Bài viết là chia sẻ của một hành khách có trải nghiệm chuyến bay trên chiếc C919, được đăng tải trên trang 163 của Trung Quốc.
Trải nghiệm trên không: Thiết kế vượt kỳ vọng
Trên chuyến bay CA723 từ Bắc Kinh đến Ulaanbaatar - tuyến bay quốc tế định kỳ đầu tiên của C919 - điểm gây ấn tượng nhất không chỉ là khoang hành khách rộng rãi hay độ ồn thấp (dao động từ 65 đến 68 decibel, thấp hơn Boeing 737 MAX từ 3 đến 6 decibel). Điểm đắt giá nhất nằm ở giá để hành lý: một chiếc vali 20 inch có thể đẩy thẳng vào dễ dàng thay vì phải loay hoay xoay xở như trên dòng Boeing 737. Ghế hạng phổ thông rộng hơn 1,1 inch cũng đem lại cảm giác dễ chịu cho hành trình dài.
Những chi tiết nhỏ này chứng minh các kỹ sư của COMAC đã đầu tư nghiên cứu kỹ lưỡng để tối ưu hóa trải nghiệm người dùng đối với dòng máy bay thân hẹp đơn lối đi. Tuy nhiên, một câu hỏi quan trọng được đặt ra: Nếu sản phẩm vượt trội về sự thoải mái, tại sao tuyến bay quốc tế chính thức đầu tiên lại chỉ là Ulaanbaatar mà không phải là Singapore, Dubai hay Frankfurt?
Câu trả lời rất rõ ràng: Khoảng cách giữa C919 và hai gã khổng lồ Boeing, Airbus không nằm ở trên không, mà nằm hoàn toàn dưới mặt đất.
Ba rào cản dưới mặt đất
Rào cản đầu tiên là quy mô năng lực sản xuất. Tính đến cuối năm 2025, COMAC mới bàn giao tổng cộng 32 chiếc C919 và tính đến tháng 7/2026 con số này đạt khoảng hơn 40 chiếc. Để so sánh, trong năm 2025, Airbus đã bàn giao 793 máy bay thương mại và Boeing đạt gần 600 chiếc.
Các hãng hàng không khi đặt hàng thường ký hợp đồng theo lô hàng chục chiếc; nếu tiến độ giao hàng chậm, họ sẽ lập tức chuyển sang xếp hàng tại Airbus. Mặc dù COMAC đặt mục tiêu sản xuất 200 chiếc/năm vào năm 2029, thách thức lớn nhất không chỉ là lắp ráp máy bay mà là năng lực mở rộng đồng bộ của toàn bộ chuỗi cung ứng.
Rào cản thứ hai là mạng lưới bảo trì và hậu mãi. Hãng hàng không không chỉ quan tâm đến độ ổn định khi bay, mà yếu tố quyết định là khả năng ứng cứu kỹ thuật và cung ứng phụ tùng thay thế khi máy bay gặp sự cố tại các sân bay quốc tế. Boeing và Airbus sở hữu hàng trăm căn cứ bảo trì ủy quyền, hàng triệu phụ tùng dự phòng và hệ thống đào tạo phi công toàn cầu tích lũy qua 70 năm. Trong khi đó, mạng lưới bảo trì hải ngoại của C919 hiện mới chỉ dừng lại ở những bước khởi đầu với một vài điểm hợp tác lân cận.
Rào cản thứ ba và khắc nghiệt nhất là hệ thống chứng nhận an toàn bay. Việc chọn tuyến đường bay sang Mông Cổ là bước đi chiến lược vì hai nước đã có thỏa thuận công nhận lẫn nhau, giúp tránh được các rào cản pháp lý từ phương Tây.
Khi Cơ quan An toàn Hàng không Châu Âu (EASA) và Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) chưa cấp chứng nhận, các hãng hàng không lớn trên thế giới chưa thể đưa C919 vào vận hành. Việc tích lũy hàng triệu giờ bay an toàn tại các thị trường chấp nhận song phương là con đường bắt buộc để COMAC xây dựng dữ liệu tin cậy trước khi chinh phục các thị trường khắt khe hơn.
Cơ hội từ thị trường nội địa và bài toán tự chủ động cơ
Thời điểm hiện tại mang lại một cửa sổ cơ hội đặc biệt cho C919. Những sự cố kỹ thuật liên tiếp và khủng hoảng niềm tin kéo dài khiến Boeing gặp khó khăn trong việc trả hàng đúng hạn, trong khi Airbus đã kín đơn đặt hàng đến sau năm 2030. Rất nhiều hãng hàng không quốc tế đang tìm kiếm lựa chọn thứ ba, tạo điều kiện để C919 tiến vào danh sách đánh giá của một số hãng tại Đông Nam Á, Trung Á và Trung Đông.
Động lực chiến lược để duy trì thế chủ động của C919 phụ thuộc vào hai yếu tố then chốt là nội địa hóa động cơ và tận dụng thị trường trong nước.
C919 hiện sử dụng động cơ LEAP-1C do liên doanh Mỹ - Pháp sản xuất. Dòng động cơ nội địa CJ-1000A đang trong quá trình thử nghiệm và chứng nhận, dự kiến đưa vào vận hành thương mại giai đoạn 2028–2030. Giá trị lớn nhất của CJ-1000A không chỉ là sự thay thế tức thì, mà là việc tạo ra dự phòng chiến lược, giúp ngành hàng không Trung Quốc giữ thế chủ động trên bàn đàm phán.
Tính đến đầu tháng 8/2026, ba hãng hàng không lớn nhất Trung Quốc đã khai thác C919 trên 57 tuyến bay nội địa, kết nối 25 thành phố, vận chuyển hơn 7,5 triệu lượt khách với tổng thời gian bay an toàn vượt 130.000 giờ. Tỷ lệ lấp đầy có thời điểm vượt 86%, khẳng định tính hiệu quả kinh tế trong vận hành thực tế.
Bài học chuyển mình từ đồ gia dụng, điện thoại thông minh đến xe năng lượng mới cho thấy lộ trình phát triển công nghiệp phức tạp luôn đòi hỏi sự kiên nhẫn. Sản phẩm phải đạt chuẩn trước, sau đó mới từng bước xây dựng kênh dịch vụ, tiêu chuẩn và niềm tin trên thị trường.
C919 đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhất để chuyển từ "0 sang 1". Chặng đường tiếp theo để tiến từ "1 đến 100" sẽ không thể hoàn thành trong ngày một ngày hai, mà cần dựa vào thời gian, sản lượng thực tế và sự hoàn thiện từng bước của hệ thống hạ tầng bảo trì trên toàn thế giới.
Theo 163
Thùy Anh
