Kỳ vọng đà bán ròng chững lại từ giữa 2026
Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026–2030.
Mặc dù vậy, trao đổi tại Talk show Phố Tài chính (The Finance Street Talk show) trên VTV8, ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS) cho rằng thị trường vốn của Việt Nam vẫn cần tiếp tục cải cách mạnh mẽ để thúc đẩy thu hút dòng vốn trong và ngoài nước trong giai đoạn tới.
Ông Đạt lý giải, khối ngoại đã bán ròng liên tục kể từ năm 2022, đặc biệt khối ngoại đã bán ròng mạnh nhất trong giai đoạn 2025 đến nay với tổng giá trị bán ròng hơn 6 tỷ USD. Điều này đã khiến tỷ lệ sở hữu của khối ngoại xét theo vốn hóa giảm từ mức 22% trong năm 2019 xuống còn 12% ở thời điểm hiện tại.
Nguyên nhân chính cho đà bán ròng này là bao gồm rất nhiều yếu tố, tiêu biểu như: Rủi ro từ thị trường bất động sản trong năm 2022. Hai là lợi suất trái phiếu Mỹ và Nhật Bản tăng do lạm phát cao. Thứ ba là các yếu tố bất định như căng thẳng thương mại và rủi ro địa chính trị, gần đây nhất là xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran
Vị này kỳ vọng từ giữa năm 2026 sẽ là thời điểm khối ngoại chững lại đà bán ròng và dần mua ròng trở lại, do vấn đề lạm phát được kỳ vọng sớm hạ nhiệt sau giai đoạn căng thẳng địa chính trị, và việc nâng hạng TTCK Việt Nam cùng làn sóng IPO hay cổ phần hóa trong thời gian tới được xem là các yếu tố xúc tác cho việc mua ròng của khối ngoại.
“Ước tính về giá trị mua ròng của các quỹ đầu tư khi chúng ta được nâng hạng, chỉ có khoảng tầm 1-1,5 tỷ USD từ các quỹ thụ động, còn giá trị các quỹ chủ động thường gấp 4-5 lần giá trị của các quỹ thụ động. Tuy nhiên, quá trình giải ngân được chia ra làm 4 giai đoạn”, ông Đạt dự báo.
Bài toán hút tiền thật
Theo vị chuyên gia, điểm sáng nhất trong giai đoạn này là tỷ trọng TTCK Việt Nam được dự báo có thể tăng cao hơn so với ước tính trên khi rủi ro địa chính trị trên thế giới cũng lại đang mở ra cơ hội cho TTCK Việt Nam. Giá trị vốn hóa của các thị trường tại khu vực Trung Đông đã giảm mạnh từ 35-40% trong thời gian qua, điều này sẽ khiến tỷ trọng ở các thị trường khác trong rổ mới nổi sẽ được tăng lên, chính vì thế đây là cơ hội cho TTCK Việt Nam.
Tuy nhiên, để gia tăng dòng vốn vào Việt Nam, ông Đạt cho rằng cần có thêm các giải pháp để tăng tỷ trọng TTCK Việt Nam trong nhóm thị trường mới nổi. Trong đó đầu tiên cần bổ sung các hàng hóa mới trên TTCK, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp nhà nước. Thứ hai là điều chỉnh các quy định của pháp luật nói chung và Luật doanh nghiệp nói riêng để tăng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trong đó sớm ban hành hướng dẫn phát hành chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết. Thứ ba là rà soát và khuyến khích các doanh nghiệp niêm yết điều chỉnh giấy phép kinh doanh để giảm nhóm ngành kinh doanh có điều kiện giúp thu hút nhà đầu nước ngoài hơn.
Theo Tổng Giám đốc Chứng khoán An Bình, TTCK Việt Nam nâng hạng cũng đòi hỏi các thành viên trên thị trường cần duy trì và cũng như nâng cao năng lực.
Đầu tiên là nâng cao hạ tầng công nghệ và vận hành. Dòng vốn ngoại thụ động ước tính hơn 1,5 tỷ USD sẽ đổ vào theo từng giai đoạn từ tháng 9/2026. Tốc độ khớp lệnh, xử lý thanh toán T+2, và năng lực quản trị rủi ro realtime sẽ là điều kiện tối thiểu. Các công ty chứng khoán phải đầu tư nghiêm túc vào hệ thống, đáp ứng chuẩn FIX Protocol và kết nối trực tiếp với nhà đầu tư tổ chức quốc tế.
Tiếp theo đó, các công ty chứng khoán cần nâng cao năng lực tư vấn và chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình quản lý tài sản. Cuối cùng là minh bạch trong vận hành và bảo mật cao cũng là vấn đề đặt ra cho các CTCK trong giai đoạn tới.
“Nâng hạng thị trường không phải tín hiệu mua đồng loạt, đó là sự tái cấu trúc dòng vốn có chọn lọc. Các cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao, room ngoại còn trống sẽ được hưởng lợi trực tiếp và có thể định giá lại. Do đó, việc chọn vào các cổ phiếu theo các tiêu chí này hoặc đầu tư vào các ETF cho các cổ phiếu vốn hóa lớn cũng sẽ là lựa chọn cho các nhà đầu tư trong giai đoạn tới”, ông Đạt nhấn mạnh.
PV
