Trang Interesting Engineering đăng tải bài viết với tiêu đề: “Làm thế nào mà tên lửa Kh-101 của Nga lại có được các cánh quạt đơn tinh thể, loại cánh quạt độc quyền chỉ có ở các động cơ của Mỹ?”.
Cụ thể, thân tích mới nhất về mảnh vỡ từ một trong những tên lửa hành trình tầm xa chủ lực của Nga cho thấy Moscow có thể đã trang bị một thiết kế động cơ tiên tiến hơn. Một thay đổi có thể cải thiện hiệu suất của vũ khí và thu hút sự chú ý nhiều hơn từ các nhà hoạch định quốc phòng của Mỹ.
Các nhà điều tra đang xem xét động cơ được cho là của tên lửa Kh-101, được sản xuất vào cuối năm 2025. Họ cho rằng nó dường như sử dụng cánh tuabin đơn tinh thể, một công nghệ thường thấy ở các động cơ phản lực hiệu suất cao. Nếu được xác nhận, việc nâng cấp này có thể giúp tên lửa chịu được nhiệt độ hoạt động cao hơn, cải thiện hiệu quả và có khả năng bù đắp những tổn thất về hiệu suất do tải trọng nặng hơn gây ra.
Những phát hiện này xuất hiện sau khi một người dùng Facebook có tên Zampotekh Omelyanovich chia sẻ một video về động cơ được tìm thấy. Các chuyên gia hiện đang nghiên cứu các cánh tuabin để xác định cách chúng được sản xuất và liệu Nga đã nắm vững công nghệ đúc tinh thể đơn cho động cơ đẩy tên lửa hành trình hay chưa.
Công nghệ động cơ tiên tiến
Cánh tuabin đơn tinh thể là một bước tiến lớn trong kỹ thuật vì chúng loại bỏ các ranh giới hạt làm suy yếu các bộ phận kim loại thông thường dưới nhiệt độ và ứng suất cực cao. Công nghệ này cho phép động cơ hoạt động ở nhiệt độ cao hơn đồng thời cải thiện độ bền và khả năng chống ăn mòn.
Theo phân tích, các kỹ thuật sản xuất tương tự theo truyền thống gắn liền với một nhóm hạn chế các công ty hàng không vũ trụ phương Tây, bao gồm General Electric ở Hoa Kỳ và, ở một mức độ nào đó, Rolls-Royce ở Vương quốc Anh. Nếu Nga tích hợp thành công công nghệ tương tự vào động cơ của Kh-101 , điều đó có thể đánh dấu một bước tiến đáng kể trong khả năng sản xuất tên lửa hành trình của nước này.
Những phát hiện này cũng làm dấy lên cuộc tranh luận về việc Nga có thể đã có được khả năng sản xuất đó như thế nào.
Tại sao điều đó lại quan trọng?
Kh-101 là một trong những tên lửa hành trình phóng từ máy bay chủ lực của Nga và đã được sử dụng rộng rãi trong các cuộc tấn công tầm xa. Bất kỳ cải tiến nào đối với hệ thống đẩy của nó đều có thể thu hút sự quan tâm.
Nhà phân tích đứng sau cuộc kiểm tra tin rằng động cơ được nâng cấp có thể mở rộng tầm bắn của tên lửa lên khoảng 5.500 km, đồng thời cho phép nó mang đầu đạn nặng hơn. Đánh giá này chưa được xác minh độc lập.
Nga đã nghiên cứu để sản xuất tuabin tiên tiến trong nhiều năm. Các báo cáo từ năm 2017 đã liên kết công nghệ này với dòng động cơ phản lực cánh quạt nhỏ TRDD-50 được sử dụng trong tên lửa hành trình, bao gồm Kh-55, Kh-555 và Kh-101. Nhà sản xuất động cơ thuộc sở hữu nhà nước NPO Salyut và Viện Vật liệu Hàng không Toàn Nga trước đây đã được xác định là các tổ chức chủ chốt hỗ trợ nỗ lực này.
Thiết kế Kh-101 đang phát triển
Từ năm 2024, Nga được cho là đã trang bị cho một số tên lửa Kh-101 cấu hình đầu đạn kép, làm tăng trọng tải từ khoảng 450 kg lên khoảng 800 kg. Các chuyên gia đặt nghi vấn về việc Nga tạo không gian cho lượng thuốc nổ bổ sung bằng cách giảm dung tích nhiên liệu , dẫn đến nhu cầu về một hệ thống đẩy hiệu quả hơn để duy trì tầm bắn và hiệu suất bay.
Các tên lửa được thu hồi đã cho thấy bằng chứng về sự phát triển trong thiết kế. Năm 2024, các nhà phân tích phát hiện ra rằng một số tên lửa Kh-101 mang động cơ R-95-300 cũ từ thời Liên Xô thay vì động cơ TRDD-50A tiêu chuẩn do Nga sản xuất.
Đối với các nhà phân tích quốc phòng Mỹ, việc nâng cấp được báo cáo này rất quan trọng, vì nó cho thấy Nga tiếp tục nỗ lực phát triển công nghệ tên lửa chiến lược.
Thùy Anh (Theo IE)
