Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư 60/2025/TT-BYT (ngày 31/12/2025) quy định danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội (BHXH), đồng thời hướng dẫn chẩn đoán và giám định mức suy giảm khả năng lao động do bệnh nghề nghiệp. Đây là thông tin đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh thị trường lao động đang phục hồi mạnh, nhu cầu tuyển dụng tăng trở lại ở các ngành sản xuất, xây dựng, khai khoáng, y tế, dịch vụ… nhưng áp lực về an toàn – vệ sinh lao động vẫn là “điểm nóng” tại nhiều doanh nghiệp. Việc có một khung hướng dẫn thống nhất, rõ tiêu chí chẩn đoán và quy trình giám định không chỉ giúp người lao động tăng khả năng tiếp cận quyền lợi BHXH khi rủi ro sức khỏe phát sinh từ môi trường làm việc, mà còn tác động trực tiếp đến quản trị nhân sự, chi phí tuân thủ và chiến lược phòng ngừa rủi ro của doanh nghiệp.
Theo Thông tư, danh mục gồm 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH, trải rộng từ các nhóm bệnh do yếu tố vật lý, hóa học, bụi, vi sinh vật, đến các bệnh liên quan điều kiện lao động đặc thù và tiếp xúc kéo dài. Điểm đáng quan tâm là văn bản không chỉ dừng ở việc “liệt kê tên bệnh”, mà còn nhấn mạnh yêu cầu căn cứ hồ sơ tiếp xúc nghề nghiệp, biểu hiện lâm sàng, cận lâm sàng và nguyên tắc giám định mức suy giảm khả năng lao động. Với người lao động, đây là “chìa khóa” để hồ sơ được đánh giá đúng. Với doanh nghiệp, là tín hiệu cho thấy đầu tư vào kiểm soát nguy cơ tại nơi làm việc và quản lý hồ sơ sức khỏe nghề nghiệp sẽ ngày càng quan trọng.
Điều 3 Thông tư 60/2025/TT-BYT quy định Danh mục 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH từ 15/02/202. Dưới đây là danh sách 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH theo quy định mới:
Thông tư 60/2025/TT-BYT quy định nguyên tắc chẩn đoán, điều trị, dự phòng đối với người lao động bị mắc bệnh nghề nghiệp như sau:
- Người lao động sau khi được chẩn đoán mắc bệnh nghề nghiệp cần phải: Hạn chế tiếp xúc yếu tố có hại gây bệnh nghề nghiệp đó; Điều trị theo Hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế. Đối với nhóm bệnh nhiễm độc nghề nghiệp phải được thải độc, giải độc kịp thời;
Đồng thời được ngưởi sử dụng lao động giới thiệu đi khám giám định y khoa xác định mức độ suy giảm khả năng lao động để hưởng chế độ BHXH, được điều trị, điều dưỡng, phục hồi chức năng lao động theo quy định của pháp luật.
- Bệnh nghề nghiệp quy định tại các khoản 1, 2, 4, 5, 11, 18, 20, 21 và 34 Điều 3 Thông tư 60/2025/TT-BYT và ung thư do các bệnh nghề nghiệp quy định tại Điều 3 này (trừ khoản 34) không có khả năng điều trị ổn định cần chuyển khám giám định ngay.
- Trường hợp chần đoán các bệnh nhiễm độc nghề nghiệp cho người lao động trong thời gian bảo đảm không nhất thiết phải có các xét nghiệm xác định độc chất trong cơ thể khi các tiêu chí khác đã đáp ứng giới hạn tiếp xúc tối thiểu tương ứng với từng bệnh nhiễm độc nghề nghiệp.
Thông tư 60/2025/TT-BYT quy định việc xác định bệnh nghề nghiệp để bổ sung vào Danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH căn cứ vào một trong các tiêu chí sau đây:
- Xác định được mối liên hệ giữa việc tiếp xúc với yếu tố có hại trong quá trình lao động với một bệnh cụ thể. Một số bệnh có thể xuất hiện sau nhiều năm tiếp xúc lần đầu với yếu tố có hại trong quá trình lao động, người lao động có thể đã nghỉ hưu hoặc chuyển sang công việc khác.
- Bệnh xảy ra trong nhóm người lao động tiếp xúc với yếu tố có hại thường có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn so với nhóm người lao động không tiếp xúc.
- Bệnh xảy ra ở người lao động do tiếp xúc với yếu tố có hại trong quá trình lao động nhưng chưa có điều kiện nghiên cứu tại Việt Nam mà đã được quốc tế công nhận là bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH thì bổ sung vào danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH.
Tổng hợp
Minh Ánh
