip chia sẻ trên mạng xã gội còn ghi nhận bà Mùi còn có các hành vi chửi bới, giật chìa khóa xe của tài xế là anh NMK với mục đích buộc phải trả tiền, nếu không sẽ không trả chìa khóa và không cho xe di chuyển, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự và bức xúc trong dư luận.
Đối diện mức phạt từ 03 năm đến 10 năm tù
Trao đổi với PV, TS.LS.Đặng Văn Cường (Đoàn luật sư Hà Nội) cho rằng, hành vi đe dọa người đi lễ chùa để ép phải nộp tiền trong xe gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự an toàn xã hội, xâm phạm đến an ninh trật tự và trực tiếp xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản của công dân, gây bức xúc trong dư luận nên việc cơ quan điều tra giữ người trong trường hợp khẩn cấp để xem xét xử lý về hành vi cưỡng đoạt tài sản là có căn cứ.
Theo quy định của pháp luật thì trong giữ xe là quan hệ dân sự theo hợp đồng gửi giữ, có sự quản lý của nhà nước. Việc lập các điểm trong giữ xe, đặc biệt là đối với các khu vực công cộng, đền chùa, di tích lịch sử có sự quản lý chặt chẽ của nhà nước.
“Các hoạt động trong giữ xe tự phát, tự ý thu tiền đỗ xe của người khác là vi phạm pháp luật, nếu có hành vi đe dọa uy hiếp tinh thần của người khác để buộc họ phải trả phí đỗ xe thì đây là hành vi cưỡng đoạt tài sản”, luật sư nhấn mạnh.
Đối với các dịch vụ trông giữ xe hợp pháp, mức phí trông giữ xe giao ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định, các bên có thể thỏa thuận về mức phí trông giữ nhưng không được vượt quá mức mà địa phương đã quy định. Việc trả phí giữ xe là quan hệ dân sự tự nguyện, đúng ý chí với thỏa thuận giữa các bên.
Còn trường hợp việc trông giữ xe trái quy định, người trông xe không được pháp luật cho phép lại còn đe dọa uy hiếp tinh thần của người khác để buộc phải nộp tiền trông giữ xe thì đây là hành vi cưỡng đoạt tài sản.
Dưới góc độ pháp lý, TS.LS Đặng Văn Cường cho hay, cưỡng đoạt tài sản là hành vi đe dọa, uy hiếp tinh thần của người khác nhằm chiếm đoạt tài sản.
Người thực hiện hành vi cưỡng đoạt tài sản sẽ bị xử lý hình sự theo quy định tại điều 170 bộ luật hình sự với hình phạt thấp nhất là 01 năm tù, cao nhất có thể tới 20 năm tù.
Trong tình huống này, Nguyễn Thị Mùi được xác định là lập điểm trông giữ xe trái phép trước cửa đền, không được phép thu tiền của người thắp hương, nếu có thỏa thuận tự nguyện đối với việc trông giữ xe có thu tiền thì cũng là bất hợp pháp.
Tuy nhiên nghiêm trọng hơn là đối tượng này còn có hành vi đe dọa uy hiếp tinh thần của người khác (rút chìa khóa xe, buộc chủ xe phải đưa tiền thì mới trả lại chìa khóa) để buộc phải nộp phí trông giữ xe, đây là hành vi cưỡng đoạt tài sản được quy định tại điều 170 bộ luật hình sự.
Với hành vi này thì mọi có bị thể bị xử lý hình sự về tội cưỡng đoạt tài sản với mức hình phạt là phạt tù từ 01 năm đến 05 năm mà không phụ thuộc vào số tiền chiếm đoạt là bao nhiêu; trường hợp đe dọa uy hiếp tinh thần từ hai người trở lên thì mức hình phạt là phạt tù từ 03 năm đến 10 năm tù.
“Trong vụ việc này, sự việc được người dân phản ánh trên mạng xã hội gây bức xúc trong dư luận xã hội, cơ quan chức năng xác định hành vi ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự an toàn xã hội nên hình phạt mà đối tượng này phải đối mặt thấp nhất là từ 03 năm tù đến 10 năm tù theo quy định tại khoản 2, Điều 170 bộ luật hình sự”, ông Cường nhấn mạnh.
Phải xử lý hình sự để răn đe, phòng ngừa
Thời gian qua không ít những điểm trong giữ xe trái phép mọc lên ở nhiều nơi, đặc biệt là ở các thành phố lớn đông dân và các khu du lịch.
Việc đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội trước, trong và sau tết gặp nhiều khó khăn do không ít các đối tượng có ý thức coi thường pháp luật, lợi dụng nhu cầu đi lại, cũng lễ, tâm linh tín ngưỡng, nhu cầu du xuân để chèn ép, cưỡng đoạt tài sản của du khách tạo ra những khung cảnh nhố nháo, gây mất an ninh trật tự.
Bởi vậy việc cơ quan điều tra khẩn khẩn trương và cuộc sau phản ánh của người dân để xử lý nghiêm bằng chế tài hình sự như trường hợp này là rất cần thiết.
Điều đáng chú ý trong vụ việc này là đối tượng thực hiện hành vi cưỡng đoạt tài sản lại là phụ nữ, khi được người dân phản ánh lên tiếng thì vẫn có thái độ thách thức, thể hiện ý thức coi thường pháp luật, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự, an toàn xã hội.
Nếu không xử lý nghiêm, xử lý kịp thời các trường hợp như thế này thì sẽ ảnh hưởng đến không khí lễ hội, đến tâm trạng cảm xúc của nhiều người trong những dịp du xuân đầu năm và ảnh hưởng đến an ninh trật tự trên địa bàn.
Đồng thời với việc xử lý nghiêm các hành vi chiếm đoạt tài sản như thế này thì cũng cần tăng cường các biện pháp quản lý, xóa sổ các điểm chung giữa xe tự phát, trái phép đồng thời lập các điểm chung dữ giữ xe có sự quản lý của nhà nước, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân dân, đảm bảo trật tự, an toàn xã hội.
“Cơ quan chức năng xác định: Quá trình điều tra, ngày 21-2, Mùi đã có hành vi thu tiền trông giữ xe trái phép tại đoạn đường vào Đền Bà chúa Then và Đền Cô bé Chí Mìu.
Mùi còn có các hành vi chửi bới, giật chìa khóa xe của tài xế là anh NMK với mục đích buộc phải trả tiền, nếu không sẽ không trả chìa khóa và không cho xe di chuyển, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự và bức xúc trong dư luận.
Như vậy hành vi được xác định là đe dọa uy hiếp tinh thần của người khác nhằm chiếm đoạt tài sản nên có căn cứ để xử lý về tội cưỡng và tài sản. Với những lời nói thách thức bị hại, xúc phạm lãnh đạo làm tăng tính chất nghiêm trọng của hành vi, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự an toàn xã hội là tình tiết định khung tăng nặng trách nhiệm hình sự. Trong tình huống này việc xử lý hình sự là có căn cứ để răn đe, phòng ngừa chung cho xã hội”, ông Cường nêu quan điểm.
Điều 170. Tội cưỡng đoạt tài sản
- Người nào đe dọa sẽ dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:
- a) Có tổ chức;
- b) Có tính chất chuyên nghiệp;
- c) Phạm tội đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu hoặc người không có khả năng tự vệ;
- d) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;
đ) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;
- e) Tái phạm nguy hiểm.
- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
- a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
- b) Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh.
- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:
- a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên;
- b) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.
- Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Minh Ngọc
