Từ ngày 26/8/2026, người dân dù xây nhà trên đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của mình vẫn có thể bị phạt tới 50 triệu đồng, thậm chí buộc phá dỡ công trình nếu vi phạm các quy định liên quan.
Câu 1: Từ ngày 26/8/2026, hành vi nào khi xây nhà ở riêng lẻ trên đất của mình có thể khiến cá nhân bị phạt tới 50 triệu đồng?
A. Xây nhà không đúng quy hoạch đô thị và nông thôn đã phê duyệt ✔
B. Sơn mặt tiền ngôi nhà khác với màu sắc thiết kế ban đầu
C. Chậm thông báo ngày khởi công công trình cho UBND cấp xã
D. Thay đổi bố trí nội thất bên trong nhà mà không làm tăng diện tích
Giải thích:
Theo điểm a khoản 9 Điều 25 và khoản 4 Điều 5 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, cá nhân tổ chức thi công nhà ở riêng lẻ không đúng quy hoạch đô thị và nông thôn đã được phê duyệt (trường hợp thông thường) bị phạt từ 40–50 triệu đồng (bằng một nửa mức phạt của tổ chức) và buộc phá dỡ phần vi phạm.
Đáp án đúng là: A. Xây nhà không đúng quy hoạch đô thị và nông thôn đã phê duyệt
Câu 2: Hành vi cơi nới, lấn chiếm không gian công cộng hoặc đất người khác khi xây nhà ở riêng lẻ bị phạt bao nhiêu đối với cá nhân?
A. Phạt tiền từ 15 triệu đồng đến 20 triệu đồng
B. Phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng
C. Phạt tiền từ 40 triệu đồng đến 50 triệu đồng ✔
D. Phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 60 triệu đồng
Giải thích:
Theo điểm a khoản 10 Điều 25 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, cá nhân có hành vi cơi nới, lấn chiếm diện tích hoặc không gian của tổ chức, cá nhân khác hoặc khu vực công cộng khi xây nhà ở riêng lẻ bị phạt từ 40–50 triệu đồng và áp dụng biện pháp buộc phá dỡ công trình vi phạm.
Đáp án đúng là: C. Phạt tiền từ 40 triệu đồng đến 50 triệu đồng

Câu 3: Mức phạt tiền đối với cá nhân xây dựng nhà ở riêng lẻ không có giấy phép (trường hợp bắt buộc phải có phép) là bao nhiêu?
A. Phạt tiền từ 15 triệu đồng đến 20 triệu đồng
B. Phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng ✔
C. Phạt tiền từ 40 triệu đồng đến 50 triệu đồng
D. Phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 60 triệu đồng
Giải thích:
Theo điểm a khoản 7 Điều 25 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, cá nhân thi công nhà ở riêng lẻ không có giấy phép xây dựng mà theo quy định phải có giấy phép (trường hợp thông thường) sẽ bị phạt tiền từ 30–40 triệu đồng (bằng một nửa khung phạt 60–80 triệu đồng đối với tổ chức).
Đáp án đúng là: B. Phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng
Câu 4: Trường hợp cá nhân xây nhà không đúng quy hoạch tại khu vực bảo vệ di tích, di sản thế giới có thể bị phạt tối đa bao nhiêu?
A. Tối đa 40 triệu đồng
B. Tối đa 50 triệu đồng
C. Tối đa 60 triệu đồng ✔
D. Tối đa 80 triệu đồng
Giải thích:
Theo điểm b khoản 9 Điều 25 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, hành vi xây dựng nhà ở riêng lẻ không đúng quy hoạch tại khu vực bảo vệ di tích, di sản thế giới hoặc khu vực đặc thù bị phạt từ 100–120 triệu đồng đối với tổ chức, tương ứng từ 50–60 triệu đồng đối với cá nhân vi phạm.
Đáp án đúng là: C. Tối đa 60 triệu đồng
Câu 5: Việc xây dựng nhà ở riêng lẻ thay đổi so với nội dung giấy phép được cấp được xử lý thế nào nếu không thuộc diện phải điều chỉnh phép?
A. Vẫn bị xử phạt từ 15–20 triệu đồng theo mức phạt xây sai phép
B. Không bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi xây dựng sai phép ✔
C. Bị tạm đình chỉ thi công trong 30 ngày để làm lại giấy phép mới
D. Bị buộc phá dỡ ngay phần diện tích đã thay đổi so với thiết kế
Giải thích:
Theo khoản 15 Điều 25 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, trường hợp thi công xây dựng không đúng nội dung giấy phép được cấp nhưng sự thay đổi đó không thuộc diện phải điều chỉnh giấy phép theo pháp luật về xây dựng thì chủ đầu tư không bị xử phạt về hành vi xây dựng sai nội dung giấy phép.
Đáp án đúng là: B. Không bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi xây dựng sai phép
Nguyệt Phạm