Não mô cầu được chia thành 4 nhóm chính là A, B, C, và D. Trong đó, não mô cầu nhóm A thường gặp nhất ở nước ta. Ngày nay, nếu phát hiện sớm và điều trị tích cực thì tỷ lệ tử vong từ 5% đến 15%.
Tối 3/11, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC) đưa ra lời cảnh báo, bệnh xảy ra đột ngột, khởi phát với những triệu chứng nghiêm trọng như sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn và cổ cứng. Đặc biệt, người bệnh có thể xuất hiện ban xuất huyết hình sao hoặc các nốt mụn nước, lơ mơ, hôn mê. Trong các trường hợp tối cấp, bệnh có thể gây sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan, dẫn đến tử vong trong vòng 24 giờ.
Bệnh viêm màng não do não mô cầu có thể xảy ra quanh năm, nhưng thường gia tăng vào thời điểm giao mùa, nhất là ở các môi trường tập thể như nhà trẻ, trường học, ký túc xá. Vi khuẩn não mô cầu lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp, thông qua tiếp xúc gần với người mang vi khuẩn khi họ ho, hắt hơi, nói chuyện.
Người mang vi khuẩn có thể không có triệu chứng nhưng vẫn là nguồn lây cho cộng đồng. Các giọt bắn chứa vi khuẩn sẽ lan truyền trong không khí, xâm nhập vào cơ thể qua mũi, họng người tiếp xúc gần. Việc lây truyền qua đồ vật là hiếm gặp nhưng vẫn có, đặc biệt khi môi trường sống không được vệ sinh sạch sẽ.
Theo Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), trong mùa dịch, có thể có trên 25% số người bị nhiễm vi khuẩn không có biểu hiện lâm sàng điển hình và có tới trên 50% số người khoẻ mang vi khuẩn não mô cầu. Đó là những nguồn lây rất quan trọng của bệnh trong cộng đồng.
Việc chủ động phòng bệnh là cực kỳ quan trọng. Theo đó, Ngành Y tế khuyến cáo người dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau:
- Tiêm vắc xin phòng bệnh cho cả trẻ em và người lớn. Đây được xem là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất hiện nay.
- Vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, súc miệng họng bằng dung dịch sát khuẩn thông thường.
- Giữ gìn vệ sinh nơi ở, nơi làm việc, đảm bảo thông thoáng không khí.
- Có chế độ ăn uống đủ chất, nghỉ ngơi hợp lý, tăng cường sức đề kháng để giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh.
Khi phát hiện có các triệu chứng nghi ngờ như sốt cao, đau đầu, cổ cứng, hoặc phát ban, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị kịp thời. Việc trì hoãn điều trị có thể dẫn đến biến chứng nặng hoặc tử vong.
Theo Cục Y tế Dự phòng (VNCDC), bệnh viêm màng não do não mô cầu lưu hành ở mọi nơi trên thế giới. Bệnh thường tản phát và có thể gây dịch.
Tại Việt Nam có bệnh viêm màng não do não mô cầu nhóm A lưu hành ở nhiều nơi.
Theo số liệu của Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương, tỷ lệ mắc bệnh từ 1991-2000 ở Việt Nam là 2,3/ 100.000 dân và là bệnh xếp thứ 6 trong 10 bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ chết cao nhất (0,03/100.000 dân). Bệnh viêm màng não do não mô cầu xuất hiện tản phát trong suốt năm. Tuy nhiên, ở Việt Nam có thể xảy ra dịch vào thời tiết mùa thu, đông và xuân, nhất là ở các xã vùng núi biên giới.
Nhóm tuổi nguy cơ mắc bệnh cao nhất là lứa tuổi trẻ và cũng ở nhóm tuổi này có số người lành mang vi khuẩn nhiều nhất.
Nguyễn Phượng
Theo HCDC, VNCDC
