Trong ngành công nghiệp xe tải hạng nặng, nơi diesel gần như thống trị tuyệt đối suốt nhiều thập kỷ, một cột mốc chưa từng có vừa được thiết lập tại Trung Quốc:
Tập đoàn sản xuất động cơ và thiết bị công nghiệp hàng đầu thế giới Weichai Power Trung Quốc vừa công bố động cơ đốt trong WP15 chạy bằng hydro hạng nặng đầu tiên trên thế giới đáp ứng tiêu chuẩn khí thải xe cộ nghiêm ngặt China VI của nước này, đánh dấu một cột mốc quan trọng cho vận tải thương mại chạy bằng hydro, IE thông tin ngày 12/7/2026.
Động cơ phun trực tiếp hydro WP15 của Weichai Power. Nguồn: Weichai Power
Một cột mốc được xác nhận ngay giữa mùa hè 2026
Ngày 3/7/2026, tại Trung tâm kiểm định ô tô CATARC ở Thiên Tân, động cơ WP15 đã vượt qua toàn bộ chu trình vận hành bắt buộc theo tiêu chuẩn khí thải quốc gia dành cho động cơ hạng nặng.
Quá trình này bao gồm khởi động lạnh, chạy không tải tốc độ thấp, vận hành toàn tải tốc độ cao, và các điều kiện tải trọng biến thiên đột ngột.
Đây là lần đầu tiên một động cơ đốt trong chạy bằng hydro cho xe hạng nặng - cả ở Trung Quốc lẫn trên toàn thế giới - chính thức đáp ứng được tiêu chuẩn khắt khe này.
Sức mạnh không thua kém diesel, nhưng phát thải carbon bằng 0
"Được thiết kế cho vận tải hạng nặng không phát thải carbon, WP15 sử dụng kiến trúc đánh lửa bằng tia lửa điện và phun trực tiếp hydro, mang lại hiệu suất hàng đầu trong ngành" - Weichai Power cho biết.
Với dung tích xi-lanh 14,6 lít, WP15 tạo ra công suất lên tới 600 mã lực (447 kW) và mô-men xoắn 2.800 N·m - những con số hoàn toàn có thể sánh ngang các động cơ diesel hiện đại dùng cho xe tải đường dài và thiết bị hạng nặng.
Đáng chú ý hơn, hiệu suất nhiệt của động cơ đạt 46,8%, một con số được giới chuyên môn đánh giá là cao nhất trong các động cơ đốt trong chạy bằng hydro hiện nay trên toàn cầu, và tiệm cận với hiệu suất của những động cơ diesel tốt nhất.
Bí quyết nằm ở kiến trúc phun trực tiếp hydro kết hợp đánh lửa tia lửa điện thay vì phun nhiên liệu qua đường nạp khí như các thiết kế truyền thống.
Cách làm này giúp kiểm soát chặt chẽ quá trình phân tầng hỗn hợp khí-nhiên liệu ngay trong buồng đốt, cho phép động cơ vận hành ở chế độ hỗn hợp nghèo mà không gây ra các đợt tăng áp đột ngột có thể dẫn đến hỏng hóc cơ khí; đồng thời loại bỏ được hai "nỗi ám ảnh" kinh điển của động cơ hydro: Hiện tượng tự cháy sớm (pre-ignition) và nổ ngược (backfiring).
Vì sao đây là bước ngoặt thực tế, chứ không chỉ là một thử nghiệm phòng lab?
Điều khiến WP15 trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở thông số kỹ thuật, mà ở khả năng thương mại hóa gần như ngay lập tức.
Hơn 90% linh kiện của động cơ này được chia sẻ chung với các dòng động cơ diesel hiện có của Weichai. Điều đó có nghĩa là các đội xe không cần đào tạo lại thợ máy từ đầu, không phải chờ đợi hàng tháng trời để có phụ tùng thay thế, và việc cải tạo hạ tầng tại các bãi đỗ xe cũng ít tốn kém hơn nhiều so với việc chuyển hẳn sang xe tải chạy pin nhiên liệu (fuel cell) từ con số 0.
WP15 còn có một lợi thế thực dụng khác so với công nghệ pin nhiên liệu, nó có thể chấp nhận hydro với độ tinh khiết thấp tới 90%.
Trong khi đó, pin nhiên liệu thường đòi hỏi hydro gần như tinh khiết tuyệt đối để tránh làm "nhiễm độc" lớp xúc tác - một yêu cầu kéo theo chi phí lọc và tinh chế đắt đỏ tại mỗi điểm nạp nhiên liệu.
Nhờ khả năng "dễ tính" hơn với chất lượng hydro đầu vào, WP15 giúp giảm đáng kể áp lực lên toàn bộ chuỗi hạ tầng cung ứng nhiên liệu.
Động cơ hydro triển khai ở đâu?
Weichai xác định các lĩnh vực mục tiêu cho WP15 bao gồm xe tải đường dài, xe ben khai thác mỏ, thiết bị tại cảng biển, xe vận hành trong nhà máy thép, và các máy phát điện công suất lớn chạy bằng hydro - những phân khúc mà xe điện chạy pin (battery-electric) vẫn đang gặp khó khăn vì giới hạn về trọng lượng pin và quãng đường di chuyển.
Sau hơn hai thập kỷ đầu tư vào công nghệ động cơ hydro, Weichai Power cho biết sẽ đẩy nhanh sản xuất hàng loạt, đồng thời tích cực hỗ trợ các dự án trình diễn hydro cấp quốc gia của Trung Quốc như một ưu tiên trong thời gian tới.
Từ một công nghệ từng bị xem là chỉ phù hợp cho phòng thí nghiệm hay các dự án trình diễn nhỏ lẻ, động cơ đốt trong chạy bằng hydro giờ đây đang cho thấy nó có thể là con đường rẻ hơn và nhanh hơn để đưa ngành vận tải hạng nặng tiến tới phát thải carbon bằng 0 - miễn là hạ tầng cung cấp hydro có thể phát triển đủ nhanh để theo kịp.
Tham khảo: IE
Trang Ly
