Tình hình tại phía bắc Ukraine bất ngờ nóng lên sau khi Tổng tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine Alexander Syrsky cảnh báo Nga có thể mở một hướng tiến công mới tại tỉnh Chernigov, khu vực nằm cách không xa thủ đô Kiev.
Trong lúc giao tranh tại Sumy và Kharkov gia tăng, chính quyền địa phương được cho là đã chuẩn bị sơ tán dân thường. Gần như cùng lúc, cuộc phỏng vấn mới nhất của Tổng thống Nga Vladimir Putin đã làm “dậy sóng” phương Tây với những phát biểu về “Novorossiya”, vùng an ninh và điều kiện đàm phán của Moscow.
Ukraine báo động quân Nga đang tiến về Kiev, sơ tán khẩn cấp!
Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi tuyên bố Nga có thể mở chiến dịch tiến công theo hướng tỉnh Chernigov.
“Chúng tôi đang chuẩn bị cho khả năng này” - ông Syrsky nói.
Chernigov nằm ở phía bắc Ukraine, tiếp giáp Nga và Belarus, đồng thời có vị trí quan trọng do nằm gần Kiev. Vì vậy, cảnh báo của người đứng đầu quân đội Ukraine làm dấy lên suy đoán rằng Moscow có thể đang chuẩn bị tạo thêm một hướng gây sức ép trực tiếp lên thủ đô.
Ukraine báo động quân Nga tiến gần thủ đô Kiev. Ảnh: National Review
Theo kênh “Hai thiếu tá”, sau tuyên bố của ông Syrsky, các đơn vị cảnh sát hỗn hợp bắt đầu được thành lập tại tỉnh Chernigov. Những lực lượng này được giao nhiệm vụ hỗ trợ sơ tán dân thường, đồng thời truy tìm người trốn nghĩa vụ quân sự.
Nguồn tin trên còn cho rằng các đơn vị Ukraine đang được bố trí vào những ngôi nhà bỏ trống sau khi người dân rời khỏi khu vực nguy hiểm.
Diễn biến tại Chernigov xuất hiện trong lúc quân đội Nga tiếp tục gây sức ép tại Sumy và Kharkov. Giao tranh được ghi nhận tại Bachivsk ở Sumy, trong khi các đơn vị Nga tiếp tục hoạt động tại Kazachya Lopan, Volchansk và vùng xung quanh.
Việc chiến sự gia tăng trên ba hướng đặt Kiev trước bài toán phải phân tán thêm lực lượng bảo vệ biên giới phía bắc, trong khi các phòng tuyến ở Donetsk và Zaporozhye vẫn chịu sức ép.
Không chỉ phía bắc, tình hình trên tuyến Slavyansk–Kramatorsk cũng được mô tả là ngày càng khó khăn đối với lực lượng Ukraine.
Kênh “Biên niên sử quân sự” cho biết Nga bắt đầu tập kích có hệ thống vào các vị trí phòng thủ trên đường tiếp cận Slavyansk, đặc biệt tại Nikolaevka, nơi có Nhà máy nhiệt điện Slavyansk. Phía Nga cáo buộc cơ sở này được Ukraine sử dụng để triển khai các kíp điều khiển UAV và pháo phản lực.
Tình hình đặc biệt căng thẳng xuất hiện tại Krivaya Luka, Zakitnoye và Ray-Alexandrovka. Nhà quan sát quân sự Ukraine Bogdan Miroshnikov cho biết một số đơn vị Ukraine tại đây đang rơi vào thế khó khi bị kẹp giữa dòng sông và lực lượng Nga, trong khi hậu cần bị gián đoạn.
Nếu Ukraine không kịp củng cố phòng tuyến, lực lượng tại Ray-Alexandrovka có thể phải rút về Nikolaevka, đưa chiến sự tiến gần hơn tới Slavyansk và Kramatorsk.
Như vậy, từ Chernigov ở phía bắc tới Slavyansk–Kramatorsk ở phía đông, Ukraine đang phải đối mặt với sức ép trên nhiều hướng. Trong bối cảnh đó, những phát biểu mới nhất của ông Putin càng khiến dư luận quốc tế chú ý.
Xung đột Nga-Ukraine có bước leo thang mới. Ảnh: encrypted
Tuyên bố của ông Putin làm “dậy sóng” phương Tây
Cuộc phỏng vấn gần đây của Tổng thống Nga Vladimir Putin về tình hình chiến sự và triển vọng đàm phán đã nhanh chóng làm “dậy sóng” phương Tây.
