Một tên tội phạm truy nã người Trung Quốc vừa bị lực lượng chức năng bắt giữ sau 19 năm sống ẩn dật dưới danh tính của người anh trai song sinh đã khuất. Hồ sơ vụ việc bắt đầu vào năm 2002, khi một vụ cướp táo tợn xảy ra tại thành phố Ngọc Hoàn thuộc tỉnh Chiết Giang, miền đông Trung Quốc.
Vào thời điểm đó, một nhóm gồm bảy nghi phạm đã khống chế bắt cóc nạn nhân để cướp đi tiền mặt cùng nhiều tài sản có giá trị. Cảnh sát địa phương đã nhanh chóng vào cuộc và bắt giữ được sáu đối tượng, riêng nghi phạm thứ bảy mang họ Chen đã kịp thời tẩu thoát.
Dù lực lượng chức năng đã tổ chức truy lùng ráo riết trên diện rộng nhưng vẫn không tìm thấy tung tích của Chen, khiến vụ án dần rơi vào bế tắc.
Năm năm sau vụ cướp, tức vào năm 2007, cảnh sát thành phố Ngọc Hoàn nhận được thông báo từ tỉnh An Huy ở miền trung Trung Quốc cho biết hộ khẩu của Chen đã bị xóa sổ do đối tượng này tử vong trong một vụ tai nạn giao thông. Nhận thấy không còn lý do để tiếp tục truy nã một nghi phạm được xác định là đã chết, cơ quan điều tra quyết định khép lại hồ sơ vụ án.
Mọi chuyện tưởng chừng đã chìm vào quên lãng thì 19 năm sau vụ tai nạn trên, trong một đợt rà soát hồ sơ định kỳ, cảnh sát Ngọc Hoàn tình cờ phát hiện một manh mối bất thường từ tỉnh An Huy. Thông tin thu thập được cho thấy có một người đàn ông tại địa phương này đang sinh sống suốt nhiều năm dưới thân phận của người anh em song sinh đã qua đời.
Ngay lập tức, điều tra viên hình sự Long Yuwen đã rút lại hồ sơ vụ cướp năm 2002 để tiến hành đối chiếu chéo về danh tính, nguyên quán cũng như các mối quan hệ gia đình. Kết quả rà soát chỉ ra nhiều điểm tương đồng đáng ngờ giữa tên tội phạm họ Chen năm xưa và người đàn ông xuất hiện trong manh mối.
Trước tình tiết mới, cảnh sát thành phố Ngọc Hoàn đã thành lập một tổ chuyên án đặc biệt và trực tiếp lên đường tới tỉnh An Huy nhằm xác minh thực hư. Tuy nhiên, quá trình điều tra tại địa phương vấp phải rào cản lớn khi mẹ ruột, chị gái cùng những người dân trong làng của Chen đều đồng loạt bao che cho hắn.
Những người này một mực khẳng định người em trai nhà họ Chen đã bỏ mạng trong vụ tai nạn giao thông năm xưa, bất chấp sự thật là kẻ thủ ác đã đánh cắp thân phận của người anh trai song sinh vốn mới là nạn nhân thực sự trong vụ va chạm đó.
Khó khăn càng chồng chất khi toàn bộ hồ sơ chính thức lưu giữ tại văn phòng đăng ký hộ khẩu địa phương, đội cảnh sát giao thông và nhà tang lễ đều xác nhận cái chết của Chen. Thêm vào đó, việc cơ quan điều tra không thể thu thập được hồ sơ gốc của vụ tai nạn giao thông càng khiến công tác chứng minh nghi vấn trở nên bế tắc.
Quyết tâm làm sáng tỏ vụ việc đến cùng, các điều tra viên đã chuyển hướng sang phương án cuối cùng là kiểm tra kho ảnh căn cước lưu trữ. Dù hai anh em song sinh có ngoại hình giống nhau đến mức kinh ngạc, giữa họ vẫn tồn tại những đặc điểm nhận dạng riêng biệt.
Qua quá trình lật giở từng trang hồ sơ, cảnh sát phát hiện một chi tiết bất thường: Chỉ đúng chín ngày sau khi Chen được làm thủ tục khai tử vào năm 2007, người đóng vai anh trai đã nộp đơn xin đổi tên. Đồng thời, người này cũng nộp kèm một bức ảnh căn cước mới mà các đường nét trên gương mặt, biểu cảm cùng nhiều chi tiết khác lại hoàn toàn khác biệt so với bức ảnh lưu trữ trước đó của chính người anh.
Do những người thân ruột thịt của Chen kiên quyết từ chối hợp tác, tổ chuyên án đã lần theo dấu vết để tìm gặp cô Deng, bạn gái cũ của người anh trai.
Trước thời điểm xảy ra biến cố, cô Deng và anh trai của Chen từng bàn tính đến chuyện kết hôn, nhưng cô lại đột ngột chấm dứt mối quan hệ ngay sau vụ tai nạn giao thông năm 2007.
Sau khi được các cán bộ điều tra giải thích cặn kẽ về các quy định pháp luật cũng như chính sách liên quan, cô Deng đã đồng ý lên tiếng xác nhận người tử vong trong vụ tai nạn 19 năm trước thực chất là người anh trai, chứ không phải kẻ đang mang danh tính đó ở hiện tại.
Từ lời khai mang tính bước ngoặt này, cảnh sát đã tiến hành bắt giữ Chen vào tháng 6 vừa qua, đặt dấu chấm hết cho hành trình lẩn trốn kéo dài tổng cộng 24 năm kể từ ngày gây án. Tại thời điểm tra tay vào còng, Chen đang tận hưởng một cuộc sống bình lặng dưới tên gọi mới và luôn tự tin rằng kế hoạch tráo đổi thân phận của mình sẽ mãi mãi không bị phát hiện.
Theo quy định của Luật Hình sự Trung Quốc, đối tượng này hiện phải đối mặt với mức án từ ba đến 10 năm tù giam. Ngay sau khi thông tin vụ án được công bố trên trang tin ifeng.com, dư luận trên mạng xã hội đã bày tỏ sự cảm thông sâu sắc với nỗi đau của người bạn gái cũ, đồng thời đặt ra câu hỏi về việc liệu mẹ và chị gái của Chen có phải chịu trách nhiệm hình sự về tội danh chứa chấp tội phạm truy nã hay không.
Đức Khương
