Từ của năm 2025 do Oxford công bố

Cuối năm cũng là thời điểm mà sự tổng kết - những điều thú vị, ấn tượng của năm được nhiều người quan tâm hơn bao giờ hết.

Và năm 2025 vừa trải qua - đâu là từ của năm? Một thắc mắc được nhiều người tò mò, và kết quả đã có vào hôm nay 1/12. Nhà xuất bản Đại học Oxford đã công bố "Rage bait" - chính là "từ của năm 2025". Từ của năm theo lựa chọn của Oxford có thể là một từ hoặc cụm từ đơn lẻ, mà các nhà từ điển học coi là một đơn vị nghĩa duy nhất. 

Vậy rage bait có nghĩa là gì và tại sao đây chính là từ khóa của năm?

Theo Nhà xuất bản Đại học Oxford, "Rage bait" (mồi nhử phẫn nộ) là từ ghép của các từ rage - nghĩa là "cơn giận dữ bùng phát dữ dội" và bait - nghĩa là "miếng mồi ngon lành, hấp dẫn". Hay hiểu một cách đơn giản hơn là những nội dung được tạo ra như mồi nhử phẫn nộ, đưa người xem vào thế tranh cãi, chia phe hoặc phản ứng mạnh trên mạng xã hội. 

Từ điển Oxford định nghĩa danh từ này là mô tả những nội dung trực tuyến "được thiết kế có chủ đích để khơi dậy sự tức giận hoặc phẫn nộ bằng cách gây khó chịu, khiêu khích hoặc xúc phạm, thường được đăng tải nhằm tăng lưu lượng truy cập hoặc mức độ tương tác với một trang web hoặc tài khoản mạng xã hội cụ thể."

Thuật ngữ “rage bait” lần đầu xuất hiện trên Usenet vào năm 2002, dùng để mô tả phản ứng của một tài xế khi bị xe khác bật đèn xin vượt -  mở ra khái niệm cố ý kích động người khác. Sau đó, từ này dần trở thành tiếng lóng trên Internet để chỉ những bài đăng viral, thường được dùng khi phê bình cả hệ sinh thái nội dung góp phần định hình những gì xuất hiện trên mạng, từ nền tảng, nhà sáng tạo cho đến xu hướng lan truyền.

Trong danh sách đề cử trước đó, "Rage bait" cạnh tranh cùng hai thuật ngữ khác là "Aura farming" (nuôi dưỡng hào quang) và "Biohack" (nỗ lực cải thiện hoặc tối ưu hóa hiệu suất thể chất hoặc tinh thần, sức khỏe). Cả ba đều phản ánh xu hướng của năm: sự ám ảnh về hình ảnh cá nhân, sức khỏe và tác động của môi trường số. Cuộc bình chọn diễn ra trong hai ngày với hơn 30.000 người tham gia. Và cuối cùng, "Rage bait" được chọn là từ của năm 2025 -

Tần suất sử dụng cụm từ này đã tăng gấp ba lần chỉ trong 12 tháng qua. Khi số lượt sử dụng cụm từ này tăng đột biến, Oxford cho rằng điều đó cho thấy con người đang ngày càng nhận thức rõ hơn về các hình thức thao túng tâm lý nhắm vào người dùng internet, đặc biệt trong bối cảnh năm 2025 chứng kiến sự bùng nổ của tin giả và những chiêu trò lừa đảo tinh vi.

Khi truyền thông liên tục xoay quanh các vấn đề về xã hội, tranh luận về kiểm soát nội dung trực tuyến và mối lo về sức khỏe số, các chuyên gia nhận thấy “Rage bait” (mồi nhử phẫn nộ) đã thay đổi cách hoạt động. Nó phản ánh rõ hơn một sự dịch chuyển sâu sắc trong cách chúng ta nói về sự chú ý, cả việc chúng ta dành sự chú ý cho điều gì lẫn cách người khác tìm kiếm nó, cũng như những câu hỏi về tương tác và đạo đức trên môi trường mạng. Kể từ đó, “Rage bait” được dùng như cách gọi tắt cho những dạng nội dung cố tình khơi gợi sự tức giận bằng cách gây ức chế, xúc phạm hoặc tạo ra chia rẽ.

Trần Hà - Nguồn: Nhà xuất bản Đại học Oxford.