Trong mâm cơm gia đình, không chỉ là nơi sum vầy, chia sẻ thức ăn mà còn là kho tàng kinh nghiệm sống được ông bà truyền lại qua những câu dặn dò khôn ngoan. Những lời dạy này tưởng chừng đơn giản, nhưng lại chứa đựng cả một triết lý sống sâu sắc, giúp con cháu trưởng thành và ứng xử khôn ngoan trong đời. Ông bà hiểu rằng, mỗi bữa cơm là cơ hội để gieo những hạt giống giá trị vào tâm hồn các thế hệ sau. Và thường, trong mâm cơm, những ông bà khôn ngoan sẽ dặn con cháu 7 điều này.
Thứ nhất, “Ăn chậm, nhai kỹ”. Lời dạy này không chỉ đơn thuần là cách để bảo vệ sức khỏe, mà còn nhắc nhở con cháu biết chậm rãi trong mọi việc, không vội vàng hấp tấp. Một bữa ăn được tận hưởng từng miếng cơm, từng hạt gạo sẽ dạy trẻ cách kiên nhẫn, biết trân trọng những gì mình có và nhận ra giá trị của từng khoảnh khắc trong cuộc sống.
Thứ hai, “Đừng bỏ cơm”. Đây là lời nhắc về sự trân trọng, không lãng phí thức ăn, đồng thời là cách ông bà dạy con cháu biết ơn công sức của người khác. Trong xã hội hiện đại, nhiều khi con người dễ quên đi việc biết ơn những điều nhỏ nhặt. Một bữa cơm đầy đủ, dù giản dị, cũng là nhắc nhở rằng phải biết trân trọng mọi thứ xung quanh.
Thứ ba, “Ăn ít món ngon, vừa đủ no”. Lời dặn này dạy con cháu biết điều độ, không tham lam. Một bữa ăn đầy màu sắc, đầy mùi vị có thể hấp dẫn, nhưng nếu ăn quá nhiều, cơ thể sẽ mệt mỏi, tinh thần uể oải. Ông bà muốn nhắn nhủ rằng, điều độ trong ăn uống cũng là bài học về điều độ trong mọi mặt đời sống.
Thứ tư, “Tránh nói chuyện phiền não, cãi cọ trong bữa ăn”. Bữa cơm là lúc cả nhà sum vầy, chia sẻ niềm vui và sự bình yên. Ông bà khôn ngoan hiểu rằng, nếu tranh cãi, giận hờn ngay trong mâm cơm, bầu không khí gia đình sẽ căng thẳng, trẻ nhỏ học theo cũng dễ bị ảnh hưởng tâm lý. Một bữa cơm yên ấm giúp cả gia đình gắn kết, nuôi dưỡng tình cảm, giáo dục cách ứng xử văn minh.
Thứ năm, “Nhìn người khác trước khi lấy đồ ăn”. Lời dạy này nghe đơn giản nhưng lại ẩn chứa bài học về tôn trọng và lịch sự. Khi con cháu biết quan sát, chia sẻ và nhường nhịn, trẻ sẽ học được cách sống có tình người, biết hợp tác và cư xử khéo léo trong xã hội.
Thứ sáu, “Nói lời cảm ơn sau bữa ăn”. Đây là bài học về lòng biết ơn. Một câu cảm ơn tới người nấu, người dọn bữa hay thậm chí tới chính bữa ăn của mình sẽ dạy trẻ nhận ra rằng mọi thứ không tự nhiên mà có, và giá trị lớn nhất đôi khi nằm ở sự trân trọng những điều tưởng chừng nhỏ bé.
Cuối cùng, thứ bảy, “Ngồi ăn cùng nhau, không tách riêng”. Trong thời đại bận rộn, mỗi người có thể ăn vội ở bàn làm việc, nhưng ông bà vẫn dặn rằng, gia đình là nơi sum họp, bữa cơm là cơ hội để kết nối. Ngồi ăn cùng nhau giúp con cháu hiểu giá trị gia đình, học được kỹ năng giao tiếp, chia sẻ và đồng cảm.
Những lời dặn này tuy đơn giản, nhưng ẩn chứa trí khôn sâu sắc của người đi trước. Mỗi bữa cơm trở thành một bài học về sức khỏe, đạo đức, lòng biết ơn, sự tôn trọng và kỹ năng sống. Ông bà khôn ngoan không chỉ muốn con cháu no bụng, mà còn muốn dạy cách sống, cách làm người. Những nguyên tắc tưởng nhỏ bé này, nếu được ghi nhớ, sẽ theo con cháu suốt đời, giúp họ trưởng thành, ứng xử khôn ngoan và biết trân trọng những giá trị xung quanh. Mâm cơm gia đình vì thế không chỉ là nơi thưởng thức thức ăn, mà còn là lớp học cuộc sống không bảng đen, không thầy cô, nhưng đầy ý nghĩa.
Đông
