Có một câu chuyện từng khiến nhiều người chạnh lòng: Một người mẹ kể rằng, càng về già, bà càng không dám nói chuyện thoải mái với con. Mỗi lần muốn con về nhà ăn cơm, bà đều phải nhìn sắc mặt con trước rồi mới dè dặt nói: “Nếu con bận thì thôi cũng được.”
Nghe qua tưởng chỉ là một câu nói bình thường, nhưng phía sau đó có thể là một nỗi buồn rất lớn: cha mẹ đã nuôi con khôn lớn, vậy mà đến một ngày lại phải cẩn thận từng lời khi nói chuyện với chính đứa con của mình.
Thực ra, muốn biết một đứa trẻ sau này có hiếu hay không, cha mẹ không cần phải giả vờ hết tiền, giả vờ ốm hay cố tình đặt ra những “bài kiểm tra” để thử lòng con. Lòng hiếu thảo thường không nằm ở những thời điểm đặc biệt, mà bộc lộ qua những điều rất nhỏ trong cuộc sống hằng ngày.
1. Nhìn cách con nói chuyện với cha mẹ
Người càng lớn tuổi càng dễ có nhiều chuyện để kể. Một câu chuyện có thể nhắc đi nhắc lại, một chuyện nhỏ cũng có thể kể rất lâu. Có khi hôm qua vừa nói, hôm nay lại nói, đến mức con cái đã thuộc lòng nhưng cha mẹ vẫn muốn kể.
Lúc ấy, một đứa trẻ có hiếu không nhất thiết phải ngồi nghe hàng giờ. Chỉ cần đừng khiến cha mẹ cảm thấy mình là người phiền phức. Con biết rồi mẹ; Mẹ kể con nghe rồi; Ừ, rồi sao nữa mẹ? Đôi khi chỉ vài câu như vậy cũng đủ để cuộc trò chuyện tiếp tục.
Ngược lại, những câu như “Mẹ nói mãi không chán à?”, “Có mỗi chuyện đó mà cũng kể”, hay một cái cau mày, một tiếng thở dài cũng có thể khiến người già dần mất đi mong muốn chia sẻ.
Khi còn trẻ, cha mẹ từng kiên nhẫn nghe con kể đủ thứ chuyện trên đời, từ chuyện ở trường, chuyện bạn bè cho đến những điều chẳng đầu chẳng cuối. Đến khi họ già đi, thứ họ cần đôi khi không phải là một lời khuyên, mà chỉ là một người chịu ngồi nghe mình nói hết câu.
Một đứa trẻ có hiếu không nhất thiết lúc nào cũng đồng ý với cha mẹ, nhưng thường biết cách nói để cha mẹ không cảm thấy mình bị xem thường.
2. Nhìn thái độ của con khi liên quan đến tiền bạc
Có những đứa con trưởng thành vẫn quen với việc cha mẹ phải đứng phía sau mình. Mua nhà cần tiền thì tìm bố mẹ. Sinh con cần người chăm thì gọi ông bà. Làm ăn thiếu vốn thì nhờ hỗ trợ. Khoản vay đến hạn cũng nghĩ đến việc cha mẹ có thể xoay xở giúp. Cha mẹ còn sức, còn tiền thì mọi thứ dường như rất tự nhiên. Nhưng đến một ngày cha mẹ không thể giúp được nữa, thái độ của con lại thay đổi.
Đó mới là lúc lòng hiếu thảo thực sự được nhìn thấy.
Cha mẹ đã dành phần lớn cuộc đời để lo cho con, nhưng đến tuổi nghỉ ngơi, họ cũng cần tiền để chữa bệnh, sinh hoạt và chuẩn bị cho những năm tháng không còn khả năng làm việc. Vì vậy, thương cha mẹ đôi khi không phải là đưa cho họ thật nhiều tiền, mà là biết khi nào mình nên tự đứng trên đôi chân của mình.
Có chuyện tự giải quyết được thì cố gắng tự giải quyết. Cần cha mẹ giúp đỡ thì biết trân trọng thay vì coi đó là nghĩa vụ. Một đứa con biết nghĩ sẽ hiểu rằng, mỗi lần mình bớt đòi hỏi, cha mẹ có thể giữ lại thêm một phần cho tuổi già của họ.
3. Nhìn cách con đối xử với cha mẹ trước mặt người khác
Có một kiểu tổn thương rất dễ bị bỏ qua: làm cha mẹ mất mặt trước người ngoài. Trong một bữa cơm, con cái có thể vô tư nói: “Mẹ tôi có biết gì đâu”, “Bố tôi già rồi nên lẩm cẩm”, thậm chí đem những khuyết điểm, chuyện riêng tư của cha mẹ ra làm trò cười. Người nói có thể chỉ nghĩ đó là một câu đùa. Nhưng người nghe lại là cha mẹ mình. Họ có thể không nói gì, vẫn cười theo mọi người, nhưng trong lòng chưa chắc không buồn.
Không có nghĩa là con cái phải lúc nào cũng nghe lời cha mẹ hay đồng ý với mọi quan điểm của họ. Khi trưởng thành, mỗi người đều có cuộc sống, suy nghĩ và lựa chọn riêng. Có bất đồng thì vẫn có thể tranh luận, thậm chí có lúc giận nhau. Nhưng không đồng ý là một chuyện, thiếu tôn trọng lại là chuyện khác.
Trước mặt người ngoài, biết giữ cho cha mẹ một chút thể diện. Khi có điều không hài lòng, về nhà rồi nói với nhau. Đó không phải là “nịnh” cha mẹ, mà là cách một người trưởng thành đối xử với người mình yêu thương.
Sau cùng, cha mẹ không cần phải thử lòng con bằng những cách cực đoan. Một đứa trẻ có hiếu hay không thường đã thể hiện trong những khoảnh khắc rất đời thường: con có kiên nhẫn nghe cha mẹ nói không, có biết tự lo cho cuộc sống của mình không, và có giữ sự tôn trọng dành cho cha mẹ ngay cả khi không có ai chứng kiến hay không.
Bởi hiếu thảo không chỉ là một khoản tiền gửi về mỗi tháng, một món quà trong ngày lễ hay vài cuộc điện thoại được gọi cho đủ.
Đôi khi, đó chỉ là lúc cha mẹ nói một câu hơi dài, con không cáu. Là khi cha mẹ khó khăn, con không mặc nhiên nghĩ họ phải tiếp tục hy sinh. Và là khi cha mẹ già đi, con vẫn khiến họ cảm thấy rằng: mình được yêu thương, được tôn trọng và không trở thành gánh nặng trong chính gia đình của mình.
Hiểu Đan (Theo Sohu)
