Từ 1/7, bố mẹ chở con trên ô tô thế nào để không bị phạt? Điều quan trọng nhiều người đang hiểu nhầm

Từ ngày 1/7/2026, quy định về thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô chính thức được áp dụng. Đây là nội dung được nhiều gia đình quan tâm, bởi nếu không nắm rõ, người lái xe có thể bị xử phạt khi chở trẻ nhỏ không đúng quy định.

Theo thông tin từ Báo Xây dựng, từ thời điểm trên, khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m trên ô tô cá nhân, người lái xe phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ. Nếu vi phạm, tài xế có thể bị phạt từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng theo Nghị định 168/2024.

Điểm quan trọng là quy định này không áp dụng với mọi trẻ em, mà chỉ áp dụng khi trẻ đáp ứng đồng thời 2 điều kiện: dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m. Nói cách khác, nếu trẻ dưới 10 tuổi nhưng đã cao từ 1,35m trở lên, hoặc trẻ đã từ 10 tuổi trở lên, thì không thuộc nhóm bắt buộc theo điều kiện này.

Đây cũng là chi tiết nhiều người dễ nhầm. Trên thực tế, không ít phụ huynh chỉ nghe thông tin “trẻ em đi ô tô phải có ghế an toàn” mà chưa chú ý đến điều kiện về cả độ tuổi lẫn chiều cao. Ví dụ, một bé 7 tuổi cao 1,25m sẽ thuộc nhóm cần thiết bị an toàn. Trong khi đó, một bé 9 tuổi nhưng đã cao 1,38m thì không thuộc nhóm bắt buộc theo điều kiện dưới 1,35m.

Chở con thế nào để không bị phạt?

Với trẻ dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m, người lái xe cần lưu ý trước hết về vị trí ngồi. Theo quy định được Tuổi Trẻ và VOV Giao thông dẫn lại, người lái không được để trẻ thuộc nhóm này ngồi cùng hàng ghế với mình, trừ trường hợp ô tô chỉ có một hàng ghế.

Điều này có nghĩa, với các xe gia đình, xe cá nhân có từ 2 hàng ghế trở lên, trẻ nhỏ nên được bố trí ngồi ở hàng ghế sau. Đây cũng là vị trí được nhiều khuyến cáo an toàn giao thông xem là phù hợp hơn đối với trẻ em, đặc biệt trong trường hợp xe phanh gấp hoặc xảy ra va chạm.

Bên cạnh vị trí ngồi, trẻ cần được sử dụng thiết bị an toàn phù hợp. Thiết bị này có thể là ghế an toàn, đệm nâng, đai an toàn dành riêng cho trẻ em hoặc các thiết bị đạt quy chuẩn, tùy theo độ tuổi, cân nặng, chiều cao của trẻ và thiết kế của xe.

Nhiều phụ huynh cho rằng chỉ cần thắt dây an toàn có sẵn trên xe là đủ. Tuy nhiên, dây an toàn nguyên bản của ô tô thường được thiết kế theo vóc dáng người lớn. Với trẻ quá nhỏ hoặc chưa đủ chiều cao, dây có thể nằm sai vị trí, chẳng hạn vắt qua cổ, mặt hoặc phần bụng, làm giảm hiệu quả bảo vệ khi xe phanh gấp.

Theo VietnamNet, nhóm xe gia đình, xe cá nhân là nhóm cần đặc biệt chú ý với quy định này. Trong khi đó, xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách được loại trừ ở yêu cầu sử dụng hoặc hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định hiện hành.

Đừng chỉ làm để tránh phạt, đây còn là cách bảo vệ trẻ

Ngoài câu chuyện xử phạt, thiết bị an toàn cho trẻ em còn là yếu tố quan trọng giúp giảm rủi ro khi di chuyển bằng ô tô. Một thói quen vẫn thường thấy là người lớn bế trẻ trong lòng vì nghĩ rằng như vậy dễ trông chừng và trẻ đỡ quấy khóc. Tuy nhiên, cách làm này không an toàn.

VietnamNet từng dẫn phân tích của chuyên gia cho biết, khi xe gặp va chạm hoặc phanh gấp, lực quán tính có thể khiến người lớn rất khó giữ chặt trẻ chỉ bằng tay. Với trẻ nhỏ, cơ thể còn yếu, vùng đầu và cổ dễ bị tổn thương hơn người lớn. Vì vậy, việc cho trẻ ngồi đúng ghế, đúng tư thế và được cố định bằng thiết bị phù hợp có ý nghĩa quan trọng.

Khi chọn thiết bị an toàn, phụ huynh nên căn cứ vào tuổi, cân nặng và chiều cao của trẻ, thay vì chỉ chọn theo mẫu mã hoặc giá tiền. Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, cần đặc biệt chú ý hướng lắp đặt, độ chắc chắn của ghế và dây đai có ôm sát cơ thể trẻ nhưng không gây khó chịu hay không.

Gia đình cũng không nên tự ý dùng thêm dây buộc, gối, đệm hoặc phụ kiện không đi kèm thiết bị, bởi việc này có thể làm sai thiết kế an toàn ban đầu. Trước mỗi chuyến đi, bố mẹ nên kiểm tra ghế đã được cố định chắc với xe chưa, trẻ đã ngồi đúng tư thế chưa và dây đai có bị xoắn, lỏng hay đặt sai vị trí hay không.

Với những chuyến đi xa, sự thoải mái của trẻ cũng rất quan trọng. Phụ huynh có thể chuẩn bị nước uống, khăn mềm, đồ chơi nhỏ an toàn hoặc sách tranh để trẻ bớt khó chịu. Nếu hành trình dài, nên bố trí điểm dừng nghỉ hợp lý để trẻ được thay đổi tư thế, đi vệ sinh hoặc ăn nhẹ.

Một lưu ý khác là tuyệt đối không để trẻ một mình trên ô tô, kể cả trong thời gian ngắn. Trong môi trường kín, trẻ có thể gặp nguy hiểm do nhiệt độ trong xe tăng nhanh hoặc nghịch các nút bấm, cần số, khóa cửa mà người lớn không kịp xử lý.