Công an xã Đại Phước, thành phố Đồng Nai vừa cảnh báo người dân về một thủ đoạn lừa đảo nhắm vào người thường xuyên mua sắm trực tuyến.
Điểm đáng chú ý là kẻ gian có thể nắm được khá chính xác thông tin đơn hàng, từ tên sản phẩm, thời điểm giao hàng đến thông tin người nhận, qua đó tạo lòng tin trước khi đưa ra các yêu cầu liên quan đến tài khoản ngân hàng.
Theo cảnh báo, thủ đoạn thường bắt đầu sau khi đơn hàng đã được giao thành công. Người mua bất ngờ nhận cuộc gọi hoặc tin nhắn từ đối tượng tự xưng là nhân viên sàn thương mại điện tử, người bán hoặc đơn vị vận chuyển. Người này thông báo sản phẩm vừa nhận thuộc diện phải thu hồi vì lỗi, hàng cấm hoặc có nguy cơ gây ảnh hưởng đến người sử dụng.
Để tăng độ tin cậy, đối tượng có thể đọc đúng tên sản phẩm, thời điểm giao hàng hoặc một số thông tin liên quan đến đơn hàng. Việc này khiến người nhận dễ cho rằng cuộc gọi xuất phát từ đơn vị đã xử lý đơn hàng của mình.
Sau khi tạo được lòng tin, kẻ gian thường tìm cách đưa nạn nhân ra khỏi kênh mua sắm ban đầu. Người mua có thể được yêu cầu liên hệ qua Facebook, Zalo, Telegram hoặc một nền tảng khác với lý do xác minh thông tin, tạo mã thu hồi hoặc thực hiện thủ tục hoàn tiền.
Đây là lúc thủ đoạn lừa đảo chuyển sang bước chiếm đoạt thông tin hoặc tiền. Đối tượng có thể gửi đường link hoặc mã QR và yêu cầu nạn nhân thực hiện thao tác được giới thiệu là “xác nhận hoàn tiền”, “nhận tiền bồi hoàn” hoặc “kích hoạt lệnh hoàn tiền”.
Trong quá trình này, nạn nhân có thể bị yêu cầu cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng, thông tin đăng nhập hoặc chuyển trước một khoản tiền với lý do thanh toán phí thu hồi, xác minh tài khoản. Nếu làm theo, người dùng có nguy cơ mất quyền kiểm soát tài khoản hoặc bị chiếm đoạt tiền.
Biết thông tin đơn hàng chưa chắc là người thật
Một điểm đáng chú ý trong thủ đoạn này là kẻ gian không nhất thiết phải tiếp cận nạn nhân bằng một kịch bản hoàn toàn xa lạ. Việc đối tượng biết chính xác thông tin đơn hàng có thể khiến người mua chủ quan và tin rằng người đang liên hệ thực sự là nhân viên của sàn thương mại điện tử hoặc đơn vị vận chuyển.
Tuy nhiên, Công an xã Đại Phước lưu ý việc người gọi biết tên sản phẩm, thời điểm giao hàng hay thông tin người nhận không đồng nghĩa với việc cuộc gọi là hợp pháp.
Người dân cần đặc biệt thận trọng nếu bất ngờ nhận thông báo thu hồi hàng hoặc hoàn tiền qua cuộc gọi, tin nhắn không được xác thực. Những yêu cầu chuyển sang tài khoản cá nhân trên mạng xã hội, truy cập một đường link không rõ nguồn gốc, quét mã QR để nhận tiền hoặc cung cấp thông tin bảo mật của ngân hàng đều là dấu hiệu cần cảnh giác.
Đặc biệt, mã OTP, mật khẩu, mã PIN và thông tin đăng nhập ngân hàng không nên được cung cấp cho người tự xưng là nhân viên sàn thương mại điện tử, người bán hay đơn vị vận chuyển.
Khi nhận thông báo liên quan đến đơn hàng, người mua nên tự mở ứng dụng thương mại điện tử đã sử dụng để kiểm tra. Nếu cần xác minh, khách hàng nên chủ động tìm đến bộ phận chăm sóc khách hàng thông qua ứng dụng hoặc website chính thức thay vì sử dụng số điện thoại, đường link hoặc tài khoản do người gọi cung cấp.
Người dùng cũng không nên chuyển tiền trước với bất kỳ lý do nào liên quan đến việc nhận hoàn tiền. Những yêu cầu nộp phí, xác minh tài khoản hoặc kích hoạt lệnh hoàn tiền cần được kiểm tra lại qua kênh chính thức.
Cần làm gì nếu đã cung cấp thông tin?
Trong trường hợp đã lỡ cung cấp thông tin ngân hàng hoặc thực hiện giao dịch theo hướng dẫn của đối tượng, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để yêu cầu hỗ trợ, khóa tài khoản hoặc thẻ và xử lý các giao dịch có dấu hiệu bất thường.
Người bị hại cũng nên đổi mật khẩu các tài khoản liên quan, kiểm tra lịch sử giao dịch và thiết bị đăng nhập để phát hiện hoạt động bất thường.
Các dữ liệu liên quan đến vụ việc như số điện thoại của đối tượng, nội dung tin nhắn, đường link, tài khoản nhận tiền, mã giao dịch, hình ảnh chụp màn hình và những trao đổi liên quan cần được lưu giữ để phục vụ việc xác minh.
Công an xã Đại Phước khuyến cáo người dân trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất khi phát hiện hoặc trở thành nạn nhân của thủ đoạn lừa đảo này.
Trong bối cảnh mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến, việc kẻ gian lợi dụng thông tin đơn hàng để tạo lòng tin cho thấy người tiêu dùng không nên chỉ dựa vào việc đối phương biết thông tin cá nhân hay đơn hàng để xác định danh tính. Với các yêu cầu liên quan đến tài khoản ngân hàng, nguyên tắc quan trọng là tự kiểm tra qua ứng dụng và kênh hỗ trợ chính thức, không cung cấp OTP hoặc mật khẩu và không chuyển tiền để được hoàn tiền.
Theo Công an xã Đại Phước, thành phố Đồng Nai
Huỳnh Duy
