Theo khoản 1 Điều 3 dự thảo mới của Bộ Công an, có thể hiểu, biển số xe định danh là biển số xe của chủ xe và được cấp cũng như quản lý theo mã định danh của chủ xe. Trong đó chủ xe là người Việt Nam thì biển số xe được quản lý theo mã định danh cá nhân của chủ xe, chủ xe là người nước ngoài thì biển số xe được quản lý theo mã định danh của người nước ngoài, chủ xe là tổ chức thì biển số xe được quản lý theo mã định danh của tổ chức hoặc được quản lý theo mã số thuế.
Ngoài ra, biển số xe định danh sẽ bị thu hồi và cấp lại cho chủ xe đăng ký xe khác thuộc sở hữu của mình trong thời hạn 05 năm kể từ ngày cấp giấy chứng nhận thu hồi đăng ký, biển số khi xe hết niên hạn sử dụng, hư hỏng hoặc chuyển quyền sở hữu xe.
Quá thời hạn 05 năm, nếu chủ xe không đăng ký thì sẽ thu hồi số biển số định danh này và đưa vào kho số để thực hiện đăng ký xe theo quy định. Đặc biệt, biển số xe đó sẽ được giữ lại trong trường hợp chủ xe chuyển trụ sở, nơi cư trú đi tỉnh khác.
Như vậy, với chủ xe là người Việt Nam, sắp tới đây từ 01/7/2023 - khi dự thảo này dự kiến được thông qua, xe sẽ được quản lý thông qua mã số định danh của chủ xe. Việc định danh ô tô xe máy có thể phải mất 2 năm để hoàn tất.
Do chưa có nhiều hướng dẫn chi tiết về biển số định danh, việc triển khai thời gian sắp tới có thể sẽ khiến nhiều người bỡ ngỡ. Điều này có thể hiểu đơn giản là biển số xe sẽ được quản lý theo mã định danh của người sở hữu. Biển số vẫn được cấp theo dạng như trước đây, chỉ khác về cách quản lý. Nói cách khác, trước đây xe nào biển đó thì tới đây chủ sở hữu nào sẽ "gắn liền" với biển số xe đó, "nhìn biển là thấy người".
Đơn cử, chủ sở hữu là anh A có xe mang BKS 14A56789, xe được đăng ký mã số định danh của anh A. Sau đó, khi lưu thông trên đường, lực lượng chức năng không cần biết xe gì, chỉ cần nhìn thấy BKS 14A56789 thì hệ thông sẽ nhận diện đó là anh A (định danh). Hay như trước đây, người sở hữu bán xe sẽ bán cả xe cùng biển số, nhưng giờ bán xe sẽ giữ lại biển số và đăng ký, nộp cho cơ quan Công an. Bao giờ chủ sở hữu biển đó mua xe mới thì lại ra đề nghị Công an cấp lại biển số này và làm đăng ký xe mới. Điều này có nghĩa là xe có thể đổi nhưng biển số xe sẽ được giữ nguyên, đi cùng với người.
Trong trường hợp, một người sở hữu nhiều xe thì vẫn mỗi xe 1 biển số, và các biển số đó được quản lý theo mã định danh của người sở hữu.
Bên cạnh đó, người dùng cũng lưu ý, biển 5 số khi định danh sẽ giữ nguyên, riêng biển 3 4 số sẽ cấp đổi sang biển 5 số.
Những xe chưa sang tên đổi chủ, mới công chứng uỷ quyền thì sau 1/7 khi định danh sẽ bỏ biển cũ và bấm biển mới.
Biển số định danh sẽ đi theo người có mã số định danh gắn liền suốt đời, không được phép mua bán chuyển nhượng biển số xe, riêng với biển số đấu giá thì được phép chuyển nhượng biển kèm theo xe. Ví dụ, anh A trúng đấu giá biển 14A56789, mang về lắp vào xe Lexus, một thời gian sau anh A cần tiền bán, anh A được phép bán chiếc xe Lexus + BKS 14A56789 cho anh B, nhưng anh B không có quyền định danh biển 14A56789 theo mã định danh của mình để tiếp tục lắp xe khác, khi nào xe hỏng, mất trộm, hết niên hạn hoặc bán xe thì nhà nước thu hồi BKS 14A56789 rồi lại mang đấu giá tiếp cho chủ mới.
Cũng từ thời điểm 1/7, Bộ Công an sẽ bắt đầu thực hiện thí điểm đấu giá biển số ô tô, chưa đấu giá biển số xe máy. Chủ sở hữu ô tô muốn tham gia đấu giá xe phải đặt trước 40 triệu, bước giá 5 triệu, hình thức đấu giá online. Số lượng biển đấu giá mỗi phiên sẽ do bộ trưởng Bộ Công an quyết định.
Đáng lưu ý, theo tờ trình với Quốc hội về Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều về thí điểm đấu giá biển số xe (BSX) ô tô mới đây của Bộ Công an, Bộ đề xuất, BSX ô tô trúng đấu giá sẽ bị thu hồi trong trường hợp sử dụng không đúng quy định của pháp luật (cụ thể sử dụng không đúng BSX ô tô theo quy định của Nghị định 100/2019/NĐ-CP về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt. Ví dụ, hành vi điều khiển xe gắn biển số không đúng với giấy chứng nhận đăng ký xe hoặc gắn BSX không do cơ quan có thẩm quyền cấp hay các trường hợp quy định đối với xe bị tịch thu.
Như vậy, với việc gắn mã số định danh cá nhân cho phương tiện, đi cùng với việc đấu giá công khai biển số xe, nhiều ý kiến cho rằng, sẽ khiến cho "thị trường" mua bán biển số xe đẹp sẽ chấm dứt, đồng thời giúp việc quản lý phương tiện của cơ quan chức năng một cách hiệu quả hơn.
Nguyên Đỗ