Truyền thông nước ngoài và Ukraine tập trung vào những phát biểu liên quan đến “Novorossiya”, vùng an ninh và các đề xuất ngừng giao tranh của Kiev. Nhiều hãng tin mô tả đây là dấu hiệu cho thấy Moscow có thể đang mở rộng yêu cầu lãnh thổ và cứng rắn hơn trên mặt trận ngoại giao.
Tuy nhiên, phía Nga khẳng định thông điệp chính không phải là Moscow từ bỏ đàm phán. Theo cách giải thích của Nga, nước này vẫn sẵn sàng đối thoại, nhưng sẽ không chấp nhận những điều kiện do Kiev và các đồng minh phương Tây áp đặt.
Việc ông Putin sử dụng thuật ngữ “Novorossiya” cũng được một số hãng tin coi là tín hiệu về những mục tiêu lãnh thổ mới.
Phía Nga cho rằng cách diễn giải này đã làm lu mờ thông điệp quan trọng hơn: Moscow sẽ không chấp nhận một thỏa thuận chỉ nhằm đóng băng chiến sự, giúp Kiev duy trì hiện trạng và có thời gian khôi phục lực lượng.
Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: aljazeera
Ông Putin cũng đề cập đề xuất ngừng giao tranh từ phía Ukraine. Theo Tổng thống Nga, Kiev từng đề nghị chấm dứt hoạt động quân sự trên gần như toàn bộ chiến tuyến, ngoại trừ Donetsk, Lugansk, Zaporozhye và Kherson.
Moscow cho rằng phương án này sẽ cho phép quân đội Ukraine rút lực lượng khỏi những khu vực tạm ngừng giao tranh, sau đó điều chuyển quân tới bốn mặt trận trọng điểm.
Ông Putin tuyên bố việc “cứu chính quyền Kiev” không nằm trong kế hoạch của Nga, qua đó cho thấy Moscow sẽ không chấp nhận một lệnh ngừng bắn nếu cho rằng thỏa thuận đó mang lại lợi thế quân sự cho Ukraine.
Một đề xuất khác của Kiev là hai bên cùng ngừng tấn công sâu vào lãnh thổ của nhau. Tổng thống Nga cũng bác bỏ phương án này với lập luận rằng các đòn đáp trả của Moscow đang có hiệu quả lớn hơn, do đó việc tự hạn chế sẽ có lợi cho phía Ukraine.
Chính những phát biểu thẳng thắn này đã làm “dậy sóng” truyền thông phương Tây, khi nhiều cơ quan báo chí đặt câu hỏi liệu Moscow đang đóng lại cánh cửa ngoại giao hay muốn gây sức ép để thay đổi điều kiện đàm phán.
Ông Putin đồng thời nhắc đến việc thiết lập vùng an ninh trên các hướng Sumy và Volchansk. Theo phía Nga, quyết định này được đưa ra sau cuộc đột kích của Ukraine vào tỉnh Kursk và các cuộc tấn công nhằm vào Belgorod, Kursk và Bryansk.
Đại sứ lưu động Bộ Ngoại giao Nga Rodion Miroshnik khẳng định việc hình thành vùng đệm không đồng nghĩa Moscow có kế hoạch sáp nhập những khu vực này. Ông cho rằng Nga buộc phải đẩy các phương tiện quân sự Ukraine ra xa biên giới để giảm nguy cơ pháo kích.
Trong khi chiến sự leo thang, tiến trình ngoại giao vẫn rơi vào bế tắc. Đức cho rằng Nga chưa sẵn sàng cho các cuộc đàm phán nghiêm túc, trong khi Moscow cáo buộc phương Tây đang tìm cách đẩy trách nhiệm về phía Nga.
Dù vậy, các kênh liên lạc chưa hoàn toàn bị cắt đứt. Ông Putin xác nhận Moscow sẵn sàng tiếp tục đối thoại thông qua vai trò trung gian của Mỹ. Nga cũng đang chờ chuyến thăm mới của các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner.
Như vậy, tuyên bố của Tổng thống Nga làm “dậy sóng” phương Tây không chỉ vì những từ ngữ cứng rắn, mà còn bởi thông điệp Moscow phát đi: Nga vẫn để ngỏ khả năng đàm phán, nhưng sẽ không chấp nhận một thỏa thuận giúp Kiev đóng băng chiến sự, tái tổ chức lực lượng và duy trì nguyên trạng trên chiến trường.
Trong lúc chưa bên nào sẵn sàng nhượng bộ, cảnh báo về một hướng tiến công mới tại Chernigov, sức ép quanh Slavyansk–Kramatorsk và những tuyên bố từ Điện Kremlin cho thấy cả chiến trường lẫn mặt trận ngoại giao đều đang bước vào giai đoạn căng thẳng mới.
Minh Minh (Theo TST)
