Đó chính là: Sầu riêng
Theo số liệu của Cục Hải quan, trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu sầu riêng đạt hơn 562 triệu USD, tăng 45% so với cùng kỳ năm trước. Riêng thị trường Trung Quốc chi gần 492 triệu USD (gần nửa tỷ USD) để nhập khẩu sầu riêng Việt Nam, tăng tới 76,7%, chiếm 87,5% tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành hàng này.
Đáng chú ý, sầu riêng đông lạnh đạt tốc độ tăng trưởng 60%, nhanh hơn sầu riêng tươi. Đây được xem là tín hiệu cho thấy chuỗi giá trị của ngành đang dần mở rộng sang chế biến, thay vì chỉ phụ thuộc vào xuất khẩu quả tươi.
"Vàng xanh" của nông nghiệp Việt Nam
Hiện Việt Nam có khoảng 170.000 ha sầu riêng. Trong bối cảnh người tiêu dùng toàn cầu ngày càng quan tâm đến nông sản sạch, truy xuất được nguồn gốc và có dấu chân carbon thấp, chất lượng và tính bền vững đang trở thành "tấm vé thông hành" quan trọng hơn cả sản lượng.
Chia sẻ trên ANTT ông nguyễn Thanh Bình - Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) cho hay, ngành sầu riêng cần thay đổi tư duy, lấy chất lượng và an toàn thực phẩm làm trọng tâm thay vì chỉ chạy theo sản lượng.
"Nếu chúng ta không thay đổi tư duy về chất lượng, phải đưa tiêu chuẩn chất lượng và an toàn lên hàng đầu thì khách hàng nước ngoài cũng như các nước nhập khẩu sẽ từ chối hàng hóa của chúng ta", ông nhấn mạnh.
Các chuyên gia cho rằng, để giữ vững lợi thế cạnh tranh, doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng cần chuyển từ mô hình thu mua đơn thuần sang xây dựng chuỗi giá trị xanh.
Điều này bắt đầu từ việc liên kết với nông dân để hình thành vùng nguyên liệu đạt chuẩn, áp dụng quy trình canh tác theo: VietGAP, GlobalGAP hoặc các tiêu chuẩn nông nghiệp bền vững; giảm sử dụng phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật và tăng ứng dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học.
Song song đó, doanh nghiệp cần đầu tư mạnh hơn vào hệ thống kho lạnh, chế biến sâu, công nghệ bảo quản sau thu hoạch nhằm giảm thất thoát, nâng cao giá trị gia tăng và hạn chế áp lực tiêu thụ theo mùa vụ.
Một xu hướng khác được đánh giá sẽ tạo lợi thế cho doanh nghiệp là chuyển đổi số toàn bộ chuỗi cung ứng. Nhật ký điện tử, mã QR truy xuất nguồn gốc, cảm biến giám sát vùng trồng, cùng hệ thống quản lý dữ liệu sẽ giúp đáp ứng yêu cầu minh bạch của các thị trường lớn, đồng thời nâng cao năng lực quản trị.
Các chuyên gia nhận định lợi thế cạnh tranh trong tương lai sẽ không còn nằm ở việc ai trồng nhiều hơn, mà ở việc ai tạo ra chuỗi sản xuất xanh hơn, minh bạch hơn và bền vững hơn.
Khi doanh nghiệp đầu tư vào vùng nguyên liệu sạch, chế biến sâu, số hóa chuỗi cung ứng và giảm phát thải, sầu riêng Việt Nam không chỉ có cơ hội duy trì vị thế tại Trung Quốc mà còn mở rộng sang nhiều thị trường cao cấp khác, tạo nền tảng cho một ngành hàng tỷ USD phát triển ổn định trong dài hạn.
Minh khang
