Trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ-Trung leo thang, Tổng thống Donald Trump đã bày tỏ niềm tin rằng Apple hoàn toàn có thể sản xuất iPhone và các thiết bị khác tại Mỹ. Tuy nhiên, giới chuyên gia công nghệ đã nhanh chóng phản bác, cho rằng một chiếc iPhone "Made in USA" sẽ có giá lên tới 3.500 USD - gần gấp ba lần giá hiện tại.
Phát biểu trong cuộc họp báo, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định Tổng thống Trump "hoàn toàn" tin tưởng rằng Mỹ có đủ nguồn lực để sản xuất iPhone. "Ông ấy tin rằng chúng ta có lực lượng lao động, chúng ta có nguồn nhân lực, chúng ta có các nguồn lực để làm điều đó," Leavitt nói. Bà cũng nhắc đến khoản đầu tư 500 tỷ đô la mà Apple đã công bố đầu năm nay tại Mỹ: "Nếu Apple không nghĩ rằng Mỹ có thể làm được, họ có lẽ đã không bỏ ra số tiền lớn như vậy."
Phát biểu này xuất hiện trong bối cảnh Tổng thống Trump đang lên kế hoạch áp thuế quan cao đối với hàng hóa từ Trung Quốc, Việt Nam, Thái Lan, Ấn Độ, Liên minh Châu Âu và các quốc gia khác bắt đầu từ ngày 9 tháng 4. Ông Trump tuyên bố rằng nếu các công ty như Apple không muốn trả thuế, họ nên chuyển việc sản xuất thiết bị về Mỹ. Tuy nhiên, dù Tổng thống Trump đề xuất Apple có thể chuyển chuỗi cung ứng cực kỳ phức tạp của mình về Mỹ, điều này gần như không thể thực hiện được.
Không chỉ chi phí khổng lồ của quá trình này, không chắc rằng Apple và các nhà cung cấp của hãng có thể tìm đủ người có kỹ năng cần thiết tại Mỹ. Ông Tim Cook, CEO của Apple, từng bình luận về việc sản xuất tại Trung Quốc vào năm 2017, và nói rằng iPhone được lắp ráp ở đó vì Trung Quốc có chuyên môn về sản xuất rất tiên tiến. Ông giải thích: "Quan niệm phổ biến là các công ty đến Trung Quốc vì chi phí lao động thấp. Nhưng sự thật là Trung Quốc đã không còn là quốc gia có chi phí lao động thấp từ nhiều năm trước. Lý do thực sự là vì kỹ năng, số lượng kỹ năng tập trung tại một địa điểm, và loại kỹ năng đó."
Ông Cook cũng lưu ý rằng các sản phẩm của Apple đòi hỏi công cụ rất tiên tiến và độ chính xác cao trong thao tác với vật liệu. "Kỹ năng công cụ ở đây rất sâu rộng. Tại Mỹ, bạn có thể tổ chức một cuộc họp của các kỹ sư công cụ, và tôi không chắc chúng ta có thể lấp đầy căn phòng. Tại Trung Quốc, bạn có thể lấp đầy nhiều sân vận động. Đó là chuyên môn nghề nghiệp rất sâu sắc."
Trái ngược với niềm tin của Tổng thống Trump, nhà phân tích Laura Martin của Needham đã bày tỏ sự hoài nghi về khả năng Apple sản xuất iPhone tại Mỹ. "Tôi không nghĩ đó là một điều khả thi," Martin nói trên chương trình "The Exchange" của CNBC. Bà cho rằng chi phí của Apple sẽ tăng vọt nếu bắt đầu xây dựng sản phẩm chủ lực tại Mỹ. Martin không phải là người duy nhất trên Phố Wall nêu lên mối lo ngại này. Nhà phân tích Dan Ives của Wedbush ước tính một chiếc iPhone sẽ có giá 3.500 USD nếu được sản xuất tại Mỹ - mức giá gấp gần ba lần so với hiện tại.
Ngoài ra, quá trình Apple di chuyển chuỗi cung ứng của mình sang Mỹ sẽ mất nhiều năm, Martin cho biết. Hầu hết các chuyên gia chuỗi cung ứng đều cho rằng việc sản xuất hoàn toàn iPhone tại Mỹ là không thể. Họ nhấn mạnh rằng chuỗi cung ứng toàn cầu phức tạp của Apple, với linh kiện đến từ hơn 50 quốc gia, không thể đơn giản bị xáo trộn hoặc tập trung lại tại một quốc gia duy nhất, ngay cả khi đó là Mỹ.
Trong bối cảnh căng thẳng thương mại đang leo thang, Apple đang đối mặt với những thách thức chưa từng có. Cổ phiếu công ty đã giảm mạnh trong những ngày gần đây khi nhà đầu tư lo ngại về ảnh hưởng của các mức thuế mới. Tuy nhiên, việc giới chuyên gia bác bỏ khả năng sản xuất iPhone tại Mỹ đang đặt ra câu hỏi về tính khả thi trong chính sách "America First" của chính quyền Trump, ít nhất là đối với những sản phẩm công nghệ cao với chuỗi cung ứng toàn cầu phức tạp như iPhone.
Nguyễn Hải (Theo The Verge, CNBC)
