Tôi đã sống đến lúc thấy laptop Windows cấu hình kém hơn nhưng lại đắt hơn cả MacBook

Meme đang lan truyền trên mạng gần đây là ví dụ khá điển hình cho tình trạng này. Một bên là Surface Laptop cấu hình 8GB RAM và 256GB SSD giá khoảng 1.300USD (khoảng 34.3 triệu đồng), bên còn lại là MacBook Air M5 với 16GB RAM giá từ khoảng 1.099USD (khoảng 29 triệu đồng). Dù hình ảnh này có phần cường điệu và không phản ánh đầy đủ cấu hình Surface ngoài thị trường, nó vẫn cho thấy cảm giác chung của nhiều người dùng hiện nay: laptop Windows cao cấp đang ngày càng đắt hơn kỳ vọng.

Từ chỗ “MacBook đắt đỏ” đến cảnh Surface tăng giá liên tục

Khoảng vài năm trước, MacBook Air từng bị xem là lựa chọn đắt đỏ trong phân khúc laptop mỏng nhẹ. Laptop Windows thường có lợi thế cấu hình cao hơn ở cùng tầm giá, đặc biệt về RAM và dung lượng SSD.

Nhưng bước sang 2026, cục diện này thay đổi khá nhiều.

MacBook Air M5 hiện có giá từ khoảng 1.099USD tại Mỹ, đi kèm RAM mặc định 16GB. Trong khi đó, Surface Laptop và nhiều mẫu Copilot+ PC dùng Snapdragon X Elite lại liên tục tăng giá trong hơn 1 năm qua.

Mới đây, một người dùng Việt chia sẻ rằng anh mua Surface Laptop 7 ngay từ thời điểm ra mắt năm 2024. Sau gần 2 năm sử dụng, chiếc máy này không giảm giá mà còn bị Microsoft tăng thêm tới 500USD (khoảng 13.2 triệu đồng). Câu nói vui “tầm này ai tự chủ cao như Apple mới giữ được giá” lại phản ánh khá đúng thực trạng của thị trường laptop hiện nay.

Từ tháng 4/2026, Microsoft đã tăng giá gần như toàn bộ dòng Surface. Surface Pro 12 inch từ mức 799USD (khoảng 21.1 triệu đồng) tăng lên 1.049USD (khoảng 27.7 triệu đồng). Surface Pro 13 inch từ 999USD tăng lên 1.499USD (khoảng 39.6 triệu đồng).

Dòng Surface Laptop cũng tăng mạnh. Surface Laptop 13 inch tăng từ 899USD lên 1.149USD (khoảng 30.3 triệu đồng). Surface Laptop 13.8 inch tăng từ 999USD lên 1.499USD (khoảng 39.6 triệu đồng). Surface Laptop 15 inch tăng từ 1.299USD lên 1.599USD (khoảng 42.2 triệu đồng).

Đáng chú ý nhất là phiên bản Surface Laptop 15 inch doanh nghiệp cấu hình cao với Snapdragon X Elite, 64GB RAM và 1TB SSD hiện có giá tới 3.649USD (khoảng 96.3 triệu đồng). Mức giá này thậm chí còn cao hơn MacBook Pro 16 inch M5 Pro cùng dung lượng RAM và SSD.

Không chỉ Surface, laptop AI Windows nói chung đều đang đắt lên

Surface không phải trường hợp duy nhất. Nhiều hãng laptop Windows khác cũng đang chuẩn bị tăng giá hoặc đã tăng giá trong năm 2026.

Dell, Lenovo, Acer hay Framework đều đã đề cập tới việc điều chỉnh giá bán từ 15 - 30% do chi phí linh kiện tăng cao. Không ít mẫu laptop AI mới dùng Snapdragon X Elite hoặc Intel Lunar Lake hiện có giá ngang, thậm chí cao hơn MacBook Air, nhưng cấu hình cơ bản vẫn chỉ dừng ở 16GB RAM và 512GB SSD.

