Trường THPT Nguyễn Huệ: Chú trọng nâng cao giáo dục “tư duy thời đại số”.

Trong tiến trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông, đưa nghiên cứu khoa học (NCKH) và giáo dục STEM vào nhà trường không chỉ là xu thế mà còn là yêu cầu tất yếu. Việc áp dụng giáo dục kỹ năng số đã được Trường THPT Nguyễn Huệ (phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai) thường xuyên chú trọng tổ chức bằng các buổi học giúp học sinh nâng cao kiến thức.

 Những năm gần đây, phong trào NCKH của Trường THPT Nguyễn Huệ (Lào Cai) đã có bước phát triển rõ nét. Những sáng tạo được triển khai mỗi năm học không chỉ là thành quả học tập mà còn thể hiện sự trưởng thành về tư duy, kỹ năng của học sinh. Đây cũng là môi trường giúp giáo viên phát huy vai trò người hướng dẫn, đồng hành với học sinh trong hành trình khám phá và sáng tạo tri thức.

Mỗi giờ học, học sinh trường THPT Nguyễn Huệ được nâng cao nhận thức về các kỹ năng: "Internet kết nối và chia sẻ thông tin", "Phòng ngừa lừa đảo trực tuyến trên không gian mạng", "Ứng xử trên môi trường số"."Các bạn học sinh trên mỗi lớp đều là các công dân số. Và đã là công dân số thì cần biết cách quản lý thông tin cá nhân của mình trên Internet. Chẳng hạn như việc đặt mật khẩu mạnh cho tài khoản, không chia sẻ thông tin cá nhân quá nhiều trên mạng xã hội và biết cách kiểm soát quyền riêng tư trên các nền tảng trực tuyến. Đồng thời hiểu về các phương pháp xác thực danh tính trực tuyến, bao gồm việc sử dụng mã OTP (One-Time Password), cơ chế xác thực hai yếu tố và các biện pháp bảo mật khác để đảm bảo bảo mật thông tin tối đa”

Hiện nay với thời đại công nghệ số, thiết bị thông minh đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi người. Các thiết bị này có thể tác động tích cực, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là đối với sức khỏe thể chất và tinh thần nếu như mỗi cá nhân học sinh không biết sử dụng hợp lý.

Việc giúp các em học sinh quản lý thời gian tiếp xúc với thiết bị thông minh là rất cần thiết. Các em biết cách sử dụng các thiết bị này một cách hợp lý, cân bằng giữa thời gian sử dụng và thời gian dành cho các hoạt động khác trong cuộc sống. Nhằm duy trì sức khỏe thể chất và tinh thần, nâng cao năng suất làm việc, phòng tránh các rủi ro trên không gian mạng.

Các em còn được học cách quản lý vấn đề bắt nạt trên mạng. Kỹ năng này giúp công dân số có thể nhận biết các hành vi bắt nạt trên mạng, chẳng hạn như đăng tải những thông tin xấu, bôi nhọ, xúc phạm, đe dọa, chia sẻ những hình ảnh, video nhạy cảm... Khi bị bắt nạt trên mạng, công dân số cần biết cách xử lý một cách hiệu quả như không trả lời những lời lẽ xúc phạm, chặn tài khoản của kẻ bắt nạt, báo cáo với cơ quan chức năng... Giúp đỡ người khác khi bị bắt nạt trên mạng, bằng cách lắng nghe, động viên, hỗ trợ nạn nhân báo cáo với các cơ quan chức năng.

Cô giáo Nguyễn Thị Thu, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Huệ chia sẻ: Trong mỗi buổi học, các em còn được tiếp cận kỹ năng quản lý vấn đề an ninh mạng giúp công dân số nhận biết và phòng ngừa các hình thức tấn công mạng như virus, malware, phishing và tấn công từ chối dịch vụ (DDoS). Điều này giúp bảo vệ hệ thống và dữ liệu khỏi bị tấn công. Đồng thời giúp các công dân số biết cách đánh giá tính an toàn của các trang web, ứng dụng và dịch vụ trực tuyến trước khi sử dụng.

Đặc biệt, trong môi trường số, giao tiếp thường xuyên diễn ra qua các phương tiện kỹ thuật số như email, tin nhắn, trò chuyện trực tuyến, mạng xã hội và hệ thống hội thoại tự động. Kỹ năng giao tiếp hiệu quả giúp công dân số dễ dàng truyền đạt ý kiến, ý tưởng, thông tin một cách rõ ràng và dễ hiểu trong các nền tảng này.

Trường THPT Nguyễn Huệ chú trọng đổi mới giáo dục không chỉ dừng lại ở chương trình học hay hình thức kiểm tra, đánh giá. Cốt lõi của đổi mới nằm ở sự thay đổi phương pháp dạy - học, lấy học sinh làm trung tâm và khơi dậy niềm say mê học tập, nghiên cứu từ bên trong mỗi người học. Những sáng tạo trong dạy và học của thầy và trò Trường THPT Nguyễn Huệ đã đang từng bước hiện thực hóa tinh thần đó, góp phần chuyển hóa những ý tưởng học đường thành sản phẩm hữu ích cho cộng đồng.

Môi trường số cũng mở ra cơ hội để tạo dựng mạng lưới xã hội và kinh doanh trực tuyến. Kỹ năng giao tiếp hiệu quả giúp mỗi người thiết lập và duy trì mối quan hệ, tạo mạng lưới liên kết và xây dựng uy tín cá nhân hoặc doanh nghiệp trên mạng.

Ngoài ra, môi trường số có đặc điểm riêng về ngôn ngữ, bao gồm cả thuật ngữ và cách thức truyền đạt thông tin. Kỹ năng giao tiếp hiệu quả giúp các em học sinh hiểu và sử dụng ngôn ngữ số một cách chính xác, phù hợp, từ việc viết email chuyên nghiệp đến tham gia vào các diễn đàn trực tuyến.

Năm học vừa qua, Trường THPT Nguyễn Huệ cũng là đơn vị tiêu biểu trong triển khai hiệu quả hoạt động NCKH. Dự án "Sơn Tra Lộ - Mô hình sản xuất kinh doanh các sản phẩm đồ uống từ quả táo mèo gắn với du lịch trải nghiệm” của hai học sinh Chử Thị Cẩm Huệ và Ngô Ngọc Cường đã gây ấn tượng với sản phẩm vừa mang đậm bản sắc địa phương, vừa có tiềm năng thương mại. Không chỉ dừng ở sản phẩm đồ uống từ táo mèo, nhóm học sinh còn xây dựng mô hình tour du lịch trải nghiệm tại các vùng cao như Trạm Tấu, Mù Cang Chải, kết hợp quảng bá đặc sản và văn hóa dân tộc. Dự án đoạt giải Nhất cấp tỉnh và giải Triển vọng cấp quốc gia năm học 2024 - 2025.

Từ những đề tài nhỏ, những sản phẩm sáng tạo được ra đời, góp phần bảo tồn văn hóa, giải quyết bài toán môi trường, khơi gợi tinh thần khởi nghiệp và trách nhiệm xã hội. Đây chính là "trái ngọt” của một nền giáo dục đổi mới thực chất, bắt đầu từ sự đổi mới trong từng lớp học của ngôi trường THPT Nguyễn Huệ.