Điều này tạo ra cảm giác khá lạ với người dùng lâu năm. Trong quá khứ, nhiều người chấp nhận việc MacBook đắt hơn vì Apple có thương hiệu mạnh và hệ sinh thái riêng. Nhưng hiện tại, không ít laptop Windows lại có giá cao hơn Apple dù không còn vượt trội rõ ràng về cấu hình hay trải nghiệm thực tế.

Ở phân khúc mỏng nhẹ cao cấp, Apple Silicon hiện vẫn có lợi thế lớn về hiệu năng trên mỗi watt, thời lượng pin và khả năng tối ưu phần mềm. MacBook Air M5 không cần quạt tản nhiệt nhưng vẫn duy trì hiệu năng ổn định trong phần lớn tác vụ phổ biến. Trong khi đó, laptop Windows ARM hiện vẫn phải xử lý bài toán tương thích ứng dụng và tối ưu driver.

Cuộc khủng hoảng RAM toàn cầu đang khiến laptop tăng giá

Nguyên nhân lớn nhất phía sau đợt tăng giá hiện nay là cuộc khủng hoảng DRAM và NAND flash toàn cầu. Theo dữ liệu từ TrendForce, giá hợp đồng DRAM trong quý 1/2026 đã tăng tới 90 - 95%. HP cho biết chi phí RAM hiện có thể chiếm tới khoảng 35% tổng giá thành sản xuất laptop, cao hơn đáng kể so với mức khoảng 15 - 18% trước đây.

Nguyên nhân nằm ở việc các hãng sản xuất bộ nhớ như Samsung, SK Hynix và Micron đang ưu tiên nguồn lực cho bộ nhớ AI phục vụ trung tâm dữ liệu, nơi có biên lợi nhuận cao hơn nhiều so với thị trường tiêu dùng.

Ngoài RAM, laptop AI thế hệ mới còn phải gánh thêm chi phí cho:

• NPU xử lý AI
• RAM LPDDR5X tốc độ cao
• chip Snapdragon X Elite hoặc thế hệ mới hơn
• màn hình OLED và mini-LED
• chi phí marketing AI PC

Trong khi đó Apple lại có lợi thế lớn nhờ tự thiết kế chip, kiểm soát phần cứng lẫn phần mềm và tối ưu chuỗi cung ứng. Đây cũng là lý do nhiều người bắt đầu có cảm giác MacBook hiện lại trở thành lựa chọn “dễ mua” hơn trong phân khúc laptop cao cấp.

Điều kỳ lạ nhất là Apple giờ lại trở thành bên giữ giá ổn định hơn

Có lẽ điều khó tin nhất của thị trường laptop năm 2026 là việc Apple lại trở thành một trong số ít hãng giữ mặt bằng giá tương đối ổn định. Trong khi Microsoft và nhiều hãng PC liên tục điều chỉnh giá bán, MacBook Air M5 vẫn giữ mức giá khởi điểm quanh mốc 1.099USD. Thậm chí trong nhiều đợt giảm giá tại Mỹ, mẫu máy này còn xuống dưới 1.000USD.

Tất nhiên, việc so sánh trực tiếp MacBook với laptop Windows chưa bao giờ hoàn toàn sòng phẳng, vì đây là 2 hệ sinh thái phục vụ những nhóm người dùng khác nhau. MacBook hiện có lợi thế rõ về pin, hiệu năng trên mỗi watt và độ tối ưu phần mềm. Nhưng Windows vẫn là nền tảng gần như bắt buộc với nhiều nhu cầu như gaming, phần mềm doanh nghiệp, kỹ thuật, kiến trúc, lập trình đặc thù hoặc hệ thống nội bộ. Nhiều người dùng cũng cần màn hình cảm ứng, khả năng nâng cấp phần cứng hoặc sự linh hoạt mà macOS chưa đáp ứng được.

Đã có lúc người ta mua Windows vì “cấu hình mạnh hơn MacBook ở cùng giá”. Còn hiện tại, không ít người lại phải tự hỏi vì sao một chiếc laptop Windows RAM thấp hơn, SSD thấp hơn và pin kém hơn… lại đang đắt hơn cả MacBook.

Phạm Hoàng